III FSK 1798/21Odpowiedzialność osoby trzeciej zaległości podatkowe upadłość 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.K. od wyroku WSA w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach o odpowiedzialności Skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2013 r. Skarżący podniósł szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej, dotyczących wadliwego ustalenia stanu faktycznego, niewłaściwego zastosowania art. 116 O.p. w kontekście terminu złożenia wniosku o upadłość, a także kwestii właściwości organów podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że zobowiązania podatkowe powstałe z mocy prawa stają się wymagalne z upływem terminu płatności, a ich nieuiszczenie skutkuje powstaniem zaległości podatkowej. Podkreślono, że decyzja określająca wysokość zobowiązania ma charakter deklaratoryjny i jedynie potwierdza istniejące zobowiązanie. W związku z tym, termin do zgłoszenia wniosku o upadłość należy liczyć od dnia powstania drugiej zaległości. Sąd odwołał się do przepisów Prawa upadłościowego, wskazując, że dłużnik jest niewypłacalny, gdy nie wykonuje wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Podkreślono, że dla oceny niewypłacalności kluczowe jest niewykonywanie zobowiązań, a nie tylko stan majątku spółki, chyba że ten ostatni jest niewystarczający do pokrycia zobowiązań. Sąd uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 116 O.p. i przepisów Prawa upadłościowego za niezasadne. Odnosząc się do kwestii właściwości organów, NSA wskazał, że organ właściwy w dniu wszczęcia kontroli pozostaje właściwy, nawet w przypadku zmiany siedziby spółki, zgodnie z art. 18b O.p. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, które nie zostały odpowiednio uzasadnione przez skarżącego. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a Skarżący obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe, w szczególności w kontekście terminu zgłoszenia wniosku o upadłość i definicji niewypłacalności. Wyjaśnienie zasad właściwości organów podatkowych w sprawach odpowiedzialności osób trzecich. Podkreślenie wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności za zaległości VAT i stosowania przepisów Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym w danym okresie. Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki przez członka zarządu należy liczyć od daty powstania zaległości podatkowej z mocy prawa, czy od daty wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin do zgłoszenia wniosku o upadłość należy liczyć od dnia powstania zaległości podatkowej z mocy prawa, a nie od daty wydania decyzji deklaratoryjnej określającej wysokość zobowiązania.
Uzasadnienie
Zobowiązania podatkowe powstające z mocy prawa stają się wymagalne z upływem terminu płatności. Ich nieuiszczenie skutkuje powstaniem zaległości podatkowej. Decyzja organu podatkowego ma charakter deklaratoryjny i jedynie potwierdza istniejące zobowiązanie. Niewykonywanie wymagalnych zobowiązań pieniężnych stanowi podstawę do ogłoszenia upadłości.
Czy dla oceny niewypłacalności dłużnika w rozumieniu Prawa upadłościowego kluczowe jest niewykonywanie wymagalnych zobowiązań pieniężnych, czy też stan majątku dłużnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kluczowe jest niewykonywanie wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Stan majątku ma znaczenie jedynie w sytuacji, gdy zobowiązania przekraczają wartość majątku (art. 11 ust. 2 P.u.n.).
Uzasadnienie
Art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego stanowi, że dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Wielkość majątku jest istotna tylko w kontekście niewypłacalności opisanej w ust. 2.
Czy zmiana siedziby spółki i właściwości miejscowej organu podatkowego w trakcie postępowania wpływa na właściwość organu do orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy właściwy w dniu wszczęcia postępowania lub kontroli pozostaje właściwy, zgodnie z art. 18b Ordynacji podatkowej. Właściwość organu w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej jest pochodna właściwości dla dłużnika pierwotnego.
Uzasadnienie
Przepisy Ordynacji podatkowej (art. 18b) zapewniają stabilność właściwości organu w toku postępowania, nawet w przypadku zmiany okoliczności faktycznych. Właściwość w sprawach osób trzecich jest powiązana z właściwością dla podatnika.
Czy zarzuty skargi kasacyjnej muszą być precyzyjnie uzasadnione, aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł je rozpoznać?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarzuty skargi kasacyjnej muszą zawierać precyzyjne uzasadnienie, wskazujące na naruszenie konkretnych przepisów, sposób naruszenia i jego wpływ na wynik sprawy. NSA nie ma obowiązku uzupełniania argumentacji strony.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Strona ma obowiązek szczegółowo uzasadnić zarzuty, a sąd nie może domyślać się intencji strony ani wyręczać jej w formułowaniu argumentów.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (35)
Główne
O.p. art. 116 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe spółki, w tym obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość.
O.p. art. 18b § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Utrzymanie właściwości organu podatkowego w przypadku zmiany okoliczności.
O.p. art. 18b § 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
Utrzymanie właściwości organu podatkowego po zakończeniu kontroli.
O.p. art. 18b § 3 pkt 2 i 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
Stosowanie przepisów o właściwości w sprawach orzekania o odpowiedzialności osób trzecich.
O.p. art. 17a
Ustawa Ordynacja podatkowa
Właściwość miejscowa organu w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.
O.p. art. 21 § 1 pkt 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Powstawanie zobowiązań podatkowych z mocy prawa.
O.p. art. 21 § 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 52 § 1 pkt 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
Traktowanie zwrotu podatku na równi z zaległością podatkową.
O.p. art. 47 § 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
Termin płatności podatku obliczanego przez podatnika.
O.p. art. 51 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Przekształcenie nieuiszczonego zobowiązania w zaległość podatkową.
O.p. art. 53 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Naliczanie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.
u.p.u.n. art. 10
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Podstawa ogłoszenia upadłości wobec dłużnika niewypłacalnego.
u.p.u.n. art. 11 § 1
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Definicja niewypłacalności dłużnika (niewykonywanie wymagalnych zobowiązań).
u.p.u.n. art. 11 § 2
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Definicja niewypłacalności dłużnika (zobowiązania przekraczające wartość majątku).
u.p.u.n. art. 21 § 1 i 2
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość w terminie 14 dni od wystąpienia podstawy.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 176
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek przytoczenia i uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wadliwe wykonanie kontroli decyzji pod względem jej zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Niewłaściwe zastosowanie przepisów, nieuwzględnienie skargi mimo wad decyzji.
p.p.s.a. art. 133
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wydanie wyroku niezgodnie z przedstawionymi aktami sprawy.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wadliwe ustalenie stanu faktycznego.
O.p. art. 121
Ustawa Ordynacja podatkowa
Naruszenie przepisów postępowania.
O.p. art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
Naruszenie przepisów postępowania.
O.p. art. 180 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Naruszenie przepisów postępowania.
O.p. art. 187 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Naruszenie przepisów postępowania.
O.p. art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
Naruszenie przepisów postępowania.
O.p. art. 299
Ustawa Ordynacja podatkowa
Naruszenie przepisów postępowania.
O.p. art. 17
Ustawa Ordynacja podatkowa
Właściwość miejscowa organu podatkowego.
O.p. art. 18a
Ustawa Ordynacja podatkowa
Właściwość miejscowa organu podatkowego.
u.p.u.n. art. 11
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Niewykonywanie zobowiązań z innych przyczyn niż brak środków.
u.p.u.n. art. 11
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości jako podstawa niewypłacalności.
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie kontroli decyzji. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo wad decyzji. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe ustalenie stanu faktycznego. • Naruszenie art. 116 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie spełnienia przesłanek odpowiedzialności Skarzącego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 121, 122, 180, 187, 191 O.p.) poprzez błędne ustalenia stanu faktycznego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.a. w zw. z art. 116 O.p. i art. 11 u.p.u.n. poprzez nierozpoznanie czy Skarżący we właściwym czasie zgłosił wniosek o upadłość. • Naruszenie art. 17 w zw. z art. 18a O.p. poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących właściwości miejscowej organu.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja taka ma charakter deklaratoryjny, czyli wskazuje jedynie podatnikowi w jakiej wysokości podatek powinien zostać zapłacony w terminie płatności wynikającym z ustawy. • Zobowiązania podatkowe powstające z mocy prawa stają się zaległościami podatkowymi na skutek nieuiszczenia ich w terminie płatności. • Dla uznania, że zaistniały przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, ustawodawca w art. 11 ust. 1 u.p.u.n. wymaga jedynie, aby dłużnik nie wykonywał swoich wymagalnych zobowiązań, czyli takich, których termin płatności już upłynął. • Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej.
Skład orzekający
Dominik Gajewski
przewodniczący
Bartosz Wojciechowski
sędzia
Paweł Dąbek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe, w szczególności w kontekście terminu zgłoszenia wniosku o upadłość i definicji niewypłacalności. Wyjaśnienie zasad właściwości organów podatkowych w sprawach odpowiedzialności osób trzecich. Podkreślenie wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności za zaległości VAT i stosowania przepisów Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym w danym okresie. Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi firmy, co jest zawsze interesujące dla przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia kluczowe momenty decydujące o odpowiedzialności i obowiązkach zarządu.
“Czy członek zarządu odpowiada za długi firmy? Kluczowy termin zgłoszenia wniosku o upadłość.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.