III CZP 17/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej podjął uchwałę rozstrzygającą zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny dotyczące przedawnienia roszczeń z tytułu świadczenia jednorazowego rozłożonego na raty. Sprawa wyłoniła się przy rozpoznawaniu apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego, który zasądził od M. L. na rzecz funduszu sekurytyzacyjnego kwotę ponad 130 tys. zł z tytułu umowy pożyczki. Sąd Okręgowy uznał, że mimo wypowiedzenia umowy pożyczki, roszczenie nie jest przedawnione, ponieważ termin przedawnienia należy liczyć od daty skutecznego wypowiedzenia, a pozew wniesiono przed upływem trzech lat. Sąd Najwyższy zauważył rozbieżności w orzecznictwie dotyczące momentu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia w przypadku rat. Po analizie przepisów Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 120 § 1 k.c. dotyczącego wymagalności roszczeń, Sąd Najwyższy stwierdził, że rozłożenie świadczenia jednorazowego na raty skutkuje tym, iż każda rata ma swój odrębny termin wymagalności. W konsekwencji, bieg terminu przedawnienia dla każdej raty rozpoczyna się z upływem terminu jej płatności. Sąd podkreślił, że wypowiedzenie umowy nie wpływa na wymagalność rat, których termin płatności już upłynął, a jedynie na te, które jeszcze nie stały się wymagalne. Uchwała ta ma na celu zapewnienie pewności prawa i ujednolicenie praktyki sądów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia roszczeń o zapłatę rat świadczenia jednorazowego, w tym pożyczek i kredytów.
Dotyczy głównie zobowiązań terminowych, gdzie świadczenie zostało rozłożone na raty. Nie dotyczy świadczeń okresowych w rozumieniu art. 118 k.c.
Zagadnienia prawne (1)
Czy rozłożenie świadczenia jednorazowego na raty skutkuje wyznaczeniem różnych terminów wymagalności jego poszczególnych rat, a tym samym różnym momentem rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia roszczenia o zapłatę poszczególnych części świadczenia jednorazowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozłożenie świadczenia jednorazowego na raty skutkuje różnymi terminami rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia roszczeń o zapłatę poszczególnych wymagalnych rat.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że każda rata świadczenia jednorazowego ma swój własny termin wymagalności, co oznacza, że bieg terminu przedawnienia dla każdej raty rozpoczyna się z upływem terminu jej płatności. Wypowiedzenie umowy nie wpływa na wymagalność rat, które już stały się wymagalne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W. | instytucja | powód |
| M. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 120 § § 1 zd. 1
Kodeks cywilny
Rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia następuje z dniem wymagalności roszczenia. W przypadku rat, każda rata staje się wymagalna z upływem terminu jej płatności.
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.c. art. 723
Kodeks cywilny
Przepis ma zastosowanie, gdy termin zwrotu pożyczki nie jest oznaczony. Jeśli termin jest oznaczony (np. w ratach), stosuje się postanowienia umowy.
k.c. art. 494 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków odstąpienia od umowy wzajemnej, nakazuje zwrot świadczeń.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Określa terminy przedawnienia dla roszczeń o świadczenia okresowe.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy świadczenia, którego termin spełnienia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek za opóźnienie.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dotyczy odpowiedzialności za nienależyte wykonanie zobowiązania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozłożenie świadczenia jednorazowego na raty skutkuje różnymi terminami wymagalności poszczególnych rat. • Każda rata staje się wymagalna z upływem terminu jej płatności. • Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wymagalności każdej raty. • Wypowiedzenie umowy nie wpływa na wymagalność rat, których termin płatności już upłynął.
Odrzucone argumenty
Rozłożenie świadczenia jednorazowego na raty nie skutkuje różnymi terminami wymagalności poszczególnych rat. • Całe świadczenie jednorazowe staje się wymagalne dopiero z upływem terminu ostatniej raty lub z chwilą wypowiedzenia umowy. • Wypowiedzenie umowy powoduje, że wszystkie raty stają się wymagalne, a bieg przedawnienia rozpoczyna się od tego momentu.
Godne uwagi sformułowania
Rozłożenie świadczenia jednorazowego na raty skutkuje różnymi terminami rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia roszczeń o zapłatę poszczególnych wymagalnych rat • przez wymagalność należy rozumieć stan, w którym wierzyciel ma prawną możliwość żądania zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności • nie jest możliwe, aby roszczenie, które jest już wymagalne, stało się wymagalne ponownie
Skład orzekający
Mariusz Łodko
przewodniczący
Marcin Łochowski
sprawozdawca
Tomasz Szanciło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia roszczeń o zapłatę rat świadczenia jednorazowego, w tym pożyczek i kredytów."
Ograniczenia: Dotyczy głównie zobowiązań terminowych, gdzie świadczenie zostało rozłożone na raty. Nie dotyczy świadczeń okresowych w rozumieniu art. 118 k.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Uchwała Sądu Najwyższego rozstrzyga istotną i często występującą w praktyce wątpliwość prawną dotyczącą przedawnienia roszczeń, co jest kluczowe dla prawników i przedsiębiorców.
“Kiedy przedawnia się dług rozłożony na raty? Kluczowa uchwała Sądu Najwyższego!”
Dane finansowe
WPS: 130 700,25 PLN
zapłata: 130 700,25 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.