III CZP 83/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem uchwały Sądu Najwyższego było zagadnienie prawne dotyczące odrzucenia apelacji w przypadku rozbieżności między zakresem zaskarżenia a zakresem żądanej zmiany w sprawach o podział majątku wspólnego. Sąd Okręgowy przedstawił pytanie, czy apelacja powinna zostać odrzucona, gdy uczestnik postępowania, mimo wezwania do usunięcia braku, wskazał w apelacji zakres żądanej zmiany węższy od zakresu zaskarżenia. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące wymogów apelacji, podkreślił znaczenie oznaczenia zakresu zaskarżenia i wniosku o zmianę lub uchylenie orzeczenia. Jednakże, biorąc pod uwagę specyfikę spraw działowych, w których orzeczenia są ze swej istoty niepodzielne (integralne), Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd drugiej instancji może wyjść poza granice zaskarżenia i wniosków apelacji. W związku z tym, zaznaczenie w apelacji zakresu żądanej zmiany lub uchylenia zaskarżonego orzeczenia w sposób niezgodny z granicami zaskarżenia nie stanowi braku uniemożliwiającego nadanie biegu apelacji w takich sprawach. Uchwała ta podkreśla, że choć wymogi formalne apelacji pozostają, to w sprawach działowych dopuszczalna jest większa elastyczność w zakresie kognicji sądu odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wymogów formalnych apelacji w sprawach o podział majątku wspólnego oraz innych sprawach o charakterze integralnym.
Dotyczy specyfiki spraw działowych i integralności orzeczeń; nie wyłącza konieczności spełnienia podstawowych wymogów formalnych apelacji.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w przypadku, gdy uczestnik postępowania nieprocesowego, wezwany do usunięcia braku apelacji polegającego na niezaznaczeniu zakresu żądanej zmiany we wniosku o zmianę postanowienia sądu pierwszej instancji orzekającego co do istoty sprawy, wskazuje zakres żądanej zmiany w taki sposób, że zachodzi rozbieżność pomiędzy zakresem zaskarżenia tego postanowienia wskazanym w apelacji a zakresem żądanej zmiany, zaznaczonym we wniosku o zmianę postanowienia, polegająca na tym, że zakres żądanej zmiany jest węższy od zakresu zaskarżenia, apelacja podlega odrzuceniu na podstawie art. 373 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c., jeśli jednocześnie apelacja zawiera, zgłoszony jako ewentualny, wniosek o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w którym zakres żądanego uchylenia pokrywa się z zakresem zaskarżenia postanowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zaznaczenie w apelacji zakresu żądanej zmiany lub uchylenia zaskarżonego orzeczenia w sposób niezgodny z granicami zaskarżenia nie stanowi braku uniemożliwiającego nadanie biegu apelacji, jeżeli ze względu na tzw. integralność zaskarżonego orzeczenia sąd drugiej instancji może wyjść poza te granice oraz granice wniosków.
Uzasadnienie
W sprawach o podział majątku wspólnego orzeczenia są integralne, co oznacza, że sąd drugiej instancji może wyjść poza granice zaskarżenia i wniosków apelacji. Dlatego rozbieżność między zakresem zaskarżenia a zakresem żądanej zmiany nie jest brakiem formalnym uniemożliwiającym rozpoznanie apelacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Teresa Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Tadeusz Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 368 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Apelacja powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego została wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, a także wniosek o zmianę lub uchylenie orzeczenia z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia.
k.p.c. art. 368 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 368 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
pkt 1 i 5
k.p.c. art. 368 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 363 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Integralność orzeczenia w sprawach o podział majątku wspólnego pozwala sądowi drugiej instancji na wyjście poza granice zaskarżenia i wniosków apelacji.
Odrzucone argumenty
Rozbieżność między zakresem zaskarżenia a zakresem żądanej zmiany w apelacji stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie jej biegu.
Godne uwagi sformułowania
ze względu na tzw. integralność zaskarżonego orzeczenia sąd drugiej instancji może wyjść poza te granice oraz granice wniosków • orzeczenia in merito są ze swej istoty niepodzielne (integralne) • stanowią one powiązaną, integralną całość, a poszczególne rozstrzygnięcia są wzajemnie zależne i uwarunkowane
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący-sprawozdawca
Irena Gromska-Szuster
członek
Barbara Trębska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymogów formalnych apelacji w sprawach o podział majątku wspólnego oraz innych sprawach o charakterze integralnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw działowych i integralności orzeczeń; nie wyłącza konieczności spełnienia podstawowych wymogów formalnych apelacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Uchwała SN wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą granic zaskarżenia w specyficznych sprawach, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Granice apelacji w podziale majątku: SN wyjaśnia, kiedy sąd może wyjść poza żądania stron.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.