III FSK 486/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ art. 122 w zw. z art. 180 § 1 i 197 § 1 Ordynacji podatkowej (niepodjęcie niezbędnych działań do wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpatrzenie materiału dowodowego). Zarzuciła również naruszenie prawa materialnego, w tym art. 116 § 1-2 i 4 O.p. (błędna wykładnia i przypisanie odpowiedzialności mimo braku przesłanek do ogłoszenia upadłości spółki) oraz art. 1 ust. 1 P.u. (błędna wykładnia przesłanek upadłości). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie spełnia ona wymogów formalnych, zwłaszcza w zakresie uzasadnienia. Sąd podkreślił, że uzasadnienie skargi kasacyjnej musi być powiązane z podstawami kasacyjnymi i wykazywać wpływ zarzucanych naruszeń na wynik sprawy. Wskazał, że zarzuty dotyczące przesłanek niewypłacalności spółki (art. 11 P.u.) oraz odpowiedzialności osoby trzeciej (art. 116 O.p.) nie zostały skutecznie uzasadnione, a prezentowane przez skarżącą argumenty (np. dotyczące istnienia jednego wierzyciela) są sprzeczne z utrwalonym orzecznictwem NSA i SN. Sąd przypomniał, że dla stwierdzenia niewypłacalności wystarczy spełnienie jednej z przesłanek (utrata zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań lub przekroczenie wartości zobowiązań nad wartość majątku), a kwestia jednego wierzyciela nie wyklucza obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość. Sąd podkreślił również, że brak wiedzy członka zarządu o finansach spółki nie zwalnia go z odpowiedzialności, gdyż oczekuje się od niego monitorowania stanu finansowego spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej, interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności osób trzecich i przesłanek niewypłacalności spółki.
Orzeczenie dotyczy specyficznych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i podkreśla znaczenie prawidłowego ich formułowania i uzasadniania.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ, może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli skarżący nie wykaże w skardze kasacyjnej, w jaki sposób konkretny przepis postępowania został naruszony i jaki miało to wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym, a jej uzasadnienie musi precyzyjnie wskazywać na naruszone przepisy i ich wpływ na rozstrzygnięcie. Brak takiego uzasadnienia skutkuje niemożnością kontroli zarzutów przez NSA.
Czy dla odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki kluczowe jest istnienie przesłanek do ogłoszenia upadłości spółki w okresie jego kadencji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale skarżący musi skutecznie wykazać, że te przesłanki nie zaistniały lub że niezłożenie wniosku o upadłość nastąpiło bez jego winy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, iż spółka nie spełniała przesłanek do ogłoszenia upadłości (art. 11 P.u.) ani że niezłożenie wniosku nastąpiło bez jej winy. Argumentacja dotycząca jednego wierzyciela została odrzucona jako sprzeczna z orzecznictwem.
Czy istnienie tylko jednego wierzyciela spółki (Skarbu Państwa) wyklucza możliwość stwierdzenia niewypłacalności i obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niewykonywanie wymagalnych zobowiązań wobec jednego wierzyciela może stanowić podstawę do stwierdzenia niewypłacalności.
Uzasadnienie
NSA powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym dla stwierdzenia niewypłacalności nie jest wymagana wielość wierzycieli. Niewykonywanie zobowiązań wobec jednego wierzyciela, zwłaszcza o znacznej wartości, może uzasadniać obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość.
Czy brak wiedzy członka zarządu o finansach spółki i prawidłowej wysokości zobowiązań podatkowych zwalnia go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, członek zarządu ma obowiązek monitorowania stanu finansowego spółki i prawidłowego rozliczania podatków.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że od członka zarządu oczekuje się staranności w prowadzeniu spraw spółki i monitorowaniu jej sytuacji finansowej. Brak wiedzy nie jest usprawiedliwieniem dla nierzetelnego prowadzenia spraw i niezapłacenia należności podatkowych.
Przepisy (14)
Główne
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 116 § § 1-2 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
P.u. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
P.u. art. 11 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 197 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
P.u. art. 10
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (brak wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpatrzenie materiału dowodowego). • Naruszenie prawa materialnego (błędna wykładnia art. 116 O.p. i art. 1 P.u.). • Spółka nie spełniała przesłanek do ogłoszenia upadłości w okresie pełnienia funkcji przez skarżącą. • Niezłożenie wniosku o upadłość nastąpiło bez winy skarżącej, gdyż spółka miała tylko jednego wierzyciela (Skarb Państwa).
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie skargi kasacyjnej jest równie ważnym jej elementem jak podstawy kasacyjne • Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie decydować, jakich argumentów zamierzała użyć strona dla uzasadnienia stawianych zarzutów • nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy • ustawodawca rozróżnia dwie równorzędne podstawy niewypłacalności: utratę zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1) oraz osiągnięcie momentu, gdy zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (art. 11 ust. 2) • dla uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki nie ma zasadniczego znaczenia istnienie jednego wierzyciela • nie bada się bowiem motywów działania, ale kieruje się obiektywnymi miernikami staranności
Skład orzekający
Jolanta Sokołowska
przewodniczący sprawozdawca
Dominik Gajewski
sędzia
Krzysztof Przasnyski
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej, interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności osób trzecich i przesłanek niewypłacalności spółki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i podkreśla znaczenie prawidłowego ich formułowania i uzasadniania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest tematem budzącym zainteresowanie przedsiębiorców i prawników. Nacisk na formalne wymogi skargi kasacyjnej jest istotny dla praktyków.
“Odpowiedzialność za długi spółki: dlaczego Twoja skarga kasacyjna może zostać odrzucona z powodów formalnych?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.