III FSK 721/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki. Skarżąca podnosiła liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku kontroli legalności działań organów podatkowych, błędów w postępowaniu dowodowym, naruszenia zasady dwuinstancyjności oraz prawa do dobrej administracji. Kwestionowała również zastosowanie prawa materialnego, w szczególności art. 116 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że egzekucja z majątku spółki nie była bezskuteczna, a spółka posiadała majątek (nieruchomość) o wystarczającej wartości do zaspokojenia zaległości. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż przesłanka bezskuteczności egzekucji została wykazana przez organ. Podkreślono, że ciężar wykazania tej przesłanki spoczywa na organie, a badaniu podlega okoliczność faktyczna, a nie prawidłowość czynności egzekucyjnych. NSA stwierdził również, że skarżąca nie wykazała istnienia mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Wartość wskazanej nieruchomości, obciążonej hipotekami i innymi zabezpieczeniami, była niższa niż wysokość zaległości podatkowych i innych zobowiązań. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że skarżąca nie wykazała istotnego wpływu ewentualnych uchybień na wynik sprawy, a uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z wymogami prawa. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie przesłanek bezskuteczności egzekucji w kontekście odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, znaczenie wskazania mienia spółki jako przesłanki egzoneracyjnej, interpretacja art. 116 Ordynacji podatkowej, zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego i jego kontroli w ramach postępowania o odpowiedzialność osoby trzeciej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wartością nieruchomości spółki i jej obciążeniami hipotecznymi. Interpretacja art. 116 O.p. jest ugruntowana w orzecznictwie, ale szczegółowe ustalenia faktyczne mogą się różnić w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy egzekucja z majątku spółki może zostać uznana za bezskuteczną w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, jeśli wskazana przez członka zarządu nieruchomość nie ma wystarczającej wartości do zaspokojenia zaległości podatkowych w znacznej części, uwzględniając obciążenia hipoteczne i koszty egzekucyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, egzekucja z majątku spółki może zostać uznana za bezskuteczną, jeśli wskazane mienie, mimo posiadania pewnej wartości, nie pozwoli na zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, zwłaszcza w obliczu istniejących obciążeń i kosztów.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że bezskuteczność egzekucji jest przesłanką pozytywną, którą musi wykazać organ. W tej sprawie, wartość nieruchomości spółki była niższa niż wysokość zaległości podatkowych i obciążeń hipotecznych, co uniemożliwiało zaspokojenie wierzycieli w znacznej części. Wskazanie takiego mienia nie zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe (np. brak kontroli legalności, błędy dowodowe, naruszenie zasady dwuinstancyjności) miało istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie decyzji o odpowiedzialności podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona skarżąca nie wykaże istnienia związku przyczynowego między uchybieniem procesowym a hipotetyczną możliwością odmiennego wyniku sprawy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skarżąca nie wykazała, aby zarzucane naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy. Nawet jeśli doszło do uchybień, strona musi udowodnić, że mogły one wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, co w tej sprawie nie nastąpiło.
Czy termin do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej) jest tożsamy z terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, termin do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej jest samodzielny i nie jest tożsamy z terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego pierwotnego dłużnika.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że termin 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość, jest samodzielnym terminem do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej i nie jest powiązany z terminami przedawnienia zobowiązania podatkowego. Organ odwoławczy może orzekać po upływie tego terminu, o ile decyzja organu pierwszej instancji została wydana w terminie i nie zwiększa zakresu odpowiedzialności.
Czy członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, powołując się na brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, gdy spółka utraciła zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli brak winy nie jest obiektywny i wynika z przyczyn niezależnych od członka zarządu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość musi być kategorią obiektywną. W tej sprawie spółka utraciła zdolność do wykonywania zobowiązań, a wniosek o upadłość nie został złożony w ustawowym terminie, co wykluczało uwolnienie się od odpowiedzialności na tej podstawie.
Przepisy (33)
Główne
O.p. art. 118 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 116
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 192
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 200 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 1 pkt 6 i § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.e.a. art. 59 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 176
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 10 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Karta Praw Podstawowych art. 41
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo restrukturyzacyjne
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne
Prawo upadłościowe art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Prawo upadłościowe art. 11 § ust. 1a
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Prawo upadłościowe art. 11 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe (m.in. brak kontroli legalności, błędy dowodowe, naruszenie zasady dwuinstancyjności, prawa do dobrej administracji). • Naruszenie prawa materialnego (art. 116 O.p.) poprzez błędne uznanie egzekucji za bezskuteczną i nieprawidłowe zastosowanie przepisu. • Przedawnienie prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. • Brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki.
Godne uwagi sformułowania
ciężar wykazania przesłanki spoczywa na organie • badaniu podlega okoliczność faktyczna w postaci bezskuteczności egzekucji, a nie prawidłowość czynności egzekucyjnych • wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części • bezskuteczność egzekucji jest przesłanką pozytywną, której wystąpienie warunkuje możliwość orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu • wskazanie mienia spółki [...] jest przesłanką negatywną • nie sposób uwzględnić zarzutu naruszenia art. 116 § 1 pkt 2 O.p. polegającego na tym, iż w ocenie Skarżącej nie można przypisać jej winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, bowiem Spółka posiadała nieruchomość o znacznej wartości • wartość mienia Spółki [...] wynosiłaby 935.767 zł. Z kolei wysokość należności objętych zabezpieczeniem hipotecznym [...] wynosiła łącznie 986.535,72 zł. • brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość jest kategorią obiektywną
Skład orzekający
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Dominik Gajewski
członek
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek bezskuteczności egzekucji w kontekście odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, znaczenie wskazania mienia spółki jako przesłanki egzoneracyjnej, interpretacja art. 116 Ordynacji podatkowej, zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego i jego kontroli w ramach postępowania o odpowiedzialność osoby trzeciej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wartością nieruchomości spółki i jej obciążeniami hipotecznymi. Interpretacja art. 116 O.p. jest ugruntowana w orzecznictwie, ale szczegółowe ustalenia faktyczne mogą się różnić w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członka zarządu za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. Szczegółowe omówienie przesłanek bezskuteczności egzekucji i znaczenia majątku spółki jest cenne z praktycznego punktu widzenia.
“Czy członek zarządu odpowiada za długi spółki? NSA wyjaśnia kluczowe przesłanki bezskuteczności egzekucji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.