III CZP 81/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Warszawie, dotyczące tego, czy sąd orzekający w sprawie o eksmisję z lokalu mieszkalnego może samodzielnie ustalać, że nie doszło do wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do mieszkania na skutek niezachowania warunków przewidzianych w ustawie o ochronie praw lokatorów, mimo istnienia prawomocnej uchwały spółdzielni mieszkaniowej o wykluczeniu dotychczas uprawnionego członka ze spółdzielni. Sąd Najwyższy podjął uchwałę, zgodnie z którą sąd orzekający w sprawie o eksmisję z lokalu mieszkalnego nie jest uprawniony – w razie niezaskarżenia uchwały o wykluczeniu członka ze spółdzielni mieszkaniowej – do ustalenia, że nie doszło do wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na skutek niezachowania przesłanek określonych w art. 11 ust. 8 w związku z art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów. Uzasadnienie wskazuje, że ustawa o ochronie praw lokatorów stanowi odrębną regulację ograniczającą możliwości rozwiązania stosunku prawnego, a wykładnia jej przepisów powinna być ścisła. Wykluczenie członka ze spółdzielni, prowadzące do wygaśnięcia jego prawa do lokalu, nie może nastąpić z innych przyczyn niż wymienione w art. 11 u.o.p.l. W przypadku zalegania z opłatami, spółdzielnia musi spełnić wymogi określone w art. 11 ust. 2 pkt 2 u.o.p.l. Uchwała spółdzielni o wykluczeniu członka, podjęta bez spełnienia tych przesłanek, może być unieważniona przez sąd na podstawie art. 42 Prawa spółdzielczego, jeśli zostanie zaskarżona. Jeżeli jednak uchwała nie została zaskarżona, sąd w sprawie o eksmisję nie jest uprawniony do samodzielnego badania jej zgodności z prawem i ustalania wygaśnięcia prawa do lokalu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie granic kontroli sądowej nad uchwałami spółdzielni w sprawach o eksmisję, gdy uchwała nie została zaskarżona.
Dotyczy sytuacji, gdy uchwała spółdzielni o wykluczeniu członka nie została zaskarżona przez członka.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sąd orzekający w sprawie o eksmisję z lokalu mieszkalnego może samodzielnie ustalać, że nie doszło do wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do mieszkania na skutek niezachowania warunków przewidzianych w ustawie o ochronie praw lokatorów, mimo istnienia prawomocnej uchwały spółdzielni mieszkaniowej o wykluczeniu dotychczas uprawnionego członka ze spółdzielni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd orzekający w sprawie o eksmisję z lokalu mieszkalnego nie jest uprawniony – w razie niezaskarżenia uchwały o wykluczeniu członka ze spółdzielni mieszkaniowej – do ustalenia, że nie doszło do wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na skutek niezachowania przesłanek określonych w art. 11 ust. 8 w związku z art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ustawa o ochronie praw lokatorów stanowi odrębną regulację ograniczającą możliwości rozwiązania stosunku prawnego. Wykluczenie członka ze spółdzielni, prowadzące do wygaśnięcia prawa do lokalu, musi spełniać wymogi ustawy. Uchwała spółdzielni o wykluczeniu, podjęta bez spełnienia tych przesłanek, może być unieważniona przez sąd na podstawie art. 42 Prawa spółdzielczego, jeśli zostanie zaskarżona. Jeśli jednak uchwała nie została zaskarżona, sąd w sprawie o eksmisję nie jest uprawniony do samodzielnego badania jej zgodności z prawem i ustalania wygaśnięcia prawa do lokalu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "P." w W. | spółka | powód |
| Danuta K.-P. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Jerzy P. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Filip P. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Magdalena P. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania, reprezentująca małoletnich |
| Aleksandra P. | osoba_fizyczna | małoletni uczestnik postępowania |
| Dominika P. | osoba_fizyczna | małoletni uczestnik postępowania |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (7)
Główne
u.o.p.l. art. 11 § 8
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego
W przypadku spółdzielczego prawa do lokalu, nie jest dopuszczalne ustanie stosunku prawnego w sposób i z przyczyn mniej korzystnych dla lokatora, niż to wynika z przepisów tego artykułu.
u.o.p.l. art. 11 § 2
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego
Wymogi dotyczące wypowiedzenia stosunku prawnego, w tym konieczność wezwania do zapłaty zaległości i uprzedzenia o zamiarze wykluczenia.
Pomocnicze
u.s.m. art. 11 § 1
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa z chwilą ustania członkostwa.
u.s.m. art. 11 § 2
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Dotyczy przyczyn wypowiedzenia stosunku prawnego.
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez Sąd Najwyższy.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Podstawa do stwierdzenia nieważności bezwzględnej uchwały w szczególnie rażących naruszeniach prawa.
Pr.spółdz. art. 42
Prawo spółdzielcze
Podstawowy tryb zaskarżania uchwał przez członka spółdzielni.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd w sprawie o eksmisję nie jest uprawniony do samodzielnego badania legalności uchwały spółdzielni o wykluczeniu członka, jeśli nie została ona zaskarżona. • Ustawa o ochronie praw lokatorów stanowi odrębną regulację ograniczającą możliwości rozwiązania stosunku prawnego. • Wykluczenie członka ze spółdzielni musi spełniać wymogi ustawy o ochronie praw lokatorów.
Godne uwagi sformułowania
Sąd orzekający w sprawie o eksmisję z lokalu mieszkalnego nie jest uprawniony – w razie niezaskarżenia uchwały o wykluczeniu członka ze spółdzielni mieszkaniowej – do ustalenia, że nie doszło do wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu • Ustawa o ochronie praw lokatorów stanowi odrębną regulację w zakresie praw lokatorów, których pojęcie zdefiniowano w art. 2 ust. 2 pkt 2. • Wykładnia przepisów ustawy powinna być ścisła, a jej rezultat nie powinien wykraczać poza rzeczywistą treść i cel zawartych w niej unormowań
Skład orzekający
Iwona Koper
przewodniczący, sprawozdawca
Zbigniew Kwaśniewski
członek
Henryk Pietrzkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granic kontroli sądowej nad uchwałami spółdzielni w sprawach o eksmisję, gdy uchwała nie została zaskarżona."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy uchwała spółdzielni o wykluczeniu członka nie została zaskarżona przez członka.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w sprawach eksmisji ze spółdzielczych lokali, wyjaśniając granice ingerencji sądu w uchwały spółdzielni. Jest to istotne dla praktyków prawa spółdzielczego i nieruchomości.
“Czy sąd może ignorować uchwałę spółdzielni o wykluczeniu? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.