III FSK 381/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie. Decyzja ta orzekała o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu spółki E. sp. z o.o. wraz ze spółką za zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 rok. Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi mimo braku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, a także naruszenie art. 122, 180, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i ocenę materiału dowodowego. Zarzucono również naruszenie prawa materialnego, w tym art. 116 § 1 o.p. i art. 11 oraz 21 Prawa upadłościowego poprzez ich nieprawidłową wykładnię i zastosowanie, a także art. 2a o.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP i art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców, poprzez brak uwzględnienia zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że przesłanki niewypłacalności spółki, określone w art. 11 Prawa upadłościowego, zostały spełnione, a spółka stała się niewypłacalna z dniem 15 grudnia 2016 r., co oznaczało 30-dniowy termin do złożenia wniosku o upadłość, który upłynął 13 stycznia 2017 r. Wniosek złożony w marcu 2018 r. został uznany za spóźniony. Sąd nie dopatrzył się również braku winy skarżącego w niezłożeniu wniosku w terminie, wskazując, że narastające zadłużenie i brak płatności powinny być znane prezesowi zarządu. Argumenty dotyczące braku wpływu na prowadzenie spraw spółki czy zlecenia postępowania restrukturyzacyjnego zewnętrznej firmie nie zwalniały skarżącego z obowiązku monitorowania sytuacji finansowej spółki. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, wskazując, że dotyczy ona wykładni przepisów prawa, a nie ustalenia stanu faktycznego. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie 'właściwego czasu' na zgłoszenie wniosku o upadłość spółki, odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe, brak winy w niezłożeniu wniosku o upadłość, stosowanie zasady in dubio pro tributario.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i odpowiedzialności jej prezesa zarządu. Interpretacja 'właściwego czasu' może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy członek zarządu spółki może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony po terminie, ale wykazał brak swojej winy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, członek zarządu nie może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli nie wykaże, że wniosek o upadłość został złożony we właściwym czasie lub że niedopełnienie tego obowiązku nastąpiło bez jego winy, a także nie wskaże mienia spółki na zaspokojenie zaległości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka stała się niewypłacalna w terminie, który wymagał złożenia wniosku o upadłość, a skarżący jako prezes zarządu nie wykazał braku swojej winy w niezłożeniu wniosku w ustawowym terminie. Argumenty o braku wpływu na spółkę czy zleceniu spraw zewnętrznej firmie nie zwalniały go z obowiązku monitorowania sytuacji finansowej.
Jak należy interpretować pojęcie 'właściwego czasu' na zgłoszenie wniosku o upadłość spółki w kontekście przepisów Prawa upadłościowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Za 'właściwy czas' uważa się termin, w którym spółka stała się niewypłacalna, co domniemywa się, gdy opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące lub gdy zobowiązania przekraczają wartość majątku.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na definicjach niewypłacalności z Prawa upadłościowego, wskazując, że opóźnienie w płatnościach przekraczające trzy miesiące lub sytuacja, gdy zobowiązania przewyższają wartość majątku, stanowią podstawę do ogłoszenia upadłości i uruchamiają 30-dniowy termin na złożenie wniosku.
Czy zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (in dubio pro tributario) ma zastosowanie do ustalania stanu faktycznego w sprawie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada ta dotyczy wyłącznie wykładni przepisów prawa podatkowego, a nie ustalania stanu faktycznego, które powinno odbywać się zgodnie z zasadami postępowania dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasada in dubio pro tributario odnosi się do niejasności interpretacyjnych przepisów, a nie do niepewności co do faktów, które należy ustalić w drodze postępowania dowodowego.
Przepisy (19)
Główne
p.u. art. 11
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
p.u. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
o.p. art. 116 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p. art. 10 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
o.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 173
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi mimo braku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. • Naruszenie art. 122, 180, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i ocenę materiału dowodowego. • Naruszenie art. 116 § 1 o.p. i art. 11 oraz 21 Prawa upadłościowego poprzez ich nieprawidłową wykładnię i zastosowanie. • Naruszenie art. 2a o.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP i art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców, poprzez brak uwzględnienia zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.
Godne uwagi sformułowania
Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. • Członek zarządu spółki kapitałowej, aby uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe tej spółki powinien udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niego niezależne. • Nieznajomość kondycji finansowej spółki trzeba rozpatrywać jako zaniechanie obowiązków członka zarządu, które należy uznać za zawinione. • Wykładnia przepisu art. 2a o.p. prowadzi do wniosku, że zawiera on normę prawną, która nakazuje rozstrzyganie na korzyść podatnika wątpliwości, jednakże tylko tych, które dotyczą prawa, nie zaś wątpliwości co do stanu faktycznego.
Skład orzekający
Jacek Pruszyński
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
członek
Agnieszka Olesińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie 'właściwego czasu' na zgłoszenie wniosku o upadłość spółki, odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe, brak winy w niezłożeniu wniosku o upadłość, stosowanie zasady in dubio pro tributario."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i odpowiedzialności jej prezesa zarządu. Interpretacja 'właściwego czasu' może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członków zarządu za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia kluczowe kwestie związane z terminami i dowodzeniem braku winy.
“Czy możesz stracić majątek przez błędy zarządu spółki? NSA wyjaśnia, kiedy odpowiadasz za długi firmy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.