III CZP 27/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny w Katowicach, dotyczące możliwości udzielenia dalszego pełnomocnictwa przez adwokata aplikantowi radcowskiemu. Sprawa wywodziła się z powództwa syndyka masy upadłości o zapłatę, gdzie pozwana kwestionowała ważność postępowania z uwagi na reprezentację strony powodowej przez aplikanta radcowskiego na podstawie dalszego pełnomocnictwa. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo o adwokaturze i ustawy o radcach prawnych, stwierdził, że aplikant radcowski nie może być pełnomocnikiem procesowym adwokata w postępowaniu cywilnym. Podkreślono, że dalsze pełnomocnictwo (substytucja) i zastępstwo przez aplikanta to odrębne instytucje o różnych skutkach prawnych i celach. Substytucja tworzy równorzędny stosunek pełnomocnictwa między stroną a substytutem, podczas gdy zastępstwo aplikanta ma charakter głównie edukacyjny i korporacyjny, a zastępca działa w imieniu pełnomocnika, a nie strony. Z uwagi na brak wyraźnych przepisów pozwalających na takie zastępstwo adwokata przez aplikanta radcowskiego, Sąd Najwyższy podjął uchwałę, że jest to niedopuszczalne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie dopuszczalności zastępowania adwokata przez aplikanta radcowskiego w postępowaniu cywilnym oraz rozróżnienie substytucji od zastępstwa.
Dotyczy wyłącznie postępowania cywilnego i relacji między adwokatem a aplikantem radcowskim.
Zagadnienia prawne (1)
Czy możliwe jest udzielenie dalszego pełnomocnictwa przez adwokata aplikantowi radcowskiemu w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, aplikant radcowski nie może zastępować adwokata w postępowaniu cywilnym.
Uzasadnienie
Przepisy k.p.c. oraz ustaw korporacyjnych (Prawo o adwokaturze, ustawa o radcach prawnych) wyraźnie rozróżniają substytucję od zastępstwa przez aplikanta. Substytucja tworzy stosunek pełnomocnictwa między stroną a substytutem, podczas gdy zastępstwo aplikanta ma charakter edukacyjny i korporacyjny, a zastępca działa w imieniu pełnomocnika. Brak jest przepisów pozwalających na udzielenie substytucji aplikantowi radcowskiemu przez adwokata.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| syndyk masy upadłości M. Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego Holding S.A. w M. | inne | powód |
| "K." S.A. w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 87
Kodeks postępowania cywilnego
Wymienia wyczerpująco osoby mogące pełnić funkcję pełnomocnika w postępowaniu cywilnym.
u.r.pr. art. 21 § ust. 1
Ustawa o radcach prawnych
Po zmianach dokonanych ustawą nowelizującą, radca prawny może udzielić dalszego pełnomocnictwa innemu radcy prawnemu, adwokatowi, prawnikowi zagranicznemu, ale nie aplikantowi radcowskiemu.
u.r.pr. art. 351 § ust. 1-4
Ustawa o radcach prawnych
Reguluje zastępstwo radcy prawnego przez aplikanta radcowskiego w określonych sytuacjach i przed określonymi organami.
Prawo o adwokaturze art. 25 § ust. 3
Ustawa – Prawo o adwokaturze
Określa możliwość udzielenia substytucji przez adwokata.
Prawo o adwokaturze art. 77
Ustawa – Prawo o adwokaturze
Określa przypadki, w których aplikant adwokacki może zastępować adwokata.
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nienależyte ustanowienie pełnomocnika stanowi podstawę nieważności postępowania.
k.p.c. art. 91 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dalszym pełnomocnikiem (substytutem) może być tylko adwokat lub radca prawny.
u.r.pr. art. 351 § ust. 5
Ustawa o radcach prawnych
Aplikant adwokacki może zastępować radcę prawnego, jeżeli radca prawny jest wspólnikiem w spółce adwokacko-radcowskiej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Aplikant radcowski nie może być pełnomocnikiem procesowym adwokata w postępowaniu cywilnym, nawet na podstawie dalszego pełnomocnictwa. • Substytucja i zastępstwo przez aplikanta to odrębne instytucje prawne.
Odrzucone argumenty
Możliwość zastępowania adwokata przez aplikanta radcowskiego na podstawie dalszego pełnomocnictwa. • Analogiczne traktowanie możliwości zastępowania adwokatów i radców prawnych przez aplikantów.
Godne uwagi sformułowania
Aplikant radcowski nie może zastępować adwokata w postępowaniu cywilnym. • Przepis art. 87 k.p.c. wymienia w sposób wyczerpujący osoby, które mogą pełnić w postępowaniu cywilnym funkcję pełnomocnika. • Ustanowienie osoby niebędącej pełnomocnikiem z mocy prawa jest nienależyte w rozumieniu art. 379 pkt 2 k.p.c. • Dalsze pełnomocnictwo zapewnia większą sprawność działania pełnomocnika, natomiast zastępstwo powierzane aplikantom ma charakter czysto korporacyjny i edukacyjny.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący, sprawozdawca
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Zbigniew Strus
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności zastępowania adwokata przez aplikanta radcowskiego w postępowaniu cywilnym oraz rozróżnienie substytucji od zastępstwa."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania cywilnego i relacji między adwokatem a aplikantem radcowskim.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii reprezentacji procesowej i może być interesująca dla prawników praktyków, wyjaśniając subtelne różnice między instytucjami prawnymi.
“Czy aplikant radcowski może zastąpić adwokata w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 360 300,75 PLN
zapłata: 360 300,75 PLN
Sektor
prawne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.