III CZP 66/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy, który powziął wątpliwości co do możliwości dochodzenia przez właściciela nieruchomości roszczenia o ustanowienie służebności przesyłu, gdy przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy, a spór dotyczy wyłącznie wysokości wynagrodzenia. Sąd Rejonowy wcześniej oddalił wniosek właściciela, uznając, że ustawodawca nie przewidział takiego roszczenia, a jedynie możliwość żądania wynagrodzenia. Sąd Najwyższy, rozpatrując przedstawione zagadnienie, stwierdził, że nie zachodzi sytuacja wymagająca podjęcia uchwały, ponieważ wyjaśnienie wątpliwości wynika wprost z przepisów Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 3052 § 2 k.c., właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu, jeśli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy, a służebność jest konieczna do korzystania z urządzeń przesyłowych. Sąd podkreślił, że uprawnienie to jest korelatem uprawnienia przedsiębiorcy i może być realizowane w drodze wniosku w postępowaniu nieprocesowym, nawet jeśli jedyną przeszkodą w zawarciu umowy jest spór co do wysokości wynagrodzenia. Wobec tego Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstanowienie służebności przesyłu w drodze postępowania nieprocesowego, gdy przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy z powodu sporu o wynagrodzenie.
Dotyczy sytuacji, gdy służebność jest konieczna do korzystania z urządzeń przesyłowych i przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy właścicielowi nieruchomości przysługuje roszczenie o ustanowienie służebności przesyłu na podstawie art. 3052 § 2 k.c., gdy przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właścicielowi nieruchomości przysługuje roszczenie o ustanowienie służebności przesyłu w drodze orzeczenia sądowego, gdy przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy.
Uzasadnienie
Przepis art. 3052 § 2 k.c. wyraźnie stanowi, że właściciel może żądać wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności, co oznacza możliwość dochodzenia ustanowienia służebności w postępowaniu nieprocesowym, nawet jeśli spór dotyczy wysokości wynagrodzenia.
Czy sformułowanie "jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie przesyłu" w art. 3052 § 2 k.c. dotyczy sytuacji, gdy do zawarcia umowy nie doszło z powodu braku zgody przedsiębiorcy na żądane przez właściciela wynagrodzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dotyczy to również sytuacji, gdy jedyną przyczyną braku zawarcia umowy jest spór co do wysokości wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że spór o wysokość wynagrodzenia nie wyklucza możliwości dochodzenia ustanowienia służebności przez właściciela nieruchomości na podstawie art. 3052 § 2 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Karol B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| PGE Dystrybucja B. sp. z o.o. w B. | spółka | uczestnik |
| Elżbieta R. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 305² § § 2
Kodeks cywilny
Umożliwia właścicielowi nieruchomości żądanie odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu, gdy przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy, a służebność jest konieczna do korzystania z urządzeń przesyłowych. Dotyczy to również sytuacji, gdy spór dotyczy wyłącznie wysokości wynagrodzenia.
Pomocnicze
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy (niezbędność wyjaśnienia poważnych wątpliwości prawnych dla rozstrzygnięcia sprawy).
k.p.c. art. 626 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że ustanowienie służebności następuje w postępowaniu nieprocesowym.
u.g.n. art. 124
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość dochodzenia ustanowienia służebności przesyłu przez właściciela nieruchomości w drodze wniosku w postępowaniu nieprocesowym, nawet w przypadku sporu o wysokość wynagrodzenia.
Odrzucone argumenty
Brak roszczenia właściciela nieruchomości o ustanowienie służebności przesyłu, gdy przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy z powodu sporu o wynagrodzenie.
Godne uwagi sformułowania
Podjęcie uchwały przez Sąd Najwyższy może nastąpić, jeżeli wyjaśnienie zagadnienia prawnego jest niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, a istniejące wątpliwości prawne mają charakter poważny. • Wyjaśnienie tej wątpliwość wynika wprost z art. 3052 § 2 k.c. • Właściciel nieruchomości może złożyć wniosek także wówczas, gdy jedyną przyczyną odmowy zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu jest spór co do wysokości wynagrodzenia.
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
przewodniczący
Mirosław Bączyk
członek
Teresa Bielska-Sobkowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustanowienie służebności przesyłu w drodze postępowania nieprocesowego, gdy przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy z powodu sporu o wynagrodzenie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy służebność jest konieczna do korzystania z urządzeń przesyłowych i przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą służebności przesyłu, która jest istotna dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców energetycznych.
“Czy możesz zmusić firmę do ustanowienia służebności przesyłu, gdy spieracie się o cenę?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.