Orzeczenie · 2025-08-22

III FSK 1335/24Kara porządkowa czynności sprawdzające ordynacja podatkowa 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-22
NSAPodatkoweŚredniansa
kara porządkowaczynności sprawdzająceordynacja podatkoważądanie dokumentówuprawnienia organupostępowanie podatkoweskarżącyorgan podatkowyNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie o nałożeniu kary porządkowej. Skarżący zarzucał organowi podatkowemu naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 272 w związku z art. 7 Konstytucji RP i art. 120 o.p., twierdząc, że organ przekroczył swoje uprawnienia w ramach czynności sprawdzających, żądając wyjaśnień i dokumentów dotyczących podstawy opodatkowania i straty z działalności gospodarczej. Kwestionował również zastosowanie art. 262 § 1 pkt 2 i 2a o.p. oraz art. 272 pkt 2 i 3 o.p., wskazując, że odmówił złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów w sytuacji, gdy organ nie miał prawa ich żądać. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna powinna wykazać istotny wpływ uchybienia na wynik sprawy, a w tym przypadku skarżący nie nawiązał do uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA. NSA wyjaśnił, że czynności sprawdzające w ramach art. 272 o.p. pozwalają organowi na żądanie niezbędnych wyjaśnień i uzupełnienia deklaracji, a także na okazanie dokumentów, które nie stanowią ksiąg podatkowych w rozumieniu art. 193 o.p. Sąd uznał, że żądane przez organ dokumenty mieściły się w zakresie czynności sprawdzających i służyły weryfikacji zeznania podatkowego. Brak współpracy podatnika uzasadniał nałożenie kary porządkowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja zakresu uprawnień organu podatkowego w ramach czynności sprawdzających oraz zasad nakładania kar porządkowych za brak współpracy podatnika.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu czynności sprawdzających i kary porządkowej, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych obszarach prawa podatkowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ podatkowy w ramach czynności sprawdzających ma prawo żądać od podatnika przedłożenia dokumentów, które nie stanowią ksiąg podatkowych, w celu weryfikacji zeznania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy w ramach czynności sprawdzających ma prawo żądać przedłożenia dokumentów, które nie stanowią ksiąg podatkowych, jeśli służą one wyjaśnieniu wątpliwości co do poprawności zeznania podatkowego.

Uzasadnienie

Czynności sprawdzające mają na celu wstępną weryfikację rzetelności deklaracji lub zeznania podatkowego. Organ może żądać niezbędnych wyjaśnień i dokumentów, które nie mają charakteru dowodu w rozumieniu przepisów o postępowaniu podatkowym, ale służą wyjaśnieniu wątpliwości.

Czy nałożenie kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 i 2a Ordynacji podatkowej jest uzasadnione w sytuacji, gdy podatnik kwestionuje uprawnienie organu do żądania określonych dokumentów w ramach czynności sprawdzających?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli podatnik bezpodstawnie uchyla się od współpracy z organem i nie wykonuje nałożonych obowiązków informacyjnych, kwestionując uprawnienie organu, kara porządkowa jest uzasadniona.

Uzasadnienie

Brak współpracy podatnika, który odmawia udostępnienia informacji i dokumentów niezbędnych do weryfikacji zeznania podatkowego, uzasadnia nałożenie kary porządkowej. Kara ta powinna być proporcjonalna do stopnia zawinienia i utrudnienia postępowania.

Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania są skuteczne, jeśli nie wykazują istotnego wpływu uchybienia na wynik sprawy i nie nawiązują do uzasadnienia zaskarżonego wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nieskuteczne, jeśli nie wykazują istotnego wpływu uchybienia na wynik sprawy i nie odnoszą się do argumentacji sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Skarga kasacyjna musi wykazać związek przyczynowy między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Samo niezgadzanie się z ustaleniami organu lub oceną sądu nie świadczy o naruszeniu prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną J. D. od wyroku WSA w Lublinie.

Przepisy (26)

Główne

o.p. art. 262 § § 1 pkt 2 i 2a

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 262 § § 5

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

o.p. art. 272

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

o.p. art. 121 § § 1 i § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 174 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 274a § § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 280

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 193

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 199

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 193a

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 276 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 125 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 274 § pkt 3 lub 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 155

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy działał prawidłowo w ramach czynności sprawdzających, żądając dokumentów od podatnika. • Nałożona kara porządkowa była uzasadniona z uwagi na brak współpracy podatnika. • Skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, w szczególności nie wykazała istotnego wpływu uchybień na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Organ podatkowy przekroczył swoje uprawnienia w ramach czynności sprawdzających, żądając dokumentów, które miały charakter ksiąg podatkowych. • Zastosowanie art. 262 § 1 pkt 2 i 2a Ordynacji podatkowej było nieprawidłowe. • Organ naruszył zasady prowadzenia czynności sprawdzających oraz prawa strony.

Godne uwagi sformułowania

Sformułowano w niej wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania. • Przez wpływ, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy naruszeniami przepisów postępowania podniesionymi w zarzutach skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem Sądu pierwszej instancji. • Czynności sprawdzające nie służą zasadniczo do załatwiania kwestii spornych pomiędzy podmiotem składającym deklarację a organem. • Podkreślenia wymaga, co trafnie ocenił Sąd pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie do wystosowania do skarżącego wezwania doszło w toku czynności sprawdzających w zakresie rozliczenia podatnika i prawidłowości złożonego przez niego zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r.

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący sprawozdawca

Sławomir Presnarowicz

członek

Bogusław Woźniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu uprawnień organu podatkowego w ramach czynności sprawdzających oraz zasad nakładania kar porządkowych za brak współpracy podatnika."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu czynności sprawdzających i kary porządkowej, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych obszarach prawa podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych ze względu na szczegółową analizę uprawnień organów w ramach czynności sprawdzających i zasad nakładania kar porządkowych.

“Czy organ podatkowy może żądać od Ciebie każdego dokumentu? NSA wyjaśnia granice czynności sprawdzających.”

Dane finansowe

WPS: 360 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst