Orzeczenie · 2026-03-24

III FSK 895/25Oddalenie skargi kasacyjnej odpowiedzialność podatkowa osób trzecich 45

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-24
NSAPodatkoweWysokansa
odpowiedzialność podatkowaosoby trzeciezaległości podatkoweVATczłonek zarząduprawo do obronypostępowanie dowodoweOrdynacja podatkowaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję DIAS w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej R.K. jako byłego członka zarządu spółki P. sp. z o.o. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2021 r. Dyrektor zaskarżył wyrok WSA w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 o.p. w związku z art. 116 § 1 i § 2 o.p.) poprzez błędne uznanie, że organy naruszyły przepisy postępowania dowodowego, co doprowadziło do niezasadnego zastosowania art. 116 o.p., oraz przez niepełną analizę akt sprawy i pozbawienie Skarżącego prawa do obrony. Zarzucono również naruszenie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 116 § 1 i § 2 o.p.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że WSA słusznie zauważył potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia rzeczywistego istnienia zaległości podatkowych, a także konieczność zagwarantowania Skarżącemu prawa do obrony na forum procesowym, gdzie mógłby wykazać, że zaległości spółki rzeczywiście nie istnieją. NSA podzielił pogląd WSA, że organy podatkowe odstępując od tego postępowania dowodowego, de facto nie ustaliły zasadniczej okoliczności sprawy, tj. samego istnienia zaległości. Sąd wskazał również na wymogi wspólnotowego prawa do obrony i zasady proporcjonalności, które wymagają realizacji prawa do obrony w postępowaniu w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że organy podatkowe muszą przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe w celu wykazania istnienia zaległości podatkowych przed orzeczeniem o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, oraz że naruszenie tego obowiązku stanowi istotne naruszenie prawa do obrony.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw dotyczących odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w szczególności byłych członków zarządu spółek.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ podatkowy prawidłowo orzekł o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie przeprowadzono wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia istnienia tych zaległości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nieprawidłowo orzekł o odpowiedzialności, ponieważ nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia rzeczywistego istnienia zaległości podatkowych, co narusza prawo do obrony strony.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA słusznie zauważył potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia rzeczywistego istnienia zaległości podatkowych. Odstąpienie od tego postępowania przez organy podatkowe narusza prawo do obrony strony, która powinna mieć możliwość wykazania, że zaległości nie istnieją.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe, polegające na braku pełnej analizy akt sprawy i nieustaleniu istotnych okoliczności faktycznych, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy dotyczącej odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania za zasadny, wskazując, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy podatkowe odstępując od postępowania dowodowego, nie ustaliły zasadniczej okoliczności sprawy, tj. samego istnienia zaległości, co pozbawiło Skarżącego prawa do obrony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Przepisy (9)

Główne

o.p. art. 116 § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, które wymagają od organów podatkowych przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia istnienia zaległości.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy kasacyjne, na których można oprzeć skargę kasacyjną (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji przez WSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe, polegające na braku przeprowadzenia wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia istnienia zaległości podatkowych. • Naruszenie prawa do obrony strony w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.

Odrzucone argumenty

Zarzuty Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego przez WSA okazały się nieuzasadnione.

Godne uwagi sformułowania

zasada rzeczywistego, realnego prawa do obrony oraz zasada proporcjonalności bezwzględnie wymagają, aby Skarżącemu zagwarantować takie forum procesowe, na którym będzie mógł wykazać, iż zaległości spółki rzeczywiście nie istnieją • organy de facto nie ustaliły zasadniczej okoliczności sprawy, tj. samego istnienia zaległości

Skład orzekający

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Dominik Gajewski

członek

Agnieszka Olesińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że organy podatkowe muszą przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe w celu wykazania istnienia zaległości podatkowych przed orzeczeniem o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, oraz że naruszenie tego obowiązku stanowi istotne naruszenie prawa do obrony."

Ograniczenia: Dotyczy spraw dotyczących odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w szczególności byłych członków zarządu spółek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności byłego członka zarządu za długi spółki, co jest częstym problemem w biznesie. Podkreśla znaczenie prawa do obrony i rzetelnego postępowania dowodowego przez organy podatkowe.

“Były członek zarządu nie odpowie za długi spółki, jeśli fiskus nie udowodni istnienia zaległości. Kluczowe prawo do obrony.”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst