III KK 402/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego P.Ł. o uzupełnienie postanowienia z dnia 6 września 2018 r. w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Obrońca domagał się przyznania dodatkowej kwoty 738 zł, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r. (SK 90/22), który uznał za niezgodne z Konstytucją przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczące stawek minimalnych za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Sąd Najwyższy, odwołując się do własnego postanowienia z dnia 13 grudnia 2023 r. (I KZP 5/23), podzielił stanowisko o możliwości uzupełnienia orzeczenia w trybie art. 626 § 2 k.p.k. Jednakże, podkreślił, że zastosowanie tego przepisu jest ograniczone terminami przedawnienia roszczenia. Roszczenie o zwrot kosztów obrony z urzędu powstaje z chwilą wydania orzeczenia zasądzającego te koszty. W niniejszej sprawie orzeczenie to zapadło 6 września 2018 r. Stosując per analogiam art. 20 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych oraz art. 641 k.p.k., Sąd Najwyższy stwierdził, że prawo do żądania zwrotu opłaty przedawnia się z upływem 3 lat od dnia powstania tego prawa. W konsekwencji, roszczenie adwokata T.W. przedawniło się 6 września 2021 r., co uniemożliwiło uwzględnienie wniosku o uzupełnienie rozstrzygnięcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie terminu przedawnienia roszczeń o zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz stosowania art. 626 § 2 k.p.k. w kontekście przedawnienia.
Dotyczy spraw, w których orzeczenie o kosztach zapadło przed wejściem w życie lub w trakcie obowiązywania przepisów, których zgodność z Konstytucją była kwestionowana, a roszczenie o zwrot kosztów nie uległo przedawnieniu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o uzupełnienie rozstrzygnięcia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony po wyroku Trybunału Konstytucyjnego zmieniającym stawki, może być uwzględniony w trybie art. 626 § 2 k.p.k. po upływie terminu przedawnienia roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek nie może być uwzględniony, jeśli roszczenie o zwrot kosztów przedawniło się.
Uzasadnienie
Roszczenie o zwrot kosztów obrony z urzędu powstaje z chwilą wydania orzeczenia zasądzającego te koszty. Prawo do żądania zwrotu opłaty przedawnia się z upływem 3 lat od dnia powstania tego prawa, zgodnie z analogicznym stosowaniem przepisów o opłatach w sprawach karnych i kosztach procesu.
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie przedawnia się z upływem 3 lat od dnia powstania tego prawa, czyli od dnia wydania orzeczenia zasądzającego te koszty.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stosuje per analogiam przepisy dotyczące przedawnienia zwrotu opłat w sprawach karnych (art. 20 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych) oraz przedawnienia ściągnięcia zasądzonych kosztów procesu (art. 641 k.p.k.), przyjmując 3-letni termin przedawnienia od dnia wydania orzeczenia zasądzającego koszty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.Ł. | osoba_fizyczna | skazany |
| adw. T.W. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 626 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia uzupełnienie orzeczenia w zakresie kosztów, jednakże z uwzględnieniem terminów przedawnienia.
Pomocnicze
Konst. RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołany przez obrońcę w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
u.o.p.k. art. 20 § ust. 2
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Stosowany per analogiam do określenia terminu przedawnienia roszczenia o zwrot kosztów.
k.p.k. art. 641
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy przedawnienia prawa do ściągnięcia zasądzonych kosztów procesu, stosowany per analogiam.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zwrot kosztów pomocy prawnej z urzędu przedawniło się z upływem 3 lat od dnia wydania orzeczenia zasądzającego te koszty.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego (SK 90/22) uzasadnia uzupełnienie rozstrzygnięcia o kosztach w trybie art. 626 § 2 k.p.k. pomimo upływu terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
zastosowanie w takim wypadku art. 626 § 2 k.p.k. limitowane jest też terminami przedawnienia roszczenia • roszczenie powstaje z chwilą wydania przez sąd rozstrzygającego tę kwestię orzeczenia • prawo strony do żądania zwrotu opłaty przedawnia się z upływem 3 lat od dnia powstania tego prawa • prawo do ściągnięcia zasądzonych kosztów procesu przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, kiedy należało je uiścić
Skład orzekający
Dariusz Świecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie terminu przedawnienia roszczeń o zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz stosowania art. 626 § 2 k.p.k. w kontekście przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których orzeczenie o kosztach zapadło przed wejściem w życie lub w trakcie obowiązywania przepisów, których zgodność z Konstytucją była kwestionowana, a roszczenie o zwrot kosztów nie uległo przedawnieniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla adwokatów i radców prawnych świadczących pomoc prawną z urzędu, a także dla Skarbu Państwa, w kontekście przedawnienia roszczeń i wpływu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na bieżące postępowania.
“Pomoc prawna z urzędu: Czy roszczenie o zwrot kosztów może się przedawnić mimo wyroku TK?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.