III CZP 2/23Administracyjny tytuł wykonawczy hipoteką klauzula wykonalności
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące możliwości nadania klauzuli wykonalności administracyjnemu tytułowi wykonawczemu, który obejmuje zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową. Wniosek o nadanie klauzuli został oddalony przez referendarza sądowego, który uznał brak podstawy prawnej do wykonania takiego tytułu w drodze egzekucji sądowej. Sąd Rejonowy, przedstawiając sprawę Sądowi Najwyższemu, wskazał na trudności wynikające z braku wyraźnego przepisu, który dopuszczałby takie wykonanie, mimo że wierzycielowi przyznano kwotę w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji sądowej z nieruchomości. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego oraz Ordynacji podatkowej i ustawy o księgach wieczystych i hipotece, uznał, że istnieje luka prawna uniemożliwiająca realne zaspokojenie wierzyciela hipotecznego dysponującego jedynie administracyjnym tytułem wykonawczym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy podjął uchwałę, zgodnie z którą administracyjny tytuł wykonawczy obejmujący zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową podlega zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności w celu zaspokojenia tego zobowiązania z kwoty przyznanej wierzycielowi w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji sądowej z nieruchomości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzupełnienie luki prawnej w zakresie nadawania klauzuli wykonalności administracyjnym tytułom wykonawczym zabezpieczonym hipoteką przymusową w celu zaspokojenia z planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji sądowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wierzyciel dysponuje administracyjnym tytułem wykonawczym zabezpieczonym hipoteką przymusową, a nieruchomość jest przedmiotem egzekucji sądowej zakończonej podziałem sumy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy na administracyjny tytuł wykonawczy obejmujący zobowiązanie podatkowe, które było zabezpieczone hipoteką przymusową, może zostać nadana klauzula wykonalności w celu zaspokojenia tego zobowiązania w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji sądowej przeprowadzonej z nieruchomości obciążonej tą hipoteką?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, administracyjny tytuł wykonawczy obejmujący zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową podlega zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności w celu zaspokojenia tego zobowiązania z kwoty przyznanej wierzycielowi w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji sądowej z nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo braku wyraźnego przepisu, całokształt przepisów rangi ustawowej (w tym art. 777 § 1 pkt 3 k.p.c., art. 75 u.k.w.h., art. 38a u.o.p.) nakazuje przyjąć, że administracyjny tytuł wykonawczy może być podstawą do wykonania w drodze egzekucji sądowej, szczególnie gdy zabezpiecza wierzytelność hipoteczną, a jej zaspokojenie w planie podziału jest niemożliwe bez klauzuli wykonalności. Dopuszczenie takiej możliwości wypełnia lukę prawną i zapewnia realne zaspokojenie wierzyciela.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa-Naczelnik Urzędu Skarbowego w Grodzisku Wielkopolskim | organ_państwowy | wierzyciel |
| J. M. | osoba_fizyczna | dłużniczka |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 776
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 777 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 777 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Tytułami egzekucyjnymi są „inne orzeczenia , ugody i akty, które z mocy ustawy podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej”. Sformułowanie „z mocy ustawy” odnosi się do wymogu regulacji w drodze ustawowej, a nie wymogu istnienia określonego przepisu ustawy. Wymóg ten jest spełniony, gdy całokształt przepisów rangi ustawowej nakazuje ocenę, że określony tytuł administracyjny podlega wykonaniu w drodze egzekucji sądowej.
k.p.c. art. 784
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1036 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 927
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 922
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 947 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1036 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.w.h. art. 75
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.o.p. art. 38a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Całokształt przepisów rangi ustawowej nakazuje przyjąć, że administracyjny tytuł wykonawczy może być podstawą do wykonania w drodze egzekucji sądowej, jeśli ustawa przewiduje taką możliwość. • Dopuszczenie nadania klauzuli wykonalności administracyjnemu tytułowi wykonawczemu zabezpieczającemu wierzytelność hipoteczną wypełnia lukę prawną i zapewnia realne zaspokojenie wierzyciela w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji sądowej. • Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego hipoteką przymusową powinno być efektywne, nawet jeśli droga sądowa do dochodzenia pierwotnej należności jest niedopuszczalna.
Odrzucone argumenty
Brak jest przepisu ustawowego, który wprost stanowiłby podstawę do uznania, że administracyjny tytuł wykonawczy obejmujący zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową może podlegać wykonaniu w drodze egzekucji sądowej. • Art. 784 k.p.c. reguluje jedynie tryb postępowania o nadanie klauzuli wykonalności, a nie dopuszczalność wykonania. • Art. 75 u.k.w.h. nie zmienia reguł przeprowadzania egzekucji sądowej i administracyjnej w zakresie tytułów, które mogą stanowić ich podstawę. • Art. 38a u.o.p. nie stanowi samodzielnej podstawy do uznania, że do prowadzenia egzekucji zbędne jest uzyskanie tytułu wykonawczego wobec dłużnika. • Art. 1036 § 2 k.p.c. nie może stanowić samodzielnej podstawy do dochodzenia w drodze egzekucji sądowej zobowiązań stwierdzonych w administracyjnym tytule wykonawczym.
Godne uwagi sformułowania
Administracyjny tytuł wykonawczy obejmujący zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową podlega zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności w celu zaspokojenia tego zobowiązania z kwoty przyznanej wierzycielowi w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji sądowej z nieruchomości. • brak jest przepisu ustawowego, który stanowiłby podstawę do uznania, że tego rodzaju tytuł wykonawczy może podlegać wykonaniu w drodze egzekucji sądowej. • powstaje wątpliwość, czy tytuł złożony przez wierzyciela (administracyjny tytuł wykonawczy) może być uznany za tytuł egzekucyjny w rozumieniu art. 777 § 1 pkt 3 k.p.c., z tego względu, iż brak jest przepisu rangi ustawowej stanowiącego wprost, że tego rodzaju administracyjny tytuł wykonawczy podlega wykonaniu w drodze egzekucji sądowej. • Użycie zwrotu „z mocy ustawy” pozwala przyjąć, że ten wymóg jest spełniony również w przypadku, gdy uwzględnienie całokształtu przepisów rangi ustawowej nakazuje dokonanie oceny, że określony tytuł administracyjny podlega wykonaniu w drodze egzekucji sądowej. • istnieje luka prawna w tym zakresie.
Skład orzekający
Władysław Pawlak
przewodniczący
Roman Trzaskowski
członek
Dariusz Zawistowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzupełnienie luki prawnej w zakresie nadawania klauzuli wykonalności administracyjnym tytułom wykonawczym zabezpieczonym hipoteką przymusową w celu zaspokojenia z planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji sądowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wierzyciel dysponuje administracyjnym tytułem wykonawczym zabezpieczonym hipoteką przymusową, a nieruchomość jest przedmiotem egzekucji sądowej zakończonej podziałem sumy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście egzekucji i zabezpieczeń podatkowych, które ma istotne znaczenie praktyczne dla wierzycieli i dłużników.
“Czy administracyjny tytuł wykonawczy może być podstawą do egzekucji sądowej z nieruchomości? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.