III FSK 1227/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki M. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) poprzez uznanie prawidłowości zastosowania środka zabezpieczającego mimo braku pełnej wiedzy organu o majątku spółki, a także naruszenie art. 154 § 1 u.p.e.a. przez dokonanie zabezpieczenia bez przesłanek sugerujących utrudnianie egzekucji. Ponadto podniesiono zarzuty naruszenia art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez pominięcie interesu spółki oraz art. 7 § 2 w zw. z art. 166b i art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 8 k.p.a. przez zastosowanie zbędnego i uciążliwego środka egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że kwestionowanie istnienia przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, będącej podstawą zabezpieczenia na gruncie Ordynacji podatkowej, powinno być przedmiotem odwołania od decyzji organu podatkowego, a nie skargi na czynność zabezpieczającą. Sąd podzielił stanowisko WSA, że nie można badać w postępowaniu zabezpieczającym zasadności decyzji podatkowych ani przesłanek do ustanowienia zabezpieczenia. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. i art. 154 § 1 u.p.e.a. uznano za chybione, podobnie jak zarzuty naruszenia zasad ogólnych k.p.a. oraz zastosowania zbędnego środka egzekucyjnego, wskazując, że kwestia nadmiernej uciążliwości środka egzekucyjnego może być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawidłowego trybu kwestionowania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych oraz rozgraniczenie podstaw skargi na czynność egzekucyjną od zarzutów dotyczących zasadności zabezpieczenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu postępowania zabezpieczającego w prawie podatkowym i egzekucyjnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzuty dotyczące niedostatecznego wykazania uzasadnionej obawy niewykonania przyszłego zobowiązania podatkowego mogą być skuteczne jako zarzuty uzasadniające wadliwość postępowania zabezpieczającego w kontekście skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty kwestionujące prawidłowość oceny przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania przyszłego zobowiązania podatkowego, będącej podstawą decyzji o zabezpieczeniu wydanej na podstawie art. 33 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, nie mogą być skuteczne jako zarzuty uzasadniające wadliwość postępowania zabezpieczającego w trybie skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że właściwym trybem kwestionowania oceny przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania jest wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego, a nie badanie tego w postępowaniu zabezpieczającym. Zabezpieczenie jest dokonywane przed wystąpieniem przesłanek do wszczęcia egzekucji i ma na celu zagwarantowanie środków.
Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. (brak wymagalności obowiązku) i art. 154 § 1 u.p.e.a. (dokonanie zabezpieczenia bez przesłanek utrudniania egzekucji), może być skuteczne w skardze kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę na postanowienie o zabezpieczeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te są chybione, ponieważ Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w treści decyzji z dnia 30 grudnia 2020 r. określono okoliczności uzasadniające obawę udaremnienia lub utrudnienia egzekucji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wymagalność w sensie możliwości prowadzenia postępowania zabezpieczającego jest związana z istnieniem w obrocie decyzji o zabezpieczeniu. Okoliczności uzasadniające obawę udaremnienia lub utrudnienia egzekucji zostały ocenione w relacji do majątku spółki i przewidywanego zobowiązania podatkowego.
Czy zastosowanie zbędnego i zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego narusza zasadę zaufania do organów podatkowych i zasadę celowości postępowania zabezpieczającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w obecnym stanie prawnym zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stanowi jedną z podstaw skargi na czynność egzekucyjną zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 33 § 2 u.p.e.a. określa zamknięty katalog okoliczności stanowiących podstawę zarzutu, a wniesienie zarzutów z innych przyczyn nie daje możliwości ich rozpoznania. Kwestia nadmiernej uciążliwości środka egzekucyjnego jest odrębną podstawą zaskarżenia.
Przepisy (17)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawową przesłanką dokonania zabezpieczenia w trybie art. 33 o.p. jest domniemanie, że dłużnik podatkowy nie wykona w terminie zobowiązania podatkowego, co odróżnia go od podstawowej przesłanki z działu IV u.p.e.a. (sytuacja gdy brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić egzekucję).
o.p. art. 33 § § 1 i 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
Uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego jest przesłanką uzasadniającą dokonanie zabezpieczenia. Kwestionowanie tej przesłanki powinno odbywać się w trybie odwołania od decyzji organu podatkowego.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 164 § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stanowi podstawę skargi na czynność egzekucyjną.
u.p.e.a. art. 154 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, podejmując czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, uwzględniając interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 8
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 18
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs[4] § ust. 3 w zw. z ust. 1
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. poprzez uznanie, iż zastosowanie środka zabezpieczającego było prawidłowe w sytuacji, gdy organ egzekucyjny nie posiadał pełnej wiedzy o majątku Spółki. • Naruszenie art. 154 § 1 u.p.e.a. poprzez dokonanie zabezpieczenia w sytuacji, gdy w sprawie nie wystąpiły przesłanki sugerujące, że Spółka mogłaby utrudniać lub dążyć do udaremnienia egzekucji. • Naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez zupełne pominięcie interesu Spółki podczas rozstrzygnięcia sprawy i uwzględnienie jedynie interesu fiskalnego. • Naruszenie art. 7 § 2 w związku z art. 166b i art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 8 k.p.a. poprzez zastosowanie zbędnego i zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
kwestionowanie istnienia tej przesłanki możliwe jest w trybie postępowania podatkowego • z istoty zabezpieczenia uregulowanego w art. 33 o.p. wynika, że jest ono dokonywane przed wystąpieniem przesłanek do wszczęcia egzekucji administracyjnej i ma na celu zagwarantowanie środków na zaspokojenie należności podatkowych • przepisy o.p. regulujące zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych są przepisami szczególnymi w stosunku do Działu IV ,,Postepowanie zabezpieczające’’ u.p.e.a. • nie można również uznać zasadności zarzutu naruszenia art. 154 § 1 u.p.e.a., gdyż prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, że w treści decyzji z dnia 30 grudnia 2020 r. [...] powołano okoliczności uzasadniające obawę udaremnienia lub utrudnienia egzekucji • w stanie prawnym obowiązującym od 30 lipca 2020 r. ustawodawca w art. 33 § 2 u.p.e.a. określił zamknięty katalog okoliczności, które stanowią podstawę zarzutu, dlatego też wniesienie zarzutów z innych przyczyn nie daje możliwości ich rozpoznania, zaś zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stanowi w obecnym stanie prawnym jedną z podstaw skargi na czynność egzekucyjną zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a.
Skład orzekający
Paweł Borszowski
przewodniczący-sprawozdawca
Bogusław Dauter
członek
Paweł Dąbek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowego trybu kwestionowania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych oraz rozgraniczenie podstaw skargi na czynność egzekucyjną od zarzutów dotyczących zasadności zabezpieczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu postępowania zabezpieczającego w prawie podatkowym i egzekucyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego - zabezpieczenia zobowiązań, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców. Wyjaśnia procedury i granice zaskarżania decyzji w tym zakresie.
“Kiedy można kwestionować zabezpieczenie zobowiązań podatkowych? NSA wyjaśnia granice postępowania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.