III FSK 474/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. P. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS w Kielcach utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika US o odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu spółki "[...]" Sp. z o.o. za zaległości podatkowe w VAT za II, III, IV kwartał 2014 r. oraz odsetki i koszty egzekucyjne. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące przedawnienia roszczenia i prawidłowości doręczeń decyzji. WSA w Kielcach uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 116 Ordynacji podatkowej, wykazując, że zaległości powstały w okresie pełnienia funkcji przez skarżącego, a egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Sąd pierwszej instancji odrzucił również zarzuty dotyczące doręczenia decyzji Naczelnika US, wskazując na prawidłowe doręczenie w trybie art. 150 § 4 o.p. na adres spółki w KRS. Skarżący w skardze kasacyjnej kwestionował m.in. brak przedawnienia, prawidłowość doręczeń, naruszenie zasad postępowania podatkowego (zasada prawdy obiektywnej, legalizmu) oraz błędne zastosowanie art. 116 o.p. poprzez brak uwzględnienia przesłanek egzoneracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd potwierdził prawidłowość doręczeń decyzji w trybie art. 150 § 4 o.p., wskazując na obowiązek aktualizacji adresu przez stronę oraz brak podstaw do zastosowania art. 138 i 138m o.p., gdyż spółka posiadała organ reprezentacji. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia, NSA stwierdził, że bieg terminu został przerwany wskutek zastosowania środków egzekucyjnych (zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego) i zawiadomienia o tym spółki, zgodnie z art. 70 § 4 o.p. Sąd podkreślił, że przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki istniały co najmniej od października 2014 r., a wniosek o upadłość nie został złożony, co wykluczało zastosowanie przesłanek egzoneracyjnych z art. 116 § 1 o.p. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na członku zarządu. Sąd uznał również, że organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, a zarzuty naruszenia art. 120 i 122 o.p. są bezzasadne. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w zakresie przesłanek egzoneracyjnych, przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz prawidłowości doręczeń w postępowaniu podatkowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z odpowiedzialnością członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku VAT.
Zagadnienia prawne (3)
Czy doręczenie decyzji organu podatkowego spółce, która nie prowadzi działalności pod adresem rejestrowym, ale adres ten jest aktualny w KRS, jest skuteczne w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie jest skuteczne, jeśli adres spółki jest zgodny z wpisem w KRS i nie został wykreślony, a spółka nie zawiadomiła organu o zmianie adresu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że adres spółki w KRS był aktualny, a spółka nie dopełniła obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu, co uzasadniało skuteczne doręczenie w trybie art. 150 § 4 o.p.
Czy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje przerwany przez zastosowanie środka egzekucyjnego i zawiadomienie o tym podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany, jeżeli zastosowano środek egzekucyjny i podatnik został o tym zawiadomiony przed upływem terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zastosowanie środka egzekucyjnego (zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego) i zawiadomienie spółki o tym przerwało bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Czy członek zarządu spółki może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub że nastąpiło to bez jego winy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ciężar wykazania przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu, a w przypadku stwierdzenia niewypłacalności spółki i braku złożenia wniosku o upadłość, odpowiedzialność jest zasadna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki istniały od października 2014 r., a brak złożenia wniosku o upadłość wyklucza zastosowanie przesłanek egzoneracyjnych z art. 116 § 1 o.p.
Przepisy (28)
Główne
o.p. art. 116
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe spółki z o.o. odpowiadają solidarnie członkowie zarządu, jeśli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że wykażą przesłanki egzoneracyjne.
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przesłanki egzoneracyjne obejmują wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub postępowanie układowe, albo że nastąpiło to bez winy członka zarządu, lub wskazanie mienia spółki do zaspokojenia.
Pomocnicze
o.p. art. 150 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 151 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 138
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 138m § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
o.p. art. 116 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości powstałe w czasie pełnienia przez nich obowiązków.
o.p. art. 116 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepisy o odpowiedzialności członków zarządu stosuje się również do byłych członków zarządu.
o.p. art. 10
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Definiuje przesłanki niewypłacalności dłużnika.
o.p. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Definiuje przesłanki niewypłacalności dłużnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenia decyzji organu podatkowego były prawidłowe w trybie art. 150 § 4 o.p. • Zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu, gdyż bieg terminu został przerwany przez zastosowanie środków egzekucyjnych i zawiadomienie spółki. • Skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych z art. 116 § 1 o.p., w szczególności nie udowodnił, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub że nastąpiło to bez jego winy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczących przedawnienia roszczenia. • Zarzuty naruszenia przepisów dotyczących prawidłowości doręczeń decyzji. • Zarzuty naruszenia przepisów o odpowiedzialności członków zarządu (art. 116 o.p.) z uwagi na brak przesłanek egzoneracyjnych. • Zarzuty naruszenia zasad postępowania podatkowego (zasada prawdy obiektywnej, legalizmu).
Godne uwagi sformułowania
Ciężar wykazania przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu. • W przypadku stwierdzenia niewypłacalności spółki, wniosek o upadłość powinien być złożony. • Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy, w przypadku niepodjęcia pisma.
Skład orzekający
Anna Dalkowska
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
członek
Jacek Pruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w zakresie przesłanek egzoneracyjnych, przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz prawidłowości doręczeń w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z odpowiedzialnością członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia kluczowe kwestie związane z odpowiedzialnością członków zarządu i ich możliwościami obrony.
“Czy możesz stracić majątek przez długi swojej spółki? NSA wyjaśnia, kiedy odpowiadasz jako członek zarządu.”
Dane finansowe
WPS: 530 014 PLN
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.