III FSK 1160/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2021 r., gdzie spółka A. [...] sp. z o.o. kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy R. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu, opierając się głównie na zarzucie wadliwego doręczenia decyzji organu drugiej instancji. Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja powinna zostać doręczona elektronicznie profesjonalnemu pełnomocnikowi spółki (radcy prawnemu), zgodnie z art. 144 § 5 Ordynacji podatkowej, a nie listownie na adres spółki. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, uchylił wyrok WSA i odrzucił skargę spółki. NSA podzielił stanowisko WSA co do braku skutecznego doręczenia decyzji organu, jednak uznał, że konsekwencją tego nie powinno być uchylenie decyzji, lecz odrzucenie skargi. NSA podkreślił, że wadliwe doręczenie decyzji organu oznacza, iż decyzja nie weszła do obrotu prawnego, co uniemożliwiło skuteczne wniesienie skargi do sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 189 p.p.s.a., NSA uchylił wyrok WSA i odrzucił skargę, niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej. NSA odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że wadliwe doręczenie decyzji organu administracji publicznej profesjonalnemu pełnomocnikowi skutkuje brakiem wejścia decyzji do obrotu prawnego i niemożnością skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Podkreślenie możliwości orzekania przez NSA z urzędu na podstawie art. 189 p.p.s.a.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia decyzji profesjonalnemu pełnomocnikowi w postępowaniu podatkowym, z uwzględnieniem przepisów Ordynacji podatkowej i PPSA.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wadliwe doręczenie decyzji organu administracji publicznej, polegające na wysłaniu jej na adres strony zamiast na adres elektroniczny ustanowionego pełnomocnika będącego radcą prawnym, skutkuje brakiem wejścia decyzji do obrotu prawnego i niemożnością skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe doręczenie decyzji organu administracji publicznej, naruszające przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące doręczania pism profesjonalnym pełnomocnikom, skutkuje brakiem wejścia decyzji do obrotu prawnego i tym samym brakiem możliwości skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wadliwe doręczenie decyzji organu, które nastąpiło listownie na adres spółki zamiast elektronicznie na adres radcy prawnego ustanowionego pełnomocnikiem, oznacza, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Skoro decyzja nie weszła do obrotu prawnego, nie było możliwe skuteczne wniesienie od niej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wobec tego, NSA uchylił wyrok WSA i odrzucił skargę na podstawie art. 189 p.p.s.a.
Czy sąd administracyjny drugiej instancji (NSA) może z urzędu uchylić wyrok sądu pierwszej instancji (WSA) i odrzucić skargę, jeśli stwierdzi istnienie przesłanek do odrzucenia skargi, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Naczelny Sąd Administracyjny może z urzędu uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i odrzucić skargę, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek do odrzucenia skargi, na podstawie art. 189 p.p.s.a., nawet jeśli nie zostały one podniesione w skardze kasacyjnej.
Uzasadnienie
NSA powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA (II GPS 5/09) oraz art. 189 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli skarga ulegała odrzuceniu przed WSA, NSA postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę. NSA podkreślił, że ocena wystąpienia przesłanek odrzucenia skargi dokonywana jest z urzędu, niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej.
Przepisy (10)
Główne
o.p. art. 144 § § 5
Ordynacja podatkowa
Doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego.
o.p. art. 145 § § 1
Ordynacja podatkowa
Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.
o.p. art. 145 § § 2
Ordynacja podatkowa
Jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie.
p.p.s.a. art. 189
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę odrzuca się m.in. jeżeli wniesiono ją po upływie terminu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 53 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Termin do wniesienia skargi wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu, a jeżeli organ nie wydał odpowiedzi w terminie, o którym mowa w art. 52 § 1, od dnia, w którym powinna być ona wydana.
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
p.b. art. 3 § pkt 3
Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe doręczenie decyzji organu administracji publicznej profesjonalnemu pełnomocnikowi (radcy prawnemu) za pośrednictwem operatora pocztowego zamiast środków komunikacji elektronicznej, co skutkuje brakiem wejścia decyzji do obrotu prawnego i niemożnością skutecznego wniesienia skargi.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu dotyczące prawidłowości doręczenia decyzji, które zostały odrzucone przez NSA. • Argumenty WSA dotyczące uchylenia decyzji, które zostały uchylone przez NSA.
Godne uwagi sformułowania
brak skutecznego doręczenia powoduje, że nie powstają żadne skutki materialnoprawne ani procesowe będące następstwem prawidłowego doręczenia • Ocena skuteczności doręczenia ma więc charakter "zero-jedynkowy" • uchylić wydany w sprawie wyrok i odrzucić skargę
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Bogusław Woźniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że wadliwe doręczenie decyzji organu administracji publicznej profesjonalnemu pełnomocnikowi skutkuje brakiem wejścia decyzji do obrotu prawnego i niemożnością skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Podkreślenie możliwości orzekania przez NSA z urzędu na podstawie art. 189 p.p.s.a."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia decyzji profesjonalnemu pełnomocnikowi w postępowaniu podatkowym, z uwzględnieniem przepisów Ordynacji podatkowej i PPSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty postępowania, takie jak prawidłowe doręczenie, i jak błąd w tym zakresie może doprowadzić do odrzucenia skargi, nawet jeśli merytorycznie sprawa mogłaby być korzystna dla strony. Jest to ważna lekcja dla profesjonalnych pełnomocników.
“Błąd w doręczeniu zadecydował o losach sprawy – skarga odrzucona przez NSA!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.