III FSK 258/22Oddalenie skargi kasacyjnej w sprawie egzekucji podatkowej 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przepisów przez organ odwoławczy, a także naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 140 i art. 15 k.p.a. oraz przepisów u.p.e.a. i ustawy nowelizującej, w zakresie merytorycznego nierozpoznania sprawy dotyczącej nieistnienia obowiązku egzekwowanego oraz utrzymania w mocy postanowienia uznającego za bezzasadne zarzuty dotyczące odsetek za zwłokę, niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego i prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ. Zarzucono również naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 54 § 1 pkt 3 o.p. Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej i nie dopatrując się nieważności postępowania, uznał skargę za niezasadną. Kluczowym argumentem sądu było związanie prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 21 kwietnia 2021 r. (sygn. akt I SA/Gl 180/21), który rozstrzygnął tożsame zagadnienie sporne dotyczące zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a., prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe, co gwarantuje spójność i logikę działania systemu prawnego. Wcześniejszy wyrok WSA oddalił skargę na postanowienie organu egzekucyjnego i Dyrektora IAS, uznając za zasadne zaliczenie nadpłat na poczet zobowiązania, prawidłowe naliczenie odsetek za zwłokę (nawet w korzystniejszym dla strony przedziale czasowym niż wynikający z przepisów) oraz prawidłowość tytułu wykonawczego i właściwość organu egzekucyjnego. Sąd podkreślił, że powaga rzeczy osądzonej rozciąga się również na motywy wyroku, które stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia. W związku z tym, NSA nie mógł ponownie badać tych kwestii. Sąd odniósł się również do zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. i u.p.e.a. w zakresie rozpoznania zażalenia, wskazując, że organ odwoławczy jest związany stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążąca moc prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych, w tym ich motywów, w kolejnych postępowaniach.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związania prawomocnym wyrokiem WSA w kontekście zarzutów egzekucyjnych, ale jego zasady są szersze.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd administracyjny jest związany ustaleniami faktycznymi i oceną prawną zawartą w prawomocnym orzeczeniu sądu pierwszej instancji w innej sprawie dotyczącej zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, nawet jeśli przedmiotem tej drugiej sprawy jest skarga kasacyjna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest związany ustaleniami faktycznymi i oceną prawną zawartą w prawomocnym orzeczeniu sądu pierwszej instancji w innej sprawie dotyczącej zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z art. 170 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe. Zasada ta gwarantuje spójność i logikę działania organów państwowych, zapobiegając sprzecznym rozstrzygnięciom. Moc wiążąca obejmuje nie tylko sentencję, ale także motywy stanowiące konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia.
Czy zarzut nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek za zwłokę jest zasadny, gdy organ egzekucyjny uwzględnił przerwę w naliczaniu odsetek w korzystniejszym dla strony przedziale czasowym niż wynikający z przepisów?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut nie jest zasadny, jeśli organ egzekucyjny uwzględnił przerwę w naliczaniu odsetek w korzystniejszym dla strony przedziale czasowym niż wynikający z przepisów.
Uzasadnienie
W analizowanej sprawie organ egzekucyjny uwzględnił przerwę w naliczaniu odsetek od 18 kwietnia 2018 r. do 23 sierpnia 2019 r., co było korzystniejsze dla skarżącej niż wynikający z przepisów art. 54 § 1 pkt 7 o.p. okres od 20 kwietnia 2018 r. do 23 sierpnia 2019 r.
Czy zarzut naruszenia art. 54 § 1 pkt 3 o.p. dotyczący braku naliczania odsetek za zwłokę jest zasadny, gdy postępowanie odwoławcze nie zostało jeszcze zakończone?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut nie jest zasadny, gdy postępowanie odwoławcze nie zostało jeszcze zakończone, co wyklucza zastosowanie tej konstrukcji.
Uzasadnienie
Art. 54 § 1 pkt 3 o.p. przewiduje brak naliczania odsetek za okres od dnia następnego po upływie terminu na wydanie decyzji organu odwoławczego do dnia doręczenia tej decyzji, jeśli nie została ona wydana w terminie. W sytuacji, gdy postępowanie odwoławcze nie zostało zakończone, nie można zastosować tej konstrukcji.
Czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. i czy organ egzekucyjny był właściwy do prowadzenia egzekucji?
Odpowiedź sądu
Tak, tytuł wykonawczy zawierał wszystkie wymagane elementy i był zgodny z obowiązującym wzorem, a organ egzekucyjny był właściwy.
Uzasadnienie
Tytuł wykonawczy zawierał wszystkie elementy określone w art. 27 u.p.e.a. i był zgodny z obowiązującym wzorem. Właściwość organu egzekucyjnego dla tzw. 'dużych podatników' wynikała z przepisów ustawy o KAS i rozporządzenia wykonawczego, a Naczelnik Drugiego Śląskiego Urzędu Skarbowego w Bielsku-Białej był właściwy w sprawie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (43)
Główne
p.p.s.a. art. 170
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Dotyczy to również motywów wyroku w zakresie, w jakim stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 34 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 17 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 1 pkt 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 1 pkt 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 1 pkt 10
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 227 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 23 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § 1
o.p. art. 54 § 1 pkt 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 54 § 1 pkt 7
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 54 § 1 pkt 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 139 § 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 139 § 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 165 § 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 22 § 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
ustawa o KAS art. 11 § 6
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Ustawa o rachunkowości
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie niektórych podatników i płatników, w odniesieniu do których zadania są wykonywane przez naczelnika urzędu skarbowego innego niż właściwy miejscowo art. 1 § 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie niektórych podatników i płatników, w odniesieniu do których zadania są wykonywane przez naczelnika urzędu skarbowego innego niż właściwy miejscowo art. 2 § 1 pkt 7 lit. a
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie niektórych podatników i płatników, w odniesieniu do których zadania są wykonywane przez naczelnika urzędu skarbowego innego niż właściwy miejscowo art. 2 § 1 pkt 7
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie niektórych podatników i płatników, w odniesieniu do których zadania są wykonywane przez naczelnika urzędu skarbowego innego niż właściwy miejscowo art. 4 § 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Związanie sądu prawomocnym orzeczeniem sądu pierwszej instancji w zakresie rozstrzygniętych już kwestii zarzutów egzekucyjnych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy w zakresie merytorycznego nierozpoznania sprawy. • Naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy w zakresie utrzymania w mocy postanowienia uznającego za bezzasadne zarzuty dotyczące odsetek za zwłokę, niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego i prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ. • Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 54 § 1 pkt 3 o.p.
Godne uwagi sformułowania
Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. • Powaga rzeczy osądzonej rozciąga się również na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne do określenia jego zakresu. • W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą.
Skład orzekający
Tomasz Zborzyński
przewodniczący
Jolanta Sokołowska
członek
Jacek Pruszyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążąca moc prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych, w tym ich motywów, w kolejnych postępowaniach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związania prawomocnym wyrokiem WSA w kontekście zarzutów egzekucyjnych, ale jego zasady są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę związania prawomocnymi orzeczeniami, co jest fundamentalne dla pewności prawa i spójności orzecznictwa. Pokazuje, jak raz rozstrzygnięta kwestia może zamykać drogę do ponownego jej badania.
“Prawomocność wyroku: dlaczego raz rozstrzygnięta sprawa może być ostateczna?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.