III FSK 576/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym błędną wykładnię art. 116 Ordynacji podatkowej (o.p.) oraz naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), twierdząc, że zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie, co powinno go zwolnić z odpowiedzialności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były chybione, ponieważ skarżący powołał się na przepisy k.p.a. zamiast właściwych przepisów Ordynacji podatkowej. Ponadto, zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 116 o.p.) były nieprecyzyjne i nie wykazywały, na czym polegała błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przepisu. Sąd wyjaśnił, że sam fakt, iż Skarb Państwa był jedynym wierzycielem spółki, nie stanowi przeszkody w zastosowaniu art. 116 § 1 o.p., a zwolnienie z odpowiedzialności zależy od zgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie, a nie od jego skutku. Sąd powołał się również na orzecznictwo TSUE potwierdzające tę interpretację.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 116 Ordynacji podatkowej w kontekście odpowiedzialności członków zarządu, zwłaszcza w sytuacji, gdy Skarb Państwa jest jedynym wierzycielem spółki. Podkreślenie znaczenia prawidłowego formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności podatkowej osób trzecich i wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy członek zarządu spółki ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgłoszenie wniosku o upadłość we właściwym czasie może zwolnić z odpowiedzialności, jednakże zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych w tym zakresie były w tej sprawie nieuzasadnione.
Uzasadnienie
NSA uznał zarzuty proceduralne za chybione z powodu błędnego powołania przepisów KPA zamiast Ordynacji podatkowej. Zarzuty dotyczące prawa materialnego były nieprecyzyjne i nie wykazywały błędnej wykładni ani niewłaściwego zastosowania art. 116 o.p. Sąd podkreślił, że fakt, iż Skarb Państwa był jedynym wierzycielem, nie zwalniał z obowiązku złożenia wniosku o upadłość.
Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania sądowego mogą być skuteczne, jeśli powołują się na przepisy nieadekwatne do przedmiotu sprawy (np. KPA zamiast Ordynacji podatkowej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania sądowniczego są chybione, jeśli powołują się na przepisy nieadekwatne do przedmiotu sprawy, co uniemożliwia skuteczne podważenie ustaleń faktycznych lub prawnych sądu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skarżący kasacyjnie powołał się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w kwestii ustaleń stanu faktycznego i oceny dowodów, podczas gdy sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej i powinna być rozpatrywana na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej. Brak wskazania właściwych przepisów czyni zarzuty bezpodstawnymi.
Czy fakt, że Skarb Państwa jest jedynym wierzycielem spółki, stanowi przeszkodę w zastosowaniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w kontekście odpowiedzialności członka zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, fakt, że Skarb Państwa jest jedynym wierzycielem, nie stanowi przeszkody w zastosowaniu art. 116 § 1 o.p. Zwolnienie z odpowiedzialności zależy od zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, a nie od liczby wierzycieli.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że przesłanka egzoneracyjna z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. odnosi się do zgłoszenia wniosku o upadłość, a nie do jego skutku. Jedyny wierzyciel nie jest wyjątkiem, a przyjęcie takiego stanowiska prowadziłoby do nierównego traktowania członków zarządu. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE.
Przepisy (9)
Główne
o.p. art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
Zwolnienie z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki przez członka zarządu następuje m.in. w przypadku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. Fakt, że Skarb Państwa jest jedynym wierzycielem, nie stanowi przeszkody w zastosowaniu tego przepisu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, jeśli nie ma podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa kategorie naruszeń prawa, które mogą stanowić podstawę skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej, jeśli nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
p.u. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania są chybione z powodu powołania przepisów KPA zamiast Ordynacji podatkowej. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 116 o.p.) są nieprecyzyjne i nie wykazują błędnej wykładni ani niewłaściwego zastosowania. • Fakt, że Skarb Państwa jest jedynym wierzycielem, nie zwalnia z obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że zgłoszenie wniosku o upadłość we właściwym czasie powinno go zwolnić z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. • Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania (KPA) i prawa materialnego (art. 116 o.p.).
Godne uwagi sformułowania
Profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej nie dostrzegł, że postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe prowadzone jest w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej, a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. • Formułując w tej sprawie zarzuty dotyczące ustaleń stanu faktycznego, jak też należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanych decyzji, należało przywołać zatem właściwe przepisy Ordynacji podatkowej. • Gdyby nawet Skarb Państwa był jedynym wierzycielem nie stanowiłoby to przeszkody w zastosowaniu art. 116 § 1 o.p. • Przyjęcie, że członek zarządu zwolniony jest z obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji, gdy spółka zalega z płatnościami wyłącznie w odniesieniu do jednego wierzyciela, stawiałoby w uprzywilejowanej pozycji tych członków zarządu, których spółki miałyby tylko jednego wierzyciela - Skarb Państwa w stosunku do tych, których spółki miałyby co najmniej dwóch wierzycieli.
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Stachurski
członek
Cezary Koziński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 116 Ordynacji podatkowej w kontekście odpowiedzialności członków zarządu, zwłaszcza w sytuacji, gdy Skarb Państwa jest jedynym wierzycielem spółki. Podkreślenie znaczenia prawidłowego formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności podatkowej osób trzecich i wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki, a orzeczenie precyzuje warunki zwolnienia z tej odpowiedzialności oraz wskazuje na błędy proceduralne popełniane w skargach kasacyjnych.
“Czy jesteś członkiem zarządu? Uważaj na długi spółki – NSA wyjaśnia, kiedy nie poniesiesz odpowiedzialności.”
Dane finansowe
WPS: 480 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.