Orzeczenie · 2023-12-08

III FSK 1074/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-12-08
NSApodatkoweWysokansa
zabezpieczenie zobowiązań podatkowychpostępowanie zabezpieczająceKodeks postępowania administracyjnegoustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiskarga kasacyjnaskutek prawnydoręczeniewydanie postanowienianiedopuszczalność egzekucji

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS w Gdańsku w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Spór dotyczył momentu wywołania skutków prawnych przez postanowienie umarzające postępowanie zabezpieczające. WSA uznał, że skutki prawne wygasły z dniem wydania postanowienia (1 września 2022 r.), co pozwoliło na wszczęcie nowego postępowania zabezpieczającego już 2 września 2022 r. NSA podzielił stanowisko skarżącego, że postanowienie umarzające wywołuje skutki prawne z dniem doręczenia (6 lub 7 września 2022 r.), zgodnie z art. 110 § 1 K.p.a. W związku z tym, nowe postępowanie zabezpieczające wszczęte przed doręczeniem postanowienia o umorzeniu poprzedniego było niedopuszczalne. NSA uznał, że niedopuszczalność ta stanowi przesłankę z art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., a prowadzenie równolegle dwóch postępowań zabezpieczających w tej samej sprawie jest niedopuszczalne. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie organu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 110 § 1 K.p.a. w kontekście skutków prawnych postanowień umarzających postępowanie zabezpieczające oraz stosowanie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w przypadku równoległego prowadzenia postępowań zabezpieczających.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której nowe postępowanie zabezpieczające zostało wszczęte tuż po wydaniu, a przed doręczeniem postanowienia o umorzeniu poprzedniego postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postanowienie umarzające postępowanie zabezpieczające wywołuje skutek prawny z dniem jego wydania, czy z dniem doręczenia stronie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Postanowienie umarzające postępowanie zabezpieczające wywołuje skutek prawny z dniem jego doręczenia stronie, a nie z dniem wydania.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 110 § 1 K.p.a., organ jest związany decyzją (lub postanowieniem, do którego ten przepis ma zastosowanie) od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W przypadku postanowień o umorzeniu postępowania zabezpieczającego nie wprowadzono odmiennej regulacji, co oznacza, że kluczowy jest moment doręczenia.

Czy wszczęcie nowego postępowania zabezpieczającego przed doręczeniem postanowienia o umorzeniu poprzedniego postępowania stanowi podstawę do stwierdzenia niedopuszczalności egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wszczęcie nowego postępowania zabezpieczającego przed doręczeniem postanowienia o umorzeniu poprzedniego postępowania stanowi przesłankę niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Uzasadnienie

Prowadzenie równolegle dwóch postępowań zabezpieczających w celu zabezpieczenia tej samej należności jest niedopuszczalne. Interpretacja przepisu o niedopuszczalności egzekucji nie może być tak wąska, aby pozbawiać zobowiązanego ochrony prawnej w sytuacji, gdy organ prowadzi wadliwe postępowanie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie Dyrektora IAS zostały uchylone w całości.

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 110 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ jest związany decyzją/postanowieniem od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W przypadku postanowień o umorzeniu postępowania zabezpieczającego, skutek prawny następuje z chwilą doręczenia.

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa przesłanki niedopuszczalności prowadzenia egzekucji (w tym zabezpieczenia), które mogą mieć charakter formalny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy K.p.a. stosuje się do postanowień, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

k.p.a. art. 143

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wykonalności postanowienia w razie wniesienia zażalenia; nie decyduje o momencie wywołania skutku prawnego przez postanowienie.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie umarzające postępowanie zabezpieczające wywołuje skutki prawne z dniem doręczenia, a nie wydania. • Wszczęcie nowego postępowania zabezpieczającego przed doręczeniem postanowienia o umorzeniu poprzedniego jest niedopuszczalne i stanowi przesłankę z art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Godne uwagi sformułowania

organ jest związany decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia • nie można mówić o wykonalności lub niewykonalności postanowienia dopóki nie wywołuje ono skutku prawnego, a ten następuje z chwilą jego doręczenia • niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi mieć przy tym źródło w przepisach prawa, całkowicie wyłączających możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej • niekwestionowaną regułą jest, że podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowi stan prawny i faktyczny obowiązujący na dzień orzekania przez organ administracji

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Jolanta Sokołowska

sprawozdawca

Agnieszka Olesińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 110 § 1 K.p.a. w kontekście skutków prawnych postanowień umarzających postępowanie zabezpieczające oraz stosowanie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w przypadku równoległego prowadzenia postępowań zabezpieczających."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której nowe postępowanie zabezpieczające zostało wszczęte tuż po wydaniu, a przed doręczeniem postanowienia o umorzeniu poprzedniego postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej w postępowaniu zabezpieczającym, która ma bezpośrednie przełożenie na prawa podatników i sposób prowadzenia postępowań przez organy egzekucyjne.

Kiedy umorzenie postępowania zabezpieczającego staje się skuteczne? Kluczowa interpretacja NSA.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst