III FZ 238/24Nadużycie prawa procesowego w sprawie prawa pomocy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie D. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które umorzyło postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy do sporządzenia sprzeciwu od zarządzenia referendarza. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący świadomie unika złożenia pełnego oświadczenia majątkowego, wielokrotnie składa wnioski o prawo pomocy o tej samej treści, mimo wcześniejszych oddaleń, co stanowi nadużycie prawa procesowego. W konsekwencji, rozpoznanie wniosku stało się zbędne w rozumieniu art. 249a p.p.s.a., co skutkowało umorzeniem postępowania. Skarżący w zażaleniu zarzucił nieadekwatność postanowienia do stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że prawo pomocy jest gwarancją konstytucyjnego prawa do sądu, ale jego nadużywanie, poprzez celowe unikanie ujawnienia sytuacji finansowej i kompulsywne składanie wniosków, nie zasługuje na ochronę. Sąd wskazał, że ponowne wnioski o prawo pomocy są dopuszczalne jedynie w przypadku zmiany okoliczności, a nie w celu kwestionowania prawomocnych rozstrzygnięć. Wobec powyższego, NSA oddalił zażalenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania art. 249a p.p.s.a. w przypadkach nadużycia prawa procesowego poprzez ponawianie wniosków o prawo pomocy bez uzasadnionej zmiany okoliczności.
Dotyczy specyficznej sytuacji nadużycia prawa procesowego w kontekście wniosków o prawo pomocy w sądach administracyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ponowne składanie wniosków o przyznanie prawa pomocy, przy braku wykazania zmiany okoliczności i świadomym uchylaniu się od złożenia rzetelnego oświadczenia majątkowego, stanowi nadużycie prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ponowne składanie wniosków o przyznanie prawa pomocy w takich okolicznościach stanowi nadużycie prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący świadomie unika złożenia pełnego oświadczenia majątkowego i kompulsywnie składa wnioski o prawo pomocy o tej samej treści, mimo wcześniejszych oddaleń. Takie zachowanie, choć formalnie zgodne z prawem, sprzeciwia się jego sensowi i celowi, jakim jest zapewnienie dostępu do sądu osobom rzeczywiście potrzebującym pomocy, a nie nadużywającym procedury.
Czy umorzenie postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy na podstawie art. 249a p.p.s.a. jest dopuszczalne, gdy rozpoznanie wniosku stało się zbędne z powodu nadużycia prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umorzenie postępowania na podstawie art. 249a p.p.s.a. jest dopuszczalne, gdy rozpoznanie wniosku o prawo pomocy stało się zbędne, w tym w przypadku stwierdzenia nadużycia prawa procesowego przez stronę.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 249a p.p.s.a. przewiduje umorzenie postępowania, gdy rozpoznanie wniosku o prawo pomocy stało się zbędne. Stwierdzenie nadużycia prawa procesowego przez stronę, polegające na celowym unikaniu złożenia wymaganych dokumentów i ponawianiu wniosków, czyni dalsze rozpoznanie wniosku zbędnym.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 249a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przewiduje umorzenie postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje podstawę orzekania NSA w przedmiocie zażaleń.
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa sposób rozpoznania zażalenia przez NSA.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sądu.
p.p.s.a. art. 165
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy postępowań w trybie powtórnego wniosku o prawo pomocy po oddaleniu wcześniejszego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ponowne składanie wniosków o prawo pomocy, przy braku wykazania zmiany okoliczności i świadomym uchylaniu się od złożenia rzetelnego oświadczenia majątkowego, stanowi nadużycie prawa procesowego. • Umorzenie postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy na podstawie art. 249a p.p.s.a. jest dopuszczalne, gdy rozpoznanie wniosku stało się zbędne z powodu nadużycia prawa procesowego.
Odrzucone argumenty
Zaskarżone postanowienie WSA w Krakowie jest nieadekwatne do stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
ponowienie wniosku o prawo pomocy uznać należy za nadużycie prawa do sądu • zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi, nie może zasługiwać na ochronę • kompulsywnie nie wyjaśnia swojej sytuacji finansowej i życiowej, wnosząc jednak wciąż nowe wnioski o prawo pomocy • ogólnikowe oraz nieudokumentowane oświadczenie skarżącego, o tej samej treści, co poprzednio prawomocnie rozpoznane, nie pozwala ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej i z tego powodu nosi znamiona celowo obranej taktyki procesowej, określonej powyżej jako nadużycie prawa do sądu
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 249a p.p.s.a. w przypadkach nadużycia prawa procesowego poprzez ponawianie wniosków o prawo pomocy bez uzasadnionej zmiany okoliczności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadużycia prawa procesowego w kontekście wniosków o prawo pomocy w sądach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje, jak sądy mogą interpretować i stosować przepisy dotyczące nadużycia prawa procesowego, szczególnie w kontekście instytucji prawa pomocy, co jest istotne dla praktyków.
“Nadużycie prawa do sądu: Kiedy sąd powie 'dość' kolejnym wnioskom o pomoc?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.