Orzeczenie · 2025-02-20

III FSK 1553/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-02-20
NSApodatkoweWysokansa
odpowiedzialność podatkowaosoby trzeciezaległości podatkowesukcesjaśmierć stronyumorzenie postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiordynacja podatkowaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który uchylił decyzje dotyczące odpowiedzialności J. W. za zaległości podatkowe spółki. W trakcie postępowania kasacyjnego zmarł skarżący J. W. Sąd zawiesił postępowanie, a następnie podjął je z udziałem jego następczyni prawnej, K. W. Jednakże, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd umarza postępowanie, gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe, w przeciwieństwie do odpowiedzialności podatnika, nie podlega sukcesji prawnej na podstawie Ordynacji podatkowej. Powołując się na orzecznictwo NSA i wyrok Trybunału Konstytucyjnego, sąd stwierdził, że brak jest następstwa prawnego spadkobierców w zakresie obowiązków osoby trzeciej, co uzasadnia umorzenie postępowania. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił umorzyć postępowanie kasacyjne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Umorzenie postępowania kasacyjnego w przypadku śmierci strony, gdy przedmiotem jest odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe, ze względu na brak sukcesji prawnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe, a nie odpowiedzialność podatnika czy płatnika.

Zagadnienia prawne (2)

Czy śmierć strony postępowania, której przedmiotem jest odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe, obliguje sąd do umorzenia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd umarza postępowanie, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe nie podlega sukcesji prawnej.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe jest ściśle związana z osobą zmarłego i nie podlega dziedziczeniu na mocy Ordynacji podatkowej, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Czy spadkobiercy osoby fizycznej będącej osobą trzecią wstępują w jej obowiązki podatkowe w przypadku jej śmierci?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Ordynacja podatkowa nie przewiduje następstwa prawnego w przypadku śmierci osoby fizycznej będącej osobą trzecią, co ma na celu ochronę spadkobierców.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 97 Ordynacji podatkowej, sukcesja zobowiązań podatkowych dotyczy tylko podatników, płatników oraz przedsiębiorstwa w spadku. Odpowiedzialność osób trzecich jest subsydiarna i konstytutywna, a jej nieobjęcie sukcesją chroni spadkobierców.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzono postępowanie
Umorzono postępowanie kasacyjne z powodu śmierci strony, której obowiązki nie podlegają dziedziczeniu.

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

O.p. art. 97

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasady sukcesji zobowiązań podatkowych odnoszą się tylko do podatników, płatników oraz przedsiębiorstwa w spadku, w przypadku gdy ustanowiono zarząd sukcesyjny. Nie przewiduje następstwa prawnego w wypadku śmierci osoby fizycznej będącej osobą trzecią.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Śmierć strony obliguje sąd do zawieszenia postępowania, chyba że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe nie podlega sukcesji prawnej na mocy Ordynacji podatkowej. • Śmierć strony, której obowiązki są ściśle związane z jej osobą, skutkuje umorzeniem postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe spółki • śmierć Skarżącego • przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego • Ordynacja podatkowa nie przewiduje natomiast następstwa prawnego w wypadku śmierci osoby fizycznej będącej osobą trzecią • Taka regulacja sukcesji zobowiązań podatkowych chroni zatem spadkobierców zobowiązanej podatkowo osoby trzeciej, skoro nie dziedziczą oni jej zobowiązań podatkowych.

Skład orzekający

Krzysztof Winiarski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania kasacyjnego w przypadku śmierci strony, gdy przedmiotem jest odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe, ze względu na brak sukcesji prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe, a nie odpowiedzialność podatnika czy płatnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia sukcesji prawnej w prawie podatkowym, a konkretnie braku dziedziczenia odpowiedzialności osób trzecich, co ma istotne implikacje praktyczne dla spadkobierców.

Czy śmierć zwalnia z odpowiedzialności podatkowej? NSA wyjaśnia, kto dziedziczy długi.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst