Orzeczenie · 2023-03-30

III K 541/21Uniewinnienie od zarzutu oszustwa brak zamiaru

Sąd
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie
Data
2023-03-30
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniarejonowy
oszustwoinwestycjespółka cywilnaniekorzystne rozporządzenie mieniembrak zamiaruuzasadnienie wyrokukwestionowanie dowodów

Sprawa dotyczyła zarzutu popełnienia przestępstwa oszustwa z art. 286 §1 kk przez oskarżoną E. M. wobec I. M. (1). Oskarżona miała wprowadzić pokrzywdzoną w błąd co do zamiaru wywiązania się z umowy inwestycyjnej w spółce cywilnej, co miało doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 62 000 PLN. Pokrzywdzona zainwestowała 90 000 PLN w spółkę, otrzymując początkowo miesięczne zyski w wysokości 3 000 PLN. Współpraca trwała od lutego 2011 roku do kwietnia 2015 roku, kiedy to pokrzywdzona scedowała swoje udziały na oskarżoną, która zobowiązała się do spłaty kwoty 90 000 PLN w ratach. Oskarżona spłaciła część tej kwoty (28 000 PLN). Sąd analizując dowody, w tym wyjaśnienia oskarżonej i zeznania pokrzywdzonej, uznał, że współpraca stron przez ponad 4 lata, podczas której pokrzywdzona miała pełny wgląd w finanse spółki i samodzielnie dokonywała przelewów, wyklucza zamiar popełnienia oszustwa w momencie zawierania umowy w 2011 roku. Sąd stwierdził, że późniejsze problemy finansowe spółki były wynikiem obiektywnych procesów gospodarczych, a nie realizacji pierwotnego zamiaru oszukania. Dodatkowo, sąd zauważył, że pobierany przez 4 lata dochód przewyższał wartość wpłaconych środków. Sąd podkreślił również, że pokrzywdzona nie wykazywała zainteresowania innymi kwestiami niż comiesięczne wypłaty i możliwość wycofania środków. W związku z brakiem dowodów na zamiar popełnienia przestępstwa, sąd na podstawie art. 414 §1 kpk w zw. z art. 17 §1 pkt.2 kpk uniewinnił oskarżoną od popełnienia zarzuconego jej czynu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa w kontekście długotrwałej współpracy gospodarczej i braku początkowego zamiaru popełnienia czynu zabronionego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może być trudne do bezpośredniego zastosowania w innych sprawach bez uwzględnienia wszystkich okoliczności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wprowadzenie w błąd co do zamiaru wywiązania się z umowy inwestycyjnej, skutkujące niekorzystnym rozporządzeniem mieniem, stanowi przestępstwo oszustwa z art. 286 §1 kk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli współpraca stron trwała długo, przynosiła zyski, a pokrzywdzona miała pełny wgląd w finanse i nie wykazywała zamiaru popełnienia przestępstwa w początkowym okresie.

Uzasadnienie

Długotrwała, akceptowana przez obie strony współpraca, która przynosiła zyski, a także pełny wgląd pokrzywdzonej w finanse spółki, wykluczają zamiar popełnienia oszustwa w momencie zawierania umowy. Późniejsze problemy finansowe były wynikiem obiektywnych procesów gospodarczych.

Czy późniejsze problemy finansowe spółki, wynikające z obiektywnych procesów gospodarczych, mogą być podstawą do przypisania zamiaru popełnienia oszustwa w momencie zawierania umowy inwestycyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli pierwotna współpraca była prawidłowa i przynosiła zyski, a pokrzywdzona miała możliwość kontroli nad finansami.

Uzasadnienie

Długi okres prawidłowej współpracy i brak dowodów na początkowy zamiar oszustwa wskazują, że pogorszenie sytuacji finansowej było wynikiem czynników zewnętrznych, a nie realizacji pierwotnego zamiaru przestępczego.

Jak ocenić zeznania świadka, który ma interes w przedstawieniu określonej wersji wydarzeń, zwłaszcza w kontekście zarzutu oszustwa?

Odpowiedź sądu

Sąd ocenia zeznania świadka w kontekście całokształtu materiału dowodowego, uwzględniając jego potencjalny interes oraz spójność z innymi dowodami.

Uzasadnienie

Sąd odmówił wiary części zeznań świadka I. M. (1) w zakresie zapewnienia o bieżącym regulowaniu płatności na rzecz ZUS i urzędu skarbowego, ze względu na sprzeczność z innymi częściami jej zeznań oraz fakt, że pokrzywdzona miała pełny wgląd w finanse i akceptowała stan rzeczy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uniewinnienie
Strona wygrywająca
E. M.

Strony

NazwaTypRola
E. M.osoba_fizycznaoskarżona
I. M. (1)osoba_fizycznapokrzywdzona
M. R.osoba_fizycznawspólnik spółki
W. M.osoba_fizycznaświadek
K. R.osoba_fizycznaświadek

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Przestępstwa oszustwa dopuszcza się ten, kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia w błąd, wyzyskania błędu lub wyzyskania niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Błąd musi dotyczyć istotnych okoliczności wpływających na decyzję o rozporządzeniu mieniem. Strona podmiotowa to zamiar bezpośredni, obejmujący cel działania i sposób jego realizacji.

Pomocnicze

k.p.k. art. 414 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna uniewinnienia w przypadku braku dowodów winy.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności wyłączające ściganie, w tym brak znamion czynu zabronionego.

k.c. art. 864

Kodeks cywilny

Za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie.

k.c. art. 865 § 1

Kodeks cywilny

Każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długotrwała, akceptowana współpraca stron wyklucza początkowy zamiar popełnienia oszustwa. • Pokrzywdzona miała pełny wgląd w finanse spółki i samodzielnie dokonywała przelewów. • Późniejsze problemy finansowe były wynikiem obiektywnych procesów gospodarczych, a nie realizacji zamiaru oszustwa. • Pobrany przez 4 lata dochód przewyższał wartość wpłaconych środków. • Brak dowodów na wprowadzenie w błąd co do istotnych okoliczności.

Odrzucone argumenty

Zapewnienia oskarżonej o bieżącym regulowaniu płatności na rzecz ZUS i urzędu skarbowego (niepotwierdzone i sprzeczne z innymi dowodami).

Godne uwagi sformułowania

„jakoś się to kręciło, pieniądze były rożnie - było 2000 złotych, albo 100 złotych. Nie rezygnowaliśmy, raz była propozycja od oskarżonej, że może odkupić udziały. Ja powiedziałam, że na razie nie” • „Miałam dostęp do rachunku bankowego przedszkola, robiłam przelewy na swoje konto za zgodą oskarżonej.” • „Mogłam skontrolować po rachunku bankowym, jakie były wpłaty” • „taka była umowa z oskarżoną, że dzielimy się zyskami, a my niczym się nie zajmujemy, nie wtrącamy się w jej pracę, tylko chcemy mieć 30 procent zysku, co miesiąc” • „działanie oskarżonej nosiło znamiona oszustwa, ponieważ zobowiązała się ona do spłaty udziałów, które żona wykupiła od poprzedniej właścicielki i się z tego nie wywiązała” • „Jak zauważyłam, że nie ma zysków, to chciałam rozwiązać umowę z oskarżoną i nie być już w tej spółce. Oskarżona powiedziała, że odda nam pieniądze, zaczęła spłacać, jak scedowałam na nią udziały” • „spisałyśmy umowę, że co miesiąc będzie spłacać 3000 złotych. Po czym dzwoniła, że nie ma pieniędzy, że za dwa miesiące będzie oddawać, zgodziłam się. Wtedy zaczęła mi spłacać w ratach, spłaciła łącznie 28.000 złotych”

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa w kontekście długotrwałej współpracy gospodarczej i braku początkowego zamiaru popełnienia czynu zabronionego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może być trudne do bezpośredniego zastosowania w innych sprawach bez uwzględnienia wszystkich okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie zamiaru popełnienia przestępstwa w momencie jego rzekomego popełnienia, a nie tylko późniejszych negatywnych konsekwencji finansowych. Pokazuje też, jak sąd analizuje długoterminowe relacje gospodarcze.

Czy długotrwała współpraca biznesowa chroni przed zarzutem oszustwa?

Dane finansowe

WPS: 62 000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst