III KK 484/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek obrońcy skazanej o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego został złożony z powodu wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności, wynikających z procedury powołania na urząd sędziego w następstwie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Prezes Sądu Najwyższego, kierujący Izbą Karną, zarządzeniem z dnia 28 maja 2025 r. odrzucił pierwotny wniosek, ale jednocześnie zarządził jego zarejestrowanie jako wniosku o wyłączenie sędziego w trybie art. 41 k.p.k. Sąd Najwyższy rozważył wniosek i uznał go za zasługujący na uwzględnienie. W uzasadnieniu wskazano, że kwestia wadliwości powołania sędziów w związku z udziałem w procesie nominacyjnym KRS ukształtowanej nową ustawą była już przedmiotem obszernej analizy w uchwałach Sądu Najwyższego, co czyni zbędnym ponowne szczegółowe rozważania. Podkreślono, że sędzia ulega wyłączeniu nie tylko gdy istnieją okoliczności mogące wywołać wątpliwość co do jego bezstronności, ale także gdy orzekanie przez niego mogłoby prowadzić do naruszenia standardu rzetelnego procesu sądowego (art. 6 ust. 1 EKPC) i uznania, że skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Problematyka procedury powołania sędziów jest ściśle powiązana z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co dodatkowo uzasadnia wyłączenie sędziego. Wyłączenie zostało uznane za tym bardziej uzasadnione, że w kasacji podniesiono zarzut dotyczący takiej samej wadliwości powołania sędziego sądu odwoławczego, co sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego, który w konsekwencji orzekałby z naruszeniem zasady nemo iudex idoneus in propria causa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach, gdzie pojawiają się wątpliwości co do procedury nominacyjnej i jej wpływu na niezawisłość i bezstronność.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z procedurą powołania sędziów w Polsce po zmianach z 2017 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie kasacyjnej z uwagi na wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności, wynikające z procedury powołania na urząd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do wyłączenia sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności sędziego, wynikające z procedury jego powołania, mogą stanowić podstawę do wyłączenia, zwłaszcza w kontekście prawa do rzetelnego procesu sądowego (art. 6 EKPC). Podkreślono, że problematyka ta była już przedmiotem analiz w orzecznictwie SN.
Czy naruszenie standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC) uzasadnia wyłączenie sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzekanie przez sędziego w sytuacji, gdy mogłoby to prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, uzasadnia jego wyłączenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na swoje orzecznictwo, wskazał, że sędzia ulega wyłączeniu nie tylko z powodu wątpliwości co do jego bezstronności, ale także gdy jego udział w sprawie mógłby naruszyć standard rzetelnego procesu sądowego i doprowadzić do uznania składu orzekającego za niebędący niezależnym i bezstronnym sądem ustanowionym ustawą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | skazana |
| obrońca D. S. | inne | wnioskodawca |
| Sędzia Igor Zgoliński | osoba_fizyczna | sędzia do wyłączenia |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., która wpłynęła na skład KRS i proces nominacyjny sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności sędziego wynikające z procedury powołania. • Naruszenie standardu rzetelnego procesu sądowego (art. 6 EKPC). • Zasada nemo iudex idoneus in propria causa.
Godne uwagi sformułowania
sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą • problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
przewodniczący
Igor Zgoliński
sędzia do wyłączenia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach, gdzie pojawiają się wątpliwości co do procedury nominacyjnej i jej wpływu na niezawisłość i bezstronność."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z procedurą powołania sędziów w Polsce po zmianach z 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad wymiaru sprawiedliwości – niezawisłości i bezstronności sędziowskiej, a także kontrowersji związanych z procedurą powoływania sędziów, co jest tematem szeroko dyskutowanym w przestrzeni publicznej.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego. Kluczowa decyzja w sprawie niezawisłości sędziowskiej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.