Orzeczenie · 2022-10-19

III FSK 979/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-10-19
NSApodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnamajątek wspólny małżonkówtytuł wykonawczypostępowanie egzekucyjnezarzuty egzekucyjneprawo podatkoweNSAskarżącyorgan egzekucyjnyupomnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podnosił, że tytuł wykonawczy został wystawiony tylko na jego nazwisko, pomijając jego żonę, co naruszało art. 27c u.p.e.a. Zarzucał również niedopuszczalność egzekucji z rachunku bankowego prowadzonego wspólnie z żoną oraz brak doręczenia upomnienia. Sąd I instancji uznał, że organ egzekucyjny był uprawniony do prowadzenia czynności egzekucyjnych wobec majątku wspólnego, nawet jeśli współmałżonka nie była wskazana w tytule wykonawczym, powołując się na art. 29 § 1 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że zgodnie z art. 27c u.p.e.a., w przypadku egzekucji z majątku wspólnego małżonków, tytuł wykonawczy musi być wystawiony na oboje małżonków. NSA podkreślił, że współmałżonek odpowiada majątkiem wspólnym, ale nie jest podatnikiem. Sąd uznał jednak, że zarzut dotyczący braku doręczenia upomnienia był niezasadny, powołując się na § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r., który dopuszcza wszczęcie egzekucji bez upomnienia, gdy należność powstaje z mocy prawa i jej wysokość jest określona w ostatecznym orzeczeniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 27c u.p.e.a. w kontekście egzekucji z majątku wspólnego małżonków oraz stosowanie przepisów o doręczaniu upomnień.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej z majątku wspólnego małżonków w sprawach podatkowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy egzekucja administracyjna z majątku wspólnego małżonków może być prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego wyłącznie na jednego z małżonków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, egzekucja z majątku wspólnego małżonków wymaga wystawienia tytułu wykonawczego na oboje małżonków, zgodnie z art. 27c u.p.e.a.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 27c u.p.e.a. wprost stanowi, że tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków, gdy egzekucja dotyczy majątku wspólnego. Odpowiedzialność współmałżonka wynika z art. 29 O.p., ale realizacja tej odpowiedzialności w drodze egzekucji wymaga odpowiedniego tytułu wykonawczego.

Czy w przypadku zobowiązania podatkowego określonego w decyzji, którego kwota do zapłaty jest niższa od kwoty zobowiązania, istnieje obowiązek doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku zobowiązania podatkowego, którego wysokość została określona w ostatecznym orzeczeniu, egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, nawet jeśli kwota do zapłaty jest niższa od kwoty zobowiązania.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r., który dopuszcza wszczęcie egzekucji bez upomnienia, gdy należność powstaje z mocy prawa i jej wysokość jest określona w ostatecznym orzeczeniu. Różnica między kwotą zobowiązania a kwotą do zapłaty jest w tym kontekście nieistotna.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w całości, a zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie zostało uchylone w całości.

Przepisy (5)

Główne

u.p.e.a. art. 27c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Jeżeli egzekucja miała być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia art. 2 § 2

Egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.

Pomocnicze

O.p. art. 29 § 1

Ordynacja podatkowa

Odpowiedzialność podatnika pozostającego w związku małżeńskim obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej co do naruszenia prawa materialnego i postępowania.

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wnikliwe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz uzasadnienie prawne i faktyczne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 27c u.p.e.a. poprzez wystawienie tytułu wykonawczego tylko na jednego małżonka, podczas gdy egzekucja dotyczyła majątku wspólnego. • Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji, który nieprawidłowo ocenił zarzuty skarżącego dotyczące niekompletności tytułu wykonawczego i braku odniesienia się do wszystkich dowodów.

Odrzucone argumenty

Zarzut dotyczący braku doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji został uznany za niezasadny.

Godne uwagi sformułowania

w sytuacji takiej jak zaistniała w niniejszej sprawie, organ egzekucyjny był uprawniony do prowadzenia czynności egzekucyjnych wobec majątku wspólnego małżonków także w takiej sytuacji, gdy współmałżonka podatnika nie była wskazana w tytule wykonawczym. • współmałżonek odpowiadający za zaległość podatkową małżonka będącego podatnikiem nie jest zobowiązanym jako podatnik i nie odpowiada za zobowiązanie podatkowe. Jego zobowiązanie wynika z długu małżonka-podatnika i ograniczone jest do odpowiedzialności z majątku wspólnego. • literalnie odczytana treści § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. [...] jednoznacznie wskazuje, że w odniesieniu do zobowiązania podatkowego skarżącego dopuszczalne było wszczęcie postępowania egzekucyjnego bez uprzedniego doręczania upomnienia.

Skład orzekający

Bogusław Woźniak

sprawozdawca

Paweł Borszowski

przewodniczący

Sławomir Presnarowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 27c u.p.e.a. w kontekście egzekucji z majątku wspólnego małżonków oraz stosowanie przepisów o doręczaniu upomnień."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej z majątku wspólnego małżonków w sprawach podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji administracyjnej, jakim jest odpowiedzialność majątkowa małżonków i prawidłowość wystawiania tytułów wykonawczych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podatników.

Egzekucja z majątku wspólnego: Czy tytuł wykonawczy tylko na jednego małżonka wystarczy?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst