Orzeczenie · 2025-08-26

III FSK 480/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-26
NSApodatkoweWysokansa
odpowiedzialność spadkobiercyzobowiązania podatkoweprzedawnieniepostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaNSAOrdynacja podatkowasąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie. Sprawa dotyczyła odpowiedzialności spadkobiercy za zaległości podatkowe spadkodawcy w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w podatku od towarów i usług, wraz z odsetkami i innymi należnościami. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 70 § 6 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej (O.p.) w zakresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia, art. 70c O.p. w kwestii skuteczności zawiadomienia o wszczęciu postępowania karnoskarbowego, art. 70 § 8 O.p. w kontekście nieprzedawnialności wierzytelności zabezpieczonych hipoteką lub zastawem, a także naruszenie przepisów procesowych dotyczących niepełnego materiału dowodowego. Ponadto, skarżąca podnosiła naruszenie art. 171 w związku z art. 170 P.p.s.a. poprzez uznanie powagi rzeczy osądzonej, mimo że kwestia instrumentalnego wszczęcia postępowania nie była badana. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że skarga kasacyjna powinna dotyczyć wyroku sądu pierwszej instancji, a nie decyzji organu. Podkreślono, że zgodnie z art. 100 § 1 O.p. i art. 170 P.p.s.a., organ podatkowy orzeka o odpowiedzialności spadkobiercy na podstawie ostatecznych decyzji wydanych wobec spadkodawcy, a sąd pierwszej instancji był związany prawomocnymi wyrokami NSA dotyczącymi zobowiązań spadkodawcy. Kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych spadkodawczyni została uznana za wykraczającą poza granice niniejszej sprawy, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej nie mogły być skuteczne, gdyż WSA przepisów tych nie stosował. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania również nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż nie wykazano ich wpływu na wynik sprawy i nie powiązano ich z przepisami P.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady związania sądu administracyjnego ostatecznymi decyzjami dotyczącymi spadkodawcy w postępowaniu o odpowiedzialność spadkobiercy oraz ograniczenia zakresu kontroli w takiej sytuacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe, gdzie istnieją ostateczne decyzje lub wyroki dotyczące spadkodawcy. Nie dotyczy sytuacji, gdy postępowanie spadkowe jest na etapie ustalania zobowiązań spadkodawcy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe spadkodawcy może badać kwestię przedawnienia tych zobowiązań, jeśli decyzje dotyczące spadkodawcy są ostateczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności spadkobiercy jest związany ostatecznymi decyzjami wydanymi wobec spadkodawcy i nie może badać kwestii przedawnienia zobowiązań spadkodawcy, gdyż wykracza to poza granice sprawy.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 100 § 1 O.p. i art. 170 P.p.s.a., organ podatkowy i sąd administracyjny orzekają o odpowiedzialności spadkobiercy na podstawie ostatecznych decyzji wydanych wobec spadkodawcy. Kwestia przedawnienia zobowiązań spadkodawcy nie może być badana w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności spadkobiercy.

Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej są skuteczne, jeśli sąd pierwszej instancji tych przepisów nie stosował?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej nie są skuteczne, jeśli sąd pierwszej instancji tych przepisów nie stosował, a jedynie odniósł się do nich w kontekście związania ostatecznymi decyzjami.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji nie stosował przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie przedawnienia, uznając, że kwestia ta wykracza poza granice sprawy. W związku z tym nie mógł ich naruszyć. Skuteczność zarzutów naruszenia przepisów procesowych Ordynacji podatkowej wymaga powiązania ich z przepisami P.p.s.a.

Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji są skuteczne, jeśli nie wykazano ich wpływu na wynik sprawy i nie powiązano z przepisami P.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nieskuteczne, jeśli nie wykazano ich wpływu na wynik sprawy oraz nie powiązano ich z odpowiednimi przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadnienie

Dla skuteczności zarzutu naruszenia przepisów postępowania konieczne jest wykazanie jego wpływu na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 P.p.s.a.) oraz powiązanie z przepisami P.p.s.a., a nie tylko przepisami Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Przepisy (21)

Główne

P.p.s.a. art. 173 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 170

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 100 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 100 § 1

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § 8

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 171

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 170

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna powinna dotyczyć wyroku sądu pierwszej instancji, a nie decyzji organu. • Sąd pierwszej instancji był związany ostatecznymi decyzjami wydanymi wobec spadkodawcy (art. 100 § 1 O.p. i art. 170 P.p.s.a.). • Kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych spadkodawcy wykracza poza granice sprawy o odpowiedzialność spadkobiercy. • Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej nie były skuteczne, gdyż WSA tych przepisów nie stosował. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były skuteczne z powodu niewykazania wpływu na wynik sprawy i braku powiązania z P.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 i 2 O.p. poprzez błędną subsumpcję i uznanie skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia. • Naruszenie art. 70c O.p. poprzez wadliwą subsumpcję i uznanie skutecznego zawiadomienia o wszczęciu postępowania karnoskarbowego. • Naruszenie art. 70 § 8 O.p. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że wierzytelności zabezpieczone hipoteką lub zastawem nie podlegają przedawnieniu. • Naruszenie przepisów procesowych (art. 120, 180, 187, 191, 210 O.p.) poprzez wydanie decyzji opartej na niepełnym materiale dowodowym. • Naruszenie art. 171 w związku z art. 170 P.p.s.a. poprzez uznanie powagi rzeczy osądzonej, mimo braku badania instrumentalności wszczęcia postępowania. • Naruszenie art. 100 § 1 O.p. poprzez uznanie, że organy nie posiadają kompetencji do badania instrumentalności postępowań karnoskarbowych.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jest ukierunkowana na zwalczanie stanowiska wyrażonego w decyzji zaskarżonej do WSA • nie dość, że została zatytułowana jako skarga (a nie skarga kasacyjna), to powielono w niej zarzuty i ich uzasadnienie ze skargi wniesionej do WSA • organ podatkowy w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności spadkobiercy nie określa (nie ustala) wysokości zobowiązań podatkowych, jakie ciążyły na spadkodawcy, tylko uwzględnia zobowiązania określone (ustalone) na jego rzecz w decyzjach lub złożonych przez niego deklaracjach • organ orzeka o zakresie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, działając w warunkach związania ostatecznymi decyzjami wydanymi wobec spadkodawcy, a jeśli zostały wydane wyroki – tymi wyrokami • kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych spadkodawczyni wykracza poza granice niniejszej sprawy • nie można być uznany za skuteczny zarzut niezebrania i nierozpatrzenia dowodów na okoliczność przedawnienia zobowiązań podatkowych

Skład orzekający

Jolanta Sokołowska

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Borszowski

członek

Wojciech Stachurski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania sądu administracyjnego ostatecznymi decyzjami dotyczącymi spadkodawcy w postępowaniu o odpowiedzialność spadkobiercy oraz ograniczenia zakresu kontroli w takiej sytuacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe, gdzie istnieją ostateczne decyzje lub wyroki dotyczące spadkodawcy. Nie dotyczy sytuacji, gdy postępowanie spadkowe jest na etapie ustalania zobowiązań spadkodawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności spadkobierców za długi podatkowe, a orzeczenie NSA precyzuje granice postępowania w takich przypadkach, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i spadkowego.

Spadkobierco, czy wiesz, że Twoja odpowiedzialność za długi podatkowe spadkodawcy jest ograniczona przez wcześniejsze orzeczenia?

Dane finansowe

WPS: 480 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst