III CZP 32/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 lipca 2016 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące przynależności udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością do majątku wspólnego małżonków. Sprawa wywodziła się z postępowania egzekucyjnego, w którym komornik zajął udziały dłużnika w dwóch spółkach z o.o. Małżonka dłużnika wniosła sprzeciw, twierdząc, że udziały te wchodzą w skład majątku wspólnego, ponieważ zostały pokryte ze środków pochodzących z tego majątku, mimo że tylko dłużnik był ujawniony jako udziałowiec. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu spółek handlowych i Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a także wcześniejsze orzecznictwo, przyjął, że udziały w spółce z o.o. nabyte ze środków pochodzących z majątku wspólnego wchodzą w skład tego majątku. Podkreślono, że przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczące składników majątków małżonków mają bezwzględnie obowiązujący charakter, a wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść majątku wspólnego. W związku z tym, dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji z takich udziałów na podstawie tytułu wykonawczego skierowanego przeciwko dłużnikowi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie przynależności udziałów w spółce z o.o. do majątku wspólnego małżonków i dopuszczalności egzekucji z tych udziałów.
Dotyczy sytuacji, gdy udziały zostały objęte ze środków z majątku wspólnego, a nie zostały zawarte odrębne umowy modyfikujące przynależność udziałów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nabyte ze środków pochodzących z majątku wspólnego dłużnika i jego małżonki wchodzą w skład ich majątku wspólnego, w sytuacji, gdy objęcie tych udziałów nastąpiło tylko przez dłużnika i tylko on ujawniony jest w Rejestrze Przedsiębiorców jako jej udziałowiec?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością objęte przez wspólnika ze środków pochodzących z majątku wspólnego wchodzą w skład tego majątku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na bezwzględnie obowiązującym charakterze przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym wszelkie wątpliwości dotyczące przynależności przedmiotu majątkowego do majątków małżonków należy rozstrzygać na korzyść majątku wspólnego. Udziały w spółce z o.o. nie mieszczą się w katalogu składników majątku osobistego.
Czy dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji w stosunku do tych udziałów na podstawie tytułu wykonawczego skierowanego wyłącznie przeciwko dłużnikowi, w sytuacji, gdy jego małżonek złożył sprzeciw w trybie art. 910 k.p.c. w zw. z art. 923¹ k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji z udziałów wchodzących w skład majątku wspólnego na podstawie tytułu wykonawczego skierowanego przeciwko dłużnikowi.
Uzasadnienie
Skoro udziały wchodzą w skład majątku wspólnego, a egzekucja jest dopuszczalna, sprzeciw małżonka nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, choć może być podstawą do dalszych postępowań o zwolnienie przedmiotu spod egzekucji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo [...] "P." S.A. | spółka | wierzyciel |
| G. T. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| M. T. | osoba_fizyczna | małżonek dłużnika |
Przepisy (9)
Główne
k.r.o. art. 33
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 31
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Pomocnicze
k.p.c. art. 910
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 923 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 841
Kodeks postępowania cywilnego
k.h. art. 184
Kodeks handlowy
k.s.h. art. 183 § 1
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 332 § 1
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 180
Kodeks spółek handlowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udziały w spółce z o.o. nabyte ze środków z majątku wspólnego wchodzą w skład tego majątku. • Przepisy k.r.o. dotyczące majątków małżonków są bezwzględnie obowiązujące. • Wątpliwości co do przynależności przedmiotu majątkowego rozstrzyga się na korzyść majątku wspólnego. • Udziały w spółce z o.o. nie są prawami niezbywalnymi w rozumieniu art. 33 pkt 5 k.r.o.
Odrzucone argumenty
Jednostronne oświadczenie małżonka o pochodzeniu środków nie przesądza o przynależności składnika do majątku odrębnego lub wspólnego. • Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia przynależności udziałów do majątku osobistego lub wspólnego. • Art. 184 k.s.h. nie jest przepisem szczególnym w stosunku do k.r.o. i nie upoważnia do odmiennego określenia przynależności udziału.
Godne uwagi sformułowania
wszelkie zaś wątpliwości dotyczące przynależności danego przedmiotu do majątków małżonków należy – według jednolitego poglądu Sądu Najwyższego - rozstrzygać na korzyść majątku wspólnego • Określając przynależność danego przedmiotu majątkowego do majątków małżonków, należy przede wszystkim ustalić, czy nie mają tu zastosowania przepisy szczególne, mianowicie kodeksu spółek handlowych, a wcześniej kodeksu handlowego.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący
Krzysztof Pietrzykowski
sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie przynależności udziałów w spółce z o.o. do majątku wspólnego małżonków i dopuszczalności egzekucji z tych udziałów."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy udziały zostały objęte ze środków z majątku wspólnego, a nie zostały zawarte odrębne umowy modyfikujące przynależność udziałów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawnego w kontekście majątków małżeńskich i egzekucji, z praktycznymi implikacjami dla wierzycieli i dłużników.
“Czy udziały w spółce z o.o. Twojego małżonka mogą zostać zajęte przez komornika? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.