III FSK 365/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z dnia 7 lutego 2025 r. uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Szczecinie z dnia 13 grudnia 2023 r. (sygn. akt I SA/Sz 301/23) oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. Powodem uchylenia była stwierdzona przez NSA nieważność postępowania przed WSA, wynikająca z naruszenia art. 183 § 2 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). WSA w Szczecinie wydał dwa odrębne wyroki (sygn. akt I SA/Sz 300/23 i I SA/Sz 301/23) uchylające tę samą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2023 r., dotyczącą podatku od nieruchomości za 2020 r. Skargi w obu sprawach zostały wniesione przez różnych podatników (T. B. i R. B.), mimo że dotyczyły tej samej decyzji i mogły być objęte jedną skargą na podstawie art. 51 p.p.s.a. NSA uznał, że WSA miał obowiązek połączyć te sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia na mocy art. 111 § 1 p.p.s.a. Niewykonanie tego obowiązku, skutkujące dwukrotnym uchyleniem tej samej decyzji w odrębnych postępowaniach, stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania. NSA podkreślił, że nie ma znaczenia, która skarga została wniesiona jako pierwsza. NSA nie odniósł się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej SKO w Szczecinie, uznając je za niezasadne w kontekście stwierdzonej nieważności postępowania. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA, który będzie zobowiązany do połączenia spraw zgodnie z przepisami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność postępowania sądowoadministracyjnego, obowiązek łączenia spraw przez WSA, konsekwencje naruszenia tego obowiązku.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie ten sam organ wydał decyzję, która była przedmiotem odrębnych skarg wniesionych przez różnych podatników.
Zagadnienia prawne (2)
Czy naruszenie przez sąd pierwszej instancji obowiązku połączenia do wspólnego rozpoznania spraw, które mogły być objęte jedną skargą, stanowi przesłankę nieważności postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie obowiązku obligatoryjnego połączenia spraw sądowoadministracyjnych, gdy sąd w tożsamej przedmiotowo sprawie prowadzi oddzielne postępowania, stanowi przesłankę nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA w Szczecinie dwukrotnie uchylił tę samą decyzję podatkową w odrębnych postępowaniach, mimo że sprawy mogły być połączone do wspólnego rozpoznania na mocy art. 111 § 1 p.p.s.a. Brak połączenia spraw, gdy możliwe było wniesienie jednej skargi przez kilku współuczestników, prowadzi do nieważności postępowania.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, oceniając związek nieruchomości z działalnością gospodarczą?
Odpowiedź sądu
NSA nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie z uwagi na stwierdzoną nieważność postępowania, jednakże zarzuty skargi kasacyjnej wskazywały na potencjalne nieprawidłowości w wykładni i zastosowaniu tego przepisu przez WSA.
Uzasadnienie
SKO zarzuciło WSA niewłaściwe zastosowanie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., polegające na pominięciu lub negatywnej ocenie okoliczności wskazujących na potencjalny związek nieruchomości z działalnością gospodarczą, ograniczając się jedynie do faktycznego związku.
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 111 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona.
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 51
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności albo bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przedmiot opodatkowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA obowiązku połączenia do wspólnego rozpoznania spraw, które mogły być objęte jedną skargą (art. 111 § 1 p.p.s.a.), co skutkowało stwierdzeniem nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona • sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą • kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Brolik
członek
Jolanta Sokołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność postępowania sądowoadministracyjnego, obowiązek łączenia spraw przez WSA, konsekwencje naruszenia tego obowiązku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie ten sam organ wydał decyzję, która była przedmiotem odrębnych skarg wniesionych przez różnych podatników.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego popełnionego przez sąd niższej instancji, który doprowadził do nieważności postępowania. Pokazuje to, jak ważne są zasady procesowe i jak ich naruszenie może wpłynąć na wynik sprawy.
“Sąd uchylił wyrok WSA z powodu proceduralnego chaosu: ta sama sprawa rozstrzygnięta dwukrotnie!”
Dane finansowe
WPS: 49 920 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.