Orzeczenie · 2024-01-17

III KK 349/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-01-17
SNKarnepostępowanie kasacyjneŚrednianajwyższy
koszty obronykasacjaSąd Najwyższystawki adwokackiezwrot wydatków

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy o zwrot kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym, które dotyczyło sprawy K. S., uniewinnionego od popełnienia przestępstwa z art. 160 § 2 k.k. Kasacja prokuratora została oddalona jako oczywiście bezzasadna. Obrońca złożył wniosek o zwrot kosztów obrony z wyboru w wysokości 3.600 zł, powołując się na fakturę VAT i umowę zlecenia. Sąd Najwyższy, stosując odpowiednio przepisy o kosztach postępowania odwoławczego, uznał wniosek co do zasady za słuszny, jednak nie mógł uwzględnić go w całości. Sąd podkreślił, że wynagrodzenie adwokata jest ustalane umownie między stronami, ale sąd przy zasądzaniu zwrotu kosztów jest ograniczony stawkami regulowanymi przepisami prawa. Stawka minimalna za obronę przed Sądem Najwyższym wynosi 1.200 zł. Podwyższenie tej stawki wymaga wykazania okoliczności uzasadniających, takich jak niezbędny nakład pracy, zawiłość sprawy czy wkład pracy adwokata. W tej konkretnej sprawie sąd nie dopatrzył się takich okoliczności, wskazując, że obrońca nie sporządził odpowiedzi na kasację, odbyła się tylko jedna rozprawa, a kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna. Dodatkowo, sąd zauważył, że koszty obrony faktycznie poniósł podmiot gospodarczy, a nie sam K. S., co mogło sugerować wykorzystanie poniesionego kosztu w działalności gospodarczej. W związku z tym, Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz K. S. kwotę 1.200 zł.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie wysokości zwrotu kosztów obrony z wyboru w postępowaniu kasacyjnym, w szczególności w kontekście stawek minimalnych i konieczności uzasadnienia ich podwyższenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku odpowiedzi na kasację i oddalenia jej jako oczywiście bezzasadnej. Interpretacja przepisów dotyczących opłat za czynności adwokackie.

Zagadnienia prawne (2)

Jaka jest podstawa prawna i kryteria zasądzania przez Sąd Najwyższy zwrotu kosztów obrony z wyboru w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zwrot kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym regulują odpowiednio przepisy o kosztach postępowania odwoławczego (art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.). Wysokość zasądzonych kosztów jest limitowana stawkami określonymi w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, z możliwością podwyższenia stawki minimalnej w uzasadnionych przypadkach.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że choć wynagrodzenie adwokata ustala umowa z klientem, to przy zasądzaniu zwrotu kosztów przez sąd obowiązują stawki minimalne. Podwyższenie stawki wymaga wykazania okoliczności takich jak zawiłość sprawy czy nakład pracy, czego w tym przypadku zabrakło. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na fakt, że koszty poniósł podmiot gospodarczy, a nie bezpośrednio strona.

Czy sąd może zasądzić zwrot kosztów obrony w wysokości wyższej niż stawka minimalna, jeśli umowa z adwokatem przewiduje wyższe wynagrodzenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w uzasadnionych przypadkach, gdy zostaną wykazane okoliczności wskazane w rozporządzeniu, takie jak niezbędny nakład pracy adwokata, zawiłość sprawy czy wkład pracy w wyjaśnienie istotnych zagadnień prawnych. Sama umowa z klientem nie jest wystarczająca do zasądzenia wyższej kwoty przez sąd.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że umowa między stronami jest wiążąca tylko między nimi. Sąd kontroluje wysokość żądanego wynagrodzenia w zakresie przekraczającym stawki minimalne, uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy obrońcy. W analizowanej sprawie brak było podstaw do podwyższenia stawki minimalnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zasądzenie zwrotu kosztów obrony w wysokości stawki minimalnej
Strona wygrywająca
K. S.

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznauniewinniony
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny za koszty

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 632 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 616 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 11 § 2 pkt 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 15 § 3 a contrario

Pomocnicze

Prawo o adwokaturze art. 16 § 1

Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o przyznanie kosztów co do zasady okazał się słuszny. • Do kosztów postępowania kasacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach postępowania odwoławczego. • Skarb Państwa obciąża się kosztami procesu za postępowanie odwoławcze, jeżeli środek odwoławczy pochodzi wyłącznie od oskarżyciela publicznego i nie został uwzględniony.

Odrzucone argumenty

Wniosek nie mógł zostać uwzględniony w całości. • Wynagrodzenie adwokata ustanowionego z wyboru jest limitowane stawkami regulowanymi przepisami prawa. • Zasądzenie kosztów obrony wyższych od stawek minimalnych wymaga wykazania okoliczności uzasadniających. • W przedmiotowym postępowaniu kasacyjnym obrońca nie sporządził odpowiedzi na kasację. • Kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna, co nie potwierdza szczególnego stopnia skomplikowania sprawy. • Podwyższenie żądanej kwoty nie byłoby uzasadnione, gdyż koszty obrony poniósł podmiot gospodarczy, a nie sam K. S.

Godne uwagi sformułowania

zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz K. S. kwotę 1.200 zł (jeden tysiąc dwieście złotych), jako zwrot wydatków poniesionych przez niego w postępowaniu kasacyjnym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy. • Wynagrodzenie adwokata ustanowionego z wyboru odbywa się w granicach dopuszczalnej, szerokiej autonomii (...). Zasada umowności ustalania opłat za czynności adwokackie, uwzględniająca prawa rynku, obowiązuje jednak tylko między stronami umowy. • W przypadku ustalania przez sąd wysokości zwrotu poniesionych kosztów obrony, sytuacja przedstawia się inaczej, gdyż zwrot ten limitowany jest określonymi stawkami, regulowanymi przepisami prawa. • Tymczasem w przedmiotowym postępowaniu kasacyjnym obrońca nie sporządził odpowiedzi na kasację złożoną przez prokuratora. • koszty obrony K. S. w postępowaniu kasacyjnym o sygn. III KK 349/22 poniósł faktycznie prowadzony przezeń podmiot gospodarczy, a nie sam zainteresowany.

Skład orzekający

Adam Roch

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zwrotu kosztów obrony z wyboru w postępowaniu kasacyjnym, w szczególności w kontekście stawek minimalnych i konieczności uzasadnienia ich podwyższenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku odpowiedzi na kasację i oddalenia jej jako oczywiście bezzasadnej. Interpretacja przepisów dotyczących opłat za czynności adwokackie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowego rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego, z naciskiem na interpretację przepisów dotyczących opłat adwokackich. Nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Dane finansowe

zwrot kosztów obrony: 1200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst