Orzeczenie · 2025-01-17

III KK 573/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-01-17
SNKarneprzestępstwa gospodarczeWysokanajwyższy
oszustwopodatkiVATPITfakturykasacjanienależyta obsada sąduniezależność sądownictwa

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację obrońcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 23 maja 2024 r., sygn. akt II AKa 31/24, który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt II K 19/23. Sprawa dotyczyła skazania H. T. za przestępstwa oszustwa podatkowego (art. 286 § 1 k.k. i in.) oraz nierzetelnego prowadzenia ksiąg i uszczuplenia należności podatkowych (art. 56 § 1 k.k.s. i in.). Sąd Okręgowy orzekł karę roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę, a Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, podwyższając karę pozbawienia wolności do 3 lat i 1 miesiąca. Obrońca w kasacji zarzucił m.in. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym nienależytą obsadę Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu udziału w składzie orzekającym sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., co w ocenie Sądu Najwyższego narusza standardy niezawisłości i bezstronności sędziowskiej. Sąd Najwyższy powołał się na własne orzecznictwo oraz orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wskazano, że sędziowie X.Y. i X.Y.1 brali udział w wadliwej procedurze nominacyjnej i aktywnie wspierali zmiany w ustroju sądów. Wątpliwości co do niezależności i bezstronności dotyczyły również przewodniczącego składu orzekającego, sędziego X.Y.2. Sąd Najwyższy zarządził zwrot opłaty od kasacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w Krajowej Radzie Sądownictwa i ich wpływu na niezawisłość i bezstronność sędziów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu z powodu udziału sędziów powołanych w procedurze z udziałem neo-KRS. Konieczność wykazania naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w indywidualnych przypadkach, chyba że Sąd Najwyższy z urzędu dysponuje informacjami negatywnymi dla sędziego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy udział w składzie sądu orzekającego sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, udział w składzie sądu orzekającego sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jeśli wadliwość procesu powołania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na własne uchwały i orzeczenia międzynarodowe stwierdził, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana ustawą z 2017 r. nie jest organem niezależnym, co prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sędziego. W przypadku sędziów X.Y. i X.Y.1, Sąd Najwyższy stwierdził negatywny wynik testu niezawisłości i bezstronności w poprzednich postępowaniach.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
H. T.

Strony

NazwaTypRola
H. T.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (27)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 270a § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4a

Ustawa o podatku od towarów i usług

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 3

Kodeks karny

k.k. art. 53 § § 1 i § 2b pkt 6 i 8

Kodeks karny

k.k. art. 60 § § 2 pkt 1 w zw. z art. 60 § 6 pkt 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 53 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 527 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Dz. U. 2018.3

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

k.k.s. art. 56 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 76 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 61 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 62 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 7 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 37 § § 1 pkt 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 8 § § 2 i 3

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nienależyta obsada Sądu Apelacyjnego z powodu udziału sędziów powołanych w procedurze z udziałem neo-KRS.

Godne uwagi sformułowania

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania • zarządza zwrot oskarżonemu uiszczonej opłaty od kasacji • bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady Sądu odwoławczego • Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana ustawą o zmianie KRS z 2017 r. nie jest organem niezależnym od władzy ustawodawczej i wykonawczej • nie istnieje już to domniemanie [niezawisłości i bezstronności] w stosunku do osób, które przystąpiły do konkursów sędziowskich po 17 stycznia 2018 r.

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący

Paweł Wiliński

członek

Eugeniusz Wildowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w Krajowej Radzie Sądownictwa i ich wpływu na niezawisłość i bezstronność sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu z powodu udziału sędziów powołanych w procedurze z udziałem neo-KRS. Konieczność wykazania naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w indywidualnych przypadkach, chyba że Sąd Najwyższy z urzędu dysponuje informacjami negatywnymi dla sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnej kwestii niezależności sądownictwa i wpływu zmian legislacyjnych na proces powoływania sędziów, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok z powodu wadliwego składu sądu: kluczowa decyzja o niezależności wymiaru sprawiedliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst