III CZP 52/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 września 2015 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 70915 k.c. w sprawie z powództwa S. F. P. sp. z o.o. przeciwko F. B. i J. B. o zapłatę. Sąd Rejonowy w P. oddalił powództwo, uznając, że korzyść uzyskana przez powódkę ze sprzedaży przedmiotu leasingu przewyższyła sumę rat leasingowych i powinna zostać odliczona od wszystkich niezapłaconych rat. Sąd Okręgowy w W. przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie, czy obowiązek pomniejszenia wysokości wszystkich przewidzianych w umowie, a niezapłaconych rat o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i rozwiązania umowy, dotyczy także rat wymagalnych przed rozwiązaniem umowy. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że obowiązek ten nie obejmuje rat wymagalnych przed rozwiązaniem umowy. Wskazał, że wypowiedzenie umowy leasingu działa ex nunc i nie może podważać skutków prawnych powstałych wcześniej, w tym wymagalności rat. Podkreślił odszkodowawczy charakter odpowiedzialności korzystającego i cel ochronny przepisu, uwzględniający funkcje kredytowe umowy leasingu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 70915 k.c. w zakresie pomniejszenia rat leasingowych o korzyści finansującego po rozwiązaniu umowy, szczególnie w kontekście rat wymagalnych przed rozwiązaniem umowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania umowy leasingu operacyjnego z winy korzystającego i późniejszej sprzedaży przedmiotu leasingu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy obowiązek pomniejszenia wysokości wszystkich przewidzianych w umowie leasingu, a niezapłaconych rat o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i rozwiązania umowy dotyczy także rat wymagalnych przed rozwiązaniem umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek pomniejszenia wysokości przewidzianych w umowie leasingu a niezapłaconych rat o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i rozwiązania umowy, nie obejmuje rat wymagalnych przed rozwiązaniem umowy.
Uzasadnienie
Rozwiązanie umowy leasingu działa ex nunc, nie może więc podważać skutków prawnych powstałych wcześniej, w tym wymagalności rat. Obowiązek zapłaty rat wymagalnych przed rozwiązaniem umowy wynika z zasad ogólnych. Odliczenie korzyści finansującego dotyczy rat, które stały się wymagalne wskutek rozwiązania umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. F. P. sp. z o.o. w S. | spółka | powódka |
| F. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. B. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 70915
Kodeks cywilny
Finansujący może żądać od korzystającego natychmiastowego zapłacenia wszystkich przewidzianych w umowie a niezapłaconych rat, pomniejszonych o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i rozwiązania umowy leasingu. Obowiązek pomniejszenia nie obejmuje rat wymagalnych przed rozwiązaniem umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 390 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa prawna przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o zapłatę rat leasingowych wymagalnych do czasu rozwiązania umowy.
k.c. art. 361 § 2
Kodeks cywilny
Odwołanie do zasady pełnego odszkodowania w prawie cywilnym.
k.c. art. 7091
Kodeks cywilny
Wspomniane w kontekście kształtowania łącznej wysokości rat.
k.c. art. 70913 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa obowiązku zapłaty rat leasingowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypowiedzenie umowy leasingu wywiera skutek ex nunc i nie może podważać wymagalności rat, które stały się wymagalne przed rozwiązaniem umowy. • Obowiązek zapłaty rat wymagalnych przed rozwiązaniem umowy wynika z zasad ogólnych (art. 7091, art. 70913 § 1 k.c.). • Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do nieuzasadnionej korzyści dla dłużnika w zakresie obowiązku zapłaty odsetek. • Wartość rzeczy nie jest jedynym czynnikiem wyznaczającym maksymalny zakres odszkodowania; łączna wysokość rat uwzględnia także inne czynniki.
Odrzucone argumenty
Obowiązek pomniejszenia rat o korzyści finansującego powinien obejmować wszystkie raty, w tym te wymagalne przed rozwiązaniem umowy, aby zapobiec sytuacji, w której roszczenie finansującego przekracza wysokość szkody. • Szerokie rozumienie pojęcia „wszystkie przewidziane w umowie a niezapłacone raty” jest konieczne dla zgodności z istotą odpowiedzialności odszkodowawczej i art. 361 § 2 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek pomniejszenia wysokości przewidzianych w umowie leasingu a niezapłaconych rat o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i rozwiązania umowy, nie obejmuje rat wymagalnych przed rozwiązaniem umowy. • Wypowiedzenie umowy wywiera skutek jedynie ex nunc, a zatem nie może odnosić się do rat już wymagalnych; obowiązek ich zapłaty wynika z zasad ogólnych. • Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do - nie dającego się zaakceptować - wniosku, że termin wymagalności rat już wymagalnych zostaje przesunięty w następstwie wypowiedzenia umowy do chwili jego dokonania; w ten sposób dłużnik uzyskałby dodatkową, niczym nie usprawiedliwioną, korzyść w zakresie obowiązku zapłaty odsetek.
Skład orzekający
Iwona Koper
przewodniczący
Irena Gromska-Szuster
członek
Grzegorz Misiurek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 70915 k.c. w zakresie pomniejszenia rat leasingowych o korzyści finansującego po rozwiązaniu umowy, szczególnie w kontekście rat wymagalnych przed rozwiązaniem umowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania umowy leasingu operacyjnego z winy korzystającego i późniejszej sprzedaży przedmiotu leasingu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacyjnego w prawie umów leasingu, które ma bezpośrednie przełożenie na praktykę finansową i prawną firm leasingowych oraz korzystających.
“Leasing: Czy po wypowiedzeniu umowy musisz zapłacić wszystkie raty? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 18 525,1 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.