III CZP 2/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne dotyczące wpływu wniesienia przez działkowca powództwa o uznanie wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej za bezskuteczne na wygaśnięcie prawa do działki. Powód S. M. wniósł o uznanie wypowiedzenia umowy za bezskuteczne lub o przywrócenie prawa do działki. Sąd Rejonowy uznał wypowiedzenie za bezskuteczne, ale Sąd Okręgowy powziął wątpliwości, czy prawo do działki wygasa z upływem terminu wypowiedzenia, nawet jeśli wniesiono powództwo. Sąd Najwyższy w uchwale stwierdził, że wniesienie powództwa o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne nie ma wpływu na wygaśnięcie prawa do działki z upływem terminu wypowiedzenia, zgodnie z art. 35 pkt 1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Podkreślono, że ustawa przewiduje dwa odrębne roszczenia: o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne oraz o przywrócenie prawa do działki, które aktualizuje się właśnie po wygaśnięciu prawa. Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w pozostałej części zagadnienia, uznając, że nie było ono istotne dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, ponieważ powód od początku dochodził obu roszczeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wypowiadania umów dzierżawy działkowej i skutków wniesienia powództwa o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne.
Dotyczy specyficznej ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wystąpienie przez działkowca z powództwem o uznanie wypowiedzenia umowy za bezskuteczne, w terminie określonym w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, powoduje, iż prawo do działki nie wygasa do czasu prawomocnego oddalenia przez sąd takiego powództwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniesienie przez działkowca powództwa o uznanie wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej za bezskuteczne nie ma wpływu na wygaśnięcie prawa do działki z upływem terminu wypowiedzenia.
Uzasadnienie
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych jednoznacznie stanowi, że prawo do działki wygasa z upływem terminu wypowiedzenia (art. 35 pkt 1). Wniesienie powództwa o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne nie tworzy stanu zawieszenia ani fikcji trwania umowy po upływie terminu wypowiedzenia. Istnienie dwóch odrębnych roszczeń (o uznanie bezskuteczności i o przywrócenie prawa) potwierdza, że prawo może wygasnąć przed prawomocnym rozstrzygnięciem.
Jeśli prawo do działki wygaśnie wraz z upływem terminu wypowiedzenia i nastąpi to przed zamknięciem rozprawy, to czy sąd uwzględnia taką okoliczność z urzędu?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w tej części, uznając, że zagadnienie nie było istotne dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, ponieważ powód od początku dochodził obu roszczeń (o uznanie bezskuteczności i o przywrócenie prawa). Niemniej jednak, sąd powinien orzec o przywróceniu prawa do działki na poprzednich warunkach, jeśli wypowiedzenie nastąpiło z naruszeniem ustawy, nawet jeśli pierwotne żądanie dotyczyło uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, a prawo wygasło w toku sprawy.
Uzasadnienie
Choć zagadnienie nie było kluczowe dla tej sprawy, Sąd Najwyższy wskazał, że art. 37 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych pozwala sądowi na orzeczenie o przywróceniu prawa do działki na poprzednich warunkach, jeśli wypowiedzenie było wadliwe, nawet jeśli prawo wygasło z upływem terminu. Jest to uzasadnione ścisłą łącznością obu żądań, tożsamością podstawy faktycznej oraz względami funkcjonalnymi i aksjologicznymi, chroniącymi działkowca przed nieproporcjonalnym skutkiem oddalenia uzasadnionego powództwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Polski Związek Działkowców Rodzinny Ogród Działkowy | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.r.o.d. art. 37 § 1
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Działkowiec może wytoczyć powództwo o uznanie wypowiedzenia umowy za bezskuteczne lub o przywrócenie prawa do działki na poprzednich warunkach w terminie 30 dni od doręczenia pisma wypowiadającego.
u.r.o.d. art. 35 § 1
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Prawo do działki wygasa z upływem terminu wypowiedzenia.
u.r.o.d. art. 37 § 2
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Stanowi podstawę do orzeczenia przez sąd o przywróceniu prawa do działki na poprzednich warunkach, jeśli wypowiedzenie nastąpiło z naruszeniem ustawy, nawet jeśli prawo wygasło w toku sprawy.
Pomocnicze
u.r.o.d. art. 36 § 3
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Określa przesłanki wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej przez stowarzyszenie ogrodowe (np. brak zapłaty, naruszenie porządku).
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje przedstawianie zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu.
k.p.c. art. 213 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uznania powództwa przez pozwanego.
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy orzekania na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 321 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wyrokowania co do przedmiotu żądania.
k.p. art. 45
Kodeks pracy
Przywołany jako analogia do art. 37 u.r.o.d. w kontekście zmiany żądania w toku postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniesienie powództwa o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne nie wstrzymuje wygaśnięcia prawa do działki z upływem terminu wypowiedzenia. • Prawo do działki wygasa z upływem terminu wypowiedzenia zgodnie z art. 35 pkt 1 u.r.o.d. • Art. 37 ust. 2 u.r.o.d. pozwala na orzeczenie o przywróceniu prawa do działki, jeśli wypowiedzenie było wadliwe, nawet jeśli prawo wygasło w toku sprawy.
Odrzucone argumenty
Powództwo o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne powoduje, że prawo do działki nie wygasa do czasu prawomocnego oddalenia powództwa.
Godne uwagi sformułowania
nie ma wpływu na wygaśnięcie prawa do działki z upływem terminu wypowiedzenia • nie tworzy stanu swoistej fikcji, że umowa trwa, dopóki powództwo nie zostanie prawomocnie oddalone • orzeka o przywróceniu prawa do działki na poprzednich warunkach (art. 37 ust. 2 u.r.o.d.) • ścisła łączność obu żądań • tożsamość podstawy faktycznej obu tych żądań • chroni działkowca przed nieproporcjonalnym skutkiem w postaci oddalenia uzasadnionego powództwa w wyniku wyłącznie braku sformułowania adekwatnego na dzień zamknięcia rozprawy żądania
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
przewodniczący
Marian Kocon
członek
Agnieszka Piotrowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypowiadania umów dzierżawy działkowej i skutków wniesienia powództwa o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu działkowców i interpretacji przepisów, które mogą mieć istotne konsekwencje praktyczne dla wielu osób. Wyjaśnia kluczowe kwestie związane z prawami i obowiązkami w relacjach z ogrodami działkowymi.
“Czy pozew o wypowiedzenie umowy dzierżawy działkowej chroni przed utratą działki?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.