III FSK 696/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. P. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości spółki. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia dowodów i nierzetelną analizę materiału, a także naruszenie prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z przepisami Prawa upadłościowego dotyczącymi obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość. NSA, po analizie sprawy, uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że przesłanki niewypłacalności spółki, określone w Prawie upadłościowym, mają charakter alternatywny, a domniemanie niewypłacalności następuje po trzymiesięcznym opóźnieniu w płatności zobowiązań. W niniejszej sprawie ustalono, że spółka stała się niewypłacalna w grudniu 2017 r., a termin na zgłoszenie wniosku o upadłość upłynął w maju 2018 r. Skarżący nie wykazał, że wniosek został zgłoszony we właściwym czasie ani że niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącego koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość i ustalenia 'właściwego czasu' na jego złożenie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z niewypłacalnością spółki i odpowiedzialnością jej zarządu. Kluczowe jest ustalenie konkretnych dat i okoliczności powstania niewypłacalności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy członek zarządu spółki z o.o. odpowiada solidarnie za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, członek zarządu odpowiada, jeśli nie wykaże spełnienia przesłanek egzoneracyjnych.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że spółka stała się niewypłacalna w określonym terminie, a skarżący jako prezes zarządu nie wykazał, że wniosek o upadłość został zgłoszony we właściwym czasie ani że niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy.
Jak należy interpretować pojęcie 'właściwego czasu' na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w kontekście odpowiedzialności członka zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwy czas jest ustalany obiektywnie na podstawie przepisów Prawa upadłościowego, w tym domniemania niewypłacalności po trzymiesięcznym opóźnieniu w płatności zobowiązań.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ustalenie 'właściwego czasu' opiera się na przepisach Prawa upadłościowego, a nie wymaga wiedzy specjalistycznej biegłego. Niewypłacalność spółki stwierdzono na podstawie opóźnień w płatności zobowiązań podatkowych.
Czy do ustalenia niewypłacalności spółki i właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o upadłość wymagana jest opinia biegłego z zakresu rachunkowości?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zgromadzony materiał dowodowy pozwala na samodzielne ustalenie niewypłacalności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kwestia ustalenia właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o upadłość jest przesłanką obiektywną, którą organy mogą ustalić samodzielnie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, bez konieczności angażowania biegłego.
Przepisy (32)
Główne
o.p. art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe spółki z o.o. odpowiadają solidarnie członkowie zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy.
o.p. art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność członka zarządu obejmuje zaległości podatkowe, których termin płatności upływał w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
p.u. art. 10
Ustawa - Prawo upadłościowe
Podstawa ogłoszenia upadłości - niewypłacalność dłużnika.
p.u. art. 11 § 1
Ustawa - Prawo upadłościowe
Definicja niewypłacalności - utrata zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
p.u. art. 11 § 1a
Ustawa - Prawo upadłościowe
Domniemanie niewypłacalności - opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.
p.u. art. 11 § 2
Ustawa - Prawo upadłościowe
Niewypłacalność osoby prawnej - zobowiązania przekraczają wartość majątku przez ponad 24 miesiące.
p.u. art. 21 § 1
Ustawa - Prawo upadłościowe
Obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość w terminie 30 dni od wystąpienia podstawy.
Pomocnicze
o.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
o.p. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego.
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek przeprowadzania dowodów.
o.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
Obowiązek dopuszczenia jako dowód wszystkiego co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 123
Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Dowody.
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
o.p. art. 200 § 1
Ordynacja podatkowa
Uzasadnienie decyzji.
o.p. art. 210 § 4
Ordynacja podatkowa
Wymogi uzasadnienia decyzji.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zasady ustroju sądów administracyjnych.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zasady ustroju sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 173 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga kasacyjna.
p.p.s.a. art. 177 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga kasacyjna.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Koszty postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Koszty postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 207 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Koszty postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Koszty postępowania kasacyjnego.
p.r.
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne
Postępowanie restrukturyzacyjne jako przesłanka egzoneracyjna.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 pkt 1 o.p. poprzez bezpodstawne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 180 § 1, 187 § 1 i 188 o.p. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów na istotne okoliczności. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 122, 123, 187 § 1, 188 oraz 191 o.p. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i nierzetelną analizę materiału dowodowego. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 121 § 1, 200 § 1 oraz 210 § 4 o.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania. • Naruszenie prawa materialnego, w tym art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie prawa materialnego, w tym art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie prawa materialnego, w tym art. 116 § 1 o.p. w zw. z art. 11 § 1a p.u. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że wymienione w art. 11 ust. 1-2 p.u. przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość mają charakter alternatywny i równorzędny. • Każdy, kto nie płaci określonego ustawą (lub umową) drugiego z kolei zobowiązania, staje się od tej chwili niewypłacalny. • W niniejszej sprawie wszystkie okoliczności dotyczące ustalenia właściwego czasu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki zostały wystarczająco wyjaśnione oraz należycie uargumentowane stosownymi dowodami. • Na gruncie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. należy odróżnić zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości od skuteczności tego wniosku.
Skład orzekający
Anna Dalkowska
sędzia
Jacek Pruszyński
sprawozdawca
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość i ustalenia 'właściwego czasu' na jego złożenie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z niewypłacalnością spółki i odpowiedzialnością jej zarządu. Kluczowe jest ustalenie konkretnych dat i okoliczności powstania niewypłacalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członków zarządu za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem handlowym i podatkowym.
“Czy prezes zarządu odpowie za długi spółki? NSA wyjaśnia kluczowe terminy w sprawie upadłości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.