Orzeczenie · 2025-04-08

III KK 612/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-04-08
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokanajwyższy
kasacjanienależyta obsada sąduKrajowa Rada Sądownictwaniezależność sądownictwapraworządnośćuchwała SNprawo karnepostępowanie karne

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasacje obrońców skazanych P. W. i B. L. od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie skazujący ich m.in. za przestępstwa z art. 258 § 1 i 3 k.k. oraz art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 536 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., uchylił zaskarżony wyrok w odniesieniu do skazanych P. W., B. L. oraz A. P. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie. Decyzja ta została podjęta z uwagi na stwierdzenie z urzędu bezwzględnej przyczyny odwoławczej, jaką jest nienależyta obsada sądu. Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), zgodnie z którą nienależyta obsada zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., jeżeli wadliwość procesu powołania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. W składzie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie orzekały osoby, których nominacje budziły wątpliwości w świetle orzecznictwa ETPCz i SN, co zostało potwierdzone w licznych wcześniejszych postępowaniach testowych. Sąd Najwyższy uznał, że udział tych sędziów w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego naruszał prawo do sądu ustanowionego ustawą, niezawisłego i niezależnego. W związku z uchyleniem wyroku, Sąd Najwyższy zarządził zwrot skazanym uiszczonych opłat od kasacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie nienależytej obsady sądu w sprawach, gdzie w składzie orzekał sędzia powołany na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nominacji sędziowskich w Polsce po 2017 r. i orzecznictwa SN w tym zakresie.

Zagadnienia prawne (1)

Czy udział w składzie sądu osób powołanych na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wadliwość procesu powołania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na własne uchwały i orzecznictwo ETPCz stwierdził, że sędziowie powołani na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., którzy aktywnie wspierali zmiany w ustroju sądów mające na celu ograniczenie ich niezależności, nie zapewniają standardu niezawisłości i bezstronności, co stanowi nienależytą obsadę sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
P. W.osoba_fizycznaskazany
B. L.osoba_fizycznaskazany
A. P.osoba_fizycznaskazany
L. Ł.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., jeżeli wadliwość procesu powołania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w zakresie szerszym niż granice zaskarżenia i podniesione zarzuty, jeżeli stwierdzi z urzędu wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 435

Kodeks postępowania karnego

Uchylenie wyroku w stosunku do jednego ze współoskarżonych, gdy wyrok ten jest wspólny, rozciąga się na pozostałych współoskarżonych.

k.k. art. 258 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 258 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 204 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nienależyta obsada Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z powodu udziału sędziów powołanych na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., naruszająca standardy niezawisłości i bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

bezwzględna przyczyna odwoławcza • nienależyta obsada sądu • standard niezawisłości i bezstronności • prawo do sądu niezawisłego i niezależnego, ustanowionego ustawą

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący

Tomasz Artymiuk

sprawozdawca

Andrzej Tomczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie nienależytej obsady sądu w sprawach, gdzie w składzie orzekał sędzia powołany na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nominacji sędziowskich w Polsce po 2017 r. i orzecznictwa SN w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawniczym.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok z powodu wadliwych nominacji sędziowskich: czy polskie sądy są niezależne?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst