Orzeczenie · 2005-02-09

III CZP 81/04

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2005-02-09
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
eksmisjaspółdzielnia mieszkaniowaprawo lokatorskiewykluczenie z członkowstwauchwała spółdzielnikontrola sądowaprawo spółdzielczeochrona praw lokatorów

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Warszawie, dotyczące tego, czy sąd orzekający w sprawie o eksmisję z lokalu mieszkalnego może samodzielnie ustalać, że nie doszło do wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do mieszkania na skutek niezachowania warunków przewidzianych w ustawie o ochronie praw lokatorów, mimo istnienia prawomocnej uchwały spółdzielni mieszkaniowej o wykluczeniu dotychczas uprawnionego członka ze spółdzielni. Sąd Najwyższy podjął uchwałę, zgodnie z którą sąd orzekający w sprawie o eksmisję z lokalu mieszkalnego nie jest uprawniony – w razie niezaskarżenia uchwały o wykluczeniu członka ze spółdzielni mieszkaniowej – do ustalenia, że nie doszło do wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na skutek niezachowania przesłanek określonych w art. 11 ust. 8 w związku z art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów. Uzasadnienie wskazuje, że ustawa o ochronie praw lokatorów stanowi odrębną regulację ograniczającą możliwości rozwiązania stosunku prawnego, a wykładnia jej przepisów powinna być ścisła. Wykluczenie członka ze spółdzielni, prowadzące do wygaśnięcia jego prawa do lokalu, nie może nastąpić z innych przyczyn niż wymienione w art. 11 u.o.p.l. W przypadku zalegania z opłatami, spółdzielnia musi spełnić wymogi określone w art. 11 ust. 2 pkt 2 u.o.p.l. Uchwała spółdzielni o wykluczeniu członka, podjęta bez spełnienia tych przesłanek, może być unieważniona przez sąd na podstawie art. 42 Prawa spółdzielczego, jeśli zostanie zaskarżona. Jeżeli jednak uchwała nie została zaskarżona, sąd w sprawie o eksmisję nie jest uprawniony do samodzielnego badania jej zgodności z prawem i ustalania wygaśnięcia prawa do lokalu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie granic kontroli sądowej nad uchwałami spółdzielni w sprawach o eksmisję, gdy uchwała nie została zaskarżona.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy uchwała spółdzielni o wykluczeniu członka nie została zaskarżona przez członka.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sąd orzekający w sprawie o eksmisję z lokalu mieszkalnego może samodzielnie ustalać, że nie doszło do wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do mieszkania na skutek niezachowania warunków przewidzianych w ustawie o ochronie praw lokatorów, mimo istnienia prawomocnej uchwały spółdzielni mieszkaniowej o wykluczeniu dotychczas uprawnionego członka ze spółdzielni?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd orzekający w sprawie o eksmisję z lokalu mieszkalnego nie jest uprawniony – w razie niezaskarżenia uchwały o wykluczeniu członka ze spółdzielni mieszkaniowej – do ustalenia, że nie doszło do wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na skutek niezachowania przesłanek określonych w art. 11 ust. 8 w związku z art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ustawa o ochronie praw lokatorów stanowi odrębną regulację ograniczającą możliwości rozwiązania stosunku prawnego. Wykluczenie członka ze spółdzielni, prowadzące do wygaśnięcia prawa do lokalu, musi spełniać wymogi ustawy. Uchwała spółdzielni o wykluczeniu, podjęta bez spełnienia tych przesłanek, może być unieważniona przez sąd na podstawie art. 42 Prawa spółdzielczego, jeśli zostanie zaskarżona. Jeśli jednak uchwała nie została zaskarżona, sąd w sprawie o eksmisję nie jest uprawniony do samodzielnego badania jej zgodności z prawem i ustalania wygaśnięcia prawa do lokalu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchwała

Strony

NazwaTypRola
Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "P." w W.spółkapowód
Danuta K.-P.osoba_fizycznapozwana
Jerzy P.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Filip P.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Magdalena P.osoba_fizycznauczestnik postępowania, reprezentująca małoletnich
Aleksandra P.osoba_fizycznamałoletni uczestnik postępowania
Dominika P.osoba_fizycznamałoletni uczestnik postępowania
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (7)

Główne

u.o.p.l. art. 11 § 8

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego

W przypadku spółdzielczego prawa do lokalu, nie jest dopuszczalne ustanie stosunku prawnego w sposób i z przyczyn mniej korzystnych dla lokatora, niż to wynika z przepisów tego artykułu.

u.o.p.l. art. 11 § 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego

Wymogi dotyczące wypowiedzenia stosunku prawnego, w tym konieczność wezwania do zapłaty zaległości i uprzedzenia o zamiarze wykluczenia.

Pomocnicze

u.s.m. art. 11 § 1

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa z chwilą ustania członkostwa.

u.s.m. art. 11 § 2

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Dotyczy przyczyn wypowiedzenia stosunku prawnego.

k.p.c. art. 390 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez Sąd Najwyższy.

k.c. art. 58

Kodeks cywilny

Podstawa do stwierdzenia nieważności bezwzględnej uchwały w szczególnie rażących naruszeniach prawa.

Pr.spółdz. art. 42

Prawo spółdzielcze

Podstawowy tryb zaskarżania uchwał przez członka spółdzielni.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd w sprawie o eksmisję nie jest uprawniony do samodzielnego badania legalności uchwały spółdzielni o wykluczeniu członka, jeśli nie została ona zaskarżona. • Ustawa o ochronie praw lokatorów stanowi odrębną regulację ograniczającą możliwości rozwiązania stosunku prawnego. • Wykluczenie członka ze spółdzielni musi spełniać wymogi ustawy o ochronie praw lokatorów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd orzekający w sprawie o eksmisję z lokalu mieszkalnego nie jest uprawniony – w razie niezaskarżenia uchwały o wykluczeniu członka ze spółdzielni mieszkaniowej – do ustalenia, że nie doszło do wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu • Ustawa o ochronie praw lokatorów stanowi odrębną regulację w zakresie praw lokatorów, których pojęcie zdefiniowano w art. 2 ust. 2 pkt 2. • Wykładnia przepisów ustawy powinna być ścisła, a jej rezultat nie powinien wykraczać poza rzeczywistą treść i cel zawartych w niej unormowań

Skład orzekający

Iwona Koper

przewodniczący, sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Henryk Pietrzkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kontroli sądowej nad uchwałami spółdzielni w sprawach o eksmisję, gdy uchwała nie została zaskarżona."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy uchwała spółdzielni o wykluczeniu członka nie została zaskarżona przez członka.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w sprawach eksmisji ze spółdzielczych lokali, wyjaśniając granice ingerencji sądu w uchwały spółdzielni. Jest to istotne dla praktyków prawa spółdzielczego i nieruchomości.

Czy sąd może ignorować uchwałę spółdzielni o wykluczeniu? Sąd Najwyższy wyjaśnia!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst