Orzeczenie · 2026-07-16

III FSK 19/26Oddalenie skargi kasacyjnej podatek spadki darowizny 12

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-16
NSAPodatkoweŚredniansa
podatek od spadków i darowiznskarga kasacyjnanieuprawniony podmiotstwierdzenie nieważności decyzjistrona postępowaniaOrdynacja podatkowaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kwestionując m.in. kwalifikację prawną czynności jako darowizny oraz wniosek o przeprowadzenie dowodów. Sąd kasacyjny podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji i organów administracji, uznając, że Z. G. nie posiadała uprawnienia do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w stosunku do innego podmiotu (T. M.). W związku z tym organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. NSA podkreślił, że art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania również w sytuacji, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną. Sąd zaznaczył, że skarga kasacyjna nie zawierała zarzutu naruszenia tego przepisu, co samo w sobie czyniło ją niezasadną. Również zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. został uznany za niezasadny, gdyż proponowane dowody nie mogły zmienić roli procesowej skarżącej. NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ugruntowanie zasady, że tylko strona postępowania może żądać stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli sprawa dotyczy kwestii podatkowych związanych z darowiznami.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie osoba trzecia próbuje kwestionować decyzję podatkową dotyczącą innej osoby.

Zagadnienia prawne (2)

Czy podmiot niebędący stroną postępowania podatkowego ma uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w stosunku do innego podmiotu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot niebędący stroną postępowania nie ma uprawnienia do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji i organów, że skarżąca Z. G. nie była stroną postępowania dotyczącego T. M., a zatem nie miała uprawnienia do żądania stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w stosunku do T. M. Organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie na podstawie art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej.

Czy sąd administracyjny powinien uwzględnić wnioski dowodowe strony, która nie jest stroną postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wnioski dowodowe strony, która nie jest stroną postępowania, nie mogą modyfikować jej roli procesowej ani prowadzić do uznania jej za stronę.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. jest niezasadny, ponieważ proponowane dowody nie mogły zmienić roli procesowej skarżącej i spowodować, że stałaby się ona stroną postępowania w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od darowizny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Z. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przepisy (7)

Główne

O.p. art. 249 § § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis ten stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w tym w sytuacji, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot, który nie jest stroną.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 247 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 248 § § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s.d. art. 1 § ust. 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie była stroną postępowania podatkowego dotyczącego T. M., w związku z czym nie miała uprawnienia do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. • Organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 249 § 1 O.p.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 248 § 1 i 247 § 1 pkt 3 O.p. poprzez niewłaściwe niezastosowanie i odmowę uwzględnienia skargi, podczas gdy decyzja Dyrektora IAS rażąco naruszała art. 1 ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. • Zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie wniosków dowodowych skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

skarżąca nie miała uprawnienia do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w stosunku do innego podmiotu • Organ prawidłowo zatem odmówił skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej T. M. zobowiązania w podatku od spadków i darowizn. • przepis ten stanowi również podstawę do odmowy wszczęcia przedmiotowego postępowania w innych przypadkach, w tym w sytuacji, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot, który nie jest stroną • skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu naruszenia art. 249 § 1 O.p., co już czyni ją niezasadną. • oferowane dowody nie mogły modyfikować roli procesowej skarżącej i powodować, że stałaby się ona stroną postępowania w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od darowizny.

Skład orzekający

Dominik Gajewski

przewodniczący

Krzysztof Przasnyski

członek

Tomasz Kolanowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że tylko strona postępowania może żądać stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli sprawa dotyczy kwestii podatkowych związanych z darowiznami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie osoba trzecia próbuje kwestionować decyzję podatkową dotyczącą innej osoby.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy kwestii legitymacji procesowej, co jest istotne dla prawników, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst