III FSK 1242/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego, uznając, że spełnione zostały przesłanki orzeczenia o jego odpowiedzialności na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a skarżący nie wykazał okoliczności zwalniających go z odpowiedzialności, w tym nie zgłosił wniosku o upadłość ani nie wskazał mienia spółki pozwalającego na zaspokojenie zaległości w znacznej części. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 116 § 1 o.p. poprzez błędną wykładnię pojęć "bezskuteczności egzekucji" i "wskazania mienia spółki". Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że bezskuteczność egzekucji jest przesłanką pozytywną, którą wykazują organy, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na nich. Zaznaczył, że postępowanie w art. 116 § 1 o.p. nie służy kontroli prawidłowości postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do przesłanki wskazania mienia, NSA stwierdził, że musi ono faktycznie istnieć, mieć realną wartość i nadawać się do egzekucji, umożliwiając zaspokojenie zaległości w znacznej części. W niniejszej sprawie sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły bezskuteczność egzekucji, a wskazane przez skarżącego mienie (linia produkcyjna i towar) nie spełniało wymogu znacznego zaspokojenia zaległości. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki na gruncie art. 116 Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczących bezskuteczności egzekucji i wskazania majątku spółki.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie, gdy powstały zaległości podatkowe. Interpretacja przepisów może ewoluować.
Zagadnienia prawne (2)
Czy bezskuteczność egzekucji z majątku spółki, jako przesłanka odpowiedzialności członka zarządu, może być stwierdzona w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało nieprawidłowo przeprowadzone, a istniejący majątek nie został ujawniony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bezskuteczność egzekucji jest faktem podlegającym ocenie w postępowaniu egzekucyjnym, a nie kontroli prawidłowości tego postępowania. Ewentualna wadliwość postępowania egzekucyjnego powinna być podnoszona i skarżona w ramach tego postępowania.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że postępowanie w art. 116 § 1 o.p. nie służy kontroli prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które jest odrębną procedurą. Wadliwość egzekucji powinna być zaskarżana w ramach przewidzianych środków.
Czy wskazanie przez członka zarządu mienia spółki, które istnieje, ale jego wartość nie jest dokładnie określona lub jest trudna do spieniężenia, stanowi przesłankę zwalniającą go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wskazane mienie musi faktycznie istnieć, mieć realną wartość finansową i nadawać się do egzekucji, która umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że przesłanka wskazania mienia zwalniająca z odpowiedzialności wymaga, aby mienie to miało egzekwowalną wartość spełniającą przesłankę znaczności w porównaniu z wysokością zaległości, a nie tylko istniało lub miało hipotetyczną wartość.
Przepisy (11)
Główne
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Bezskuteczność egzekucji jest przesłanką pozytywną, której wystąpienie warunkuje możliwość orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu. Ciężar wykazania tej przesłanki spoczywa na organie podatkowym. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego i ustalone na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Postępowanie z art. 116 § 1 o.p. nie służy kontroli prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, jest przesłanką negatywną. Wystąpienie tej przesłanki uwalnia członka zarządu od odpowiedzialności. Mienie to musi faktycznie istnieć, mieć realną wartość finansową i nadawać się do egzekucji pozytywnie rokującej wyegzekwowanie kwot w znacznej części.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne
k.s.h. art. 299
Kodeks spółek handlowych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez obrazę art. 116 § 1 o.p. (nieprawidłowa wykładnia bezskuteczności egzekucji w sytuacji nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego). • Naruszenie prawa materialnego poprzez obrazę art. 116 § 1 pkt 2 o.p. (nieprawidłowa wykładnia przesłanki wskazania mienia, gdy jego wartość nie została dokładnie określona). • Obraza przepisów postępowania (art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z 1 § 2 p.u.s.a., art. 135 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z 1 § 2 p.u.s.a., art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 151 p.p.s.a., art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c w zw. z art. 151 p.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie z art. 116 § 1 o.p. nie służy bowiem przeprowadzaniu kontroli prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które jako postępowanie wykonawcze stanowi odrębną procedurę opatrzoną specyficznymi środkami odwoławczymi takimi jak zarzuty, czy skarga na czynności egzekucyjne. • Natomiast "wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części", jest przesłanką negatywną. • Wskazane mienie Spółki powinno umożliwić zaspokojenie zaległości podatkowych "w znacznej części", a nie w jakiejkolwiek części.
Skład orzekający
Jacek Brolik
przewodniczący
Jolanta Sokołowska
członek
Wojciech Stachurski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki na gruncie art. 116 Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczących bezskuteczności egzekucji i wskazania majątku spółki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie, gdy powstały zaległości podatkowe. Interpretacja przepisów może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członków zarządu za długi spółki, co jest częstym problemem w praktyce gospodarczej i budzi zainteresowanie przedsiębiorców oraz prawników.
“Czy członek zarządu odpowiada za długi spółki, nawet jeśli egzekucja była wadliwa? NSA wyjaśnia kluczowe przesłanki.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.