III CZ 276/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powodów M.Ż. i J.Ż. na wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 13 czerwca 2022 r., który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zarzucając sądowi pierwszej instancji nierozpoznanie istoty sprawy oraz pominięcie faktu wykonania umowy kredytowej. Sąd Najwyższy, opierając się na ugruntowanym orzecznictwie, stwierdził, że zażalenie na podstawie art. 394¹ § 1¹ k.p.c. służy jedynie kontroli formalnej orzeczenia kasatoryjnego sądu drugiej instancji, a nie ocenie merytorycznej rozstrzygnięcia. Podkreślono, że apelacja pełna obliguje sąd odwoławczy do merytorycznego rozpoznania sprawy, naprawienia wad, przeprowadzenia dowodów i zastosowania prawa materialnego. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny nietrafnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c., gdyż sąd odwoławczy dysponował wystarczającym materiałem dowodowym i powinien samodzielnie ocenić kwestie prawne i faktyczne, zamiast przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania. W szczególności, zarzuty dotyczące wykonania umowy kredytowej czy sposobu ustalania rat mogły być rozstrzygnięte przez Sąd Apelacyjny w ramach apelacji pełnej. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania apelacji pełnej i kryteriów nierozpoznania istoty sprawy przez sąd drugiej instancji.
Dotyczy specyfiki zażalenia na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji w polskim postępowaniu cywilnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nieprawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zażalenie na podstawie art. 394¹ § 1¹ k.p.c. ma charakter formalny i służy kontroli przesłanek uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji. Apelacja pełna obliguje sąd odwoławczy do merytorycznego rozpoznania sprawy, a zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych czy oceny prawnej powinny być rozważone przez sąd drugiej instancji samodzielnie, a nie stanowić podstawę do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Czym jest nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nierozpoznanie istoty sprawy ma miejsce, gdy orzeczenie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do przedmiotu sprawy, sąd zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów stron z powodu bezpodstawnego przyjęcia wystąpienia przesłanki unicestwiającej roszczenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy nie oznacza potrzeby poczynienia nowych ustaleń faktycznych czy odmiennej oceny prawnej przez sąd drugiej instancji. Zakwestionowanie poglądu prawnego sądu pierwszej instancji lub niewyjaśnienie okoliczności faktycznych nie jest równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.Ż. | osoba_fizyczna | powód |
| J.Ż. | osoba_fizyczna | powód |
| syndyk masy upadłości Banku spółki akcyjnej w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
u.SN art. 88
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny błędnie uznał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy. • Sąd Apelacyjny błędnie przyjął, że Sąd Okręgowy pominął fakt wykonania umowy kredytowej. • Sąd Apelacyjny powinien samodzielnie rozpoznać sprawę w ramach apelacji pełnej, zamiast uchylać wyrok Sądu Okręgowego.
Godne uwagi sformułowania
zażalenie przewidziane w art. 394¹ § 1¹ k.p.c. ma na celu jedynie skontrolowanie przez Sąd Najwyższy, czy orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji [...] zostało prawidłowo oparte na jednej z przesłanek przewidzianych w art. 386 § 2 lub 4 k.p.c. • Badaniu podlega więc, czy powołana przez sąd drugiej instancji przyczyna uchylenia odpowiada wskazanej w uzasadnieniu podstawie ustawowej i czy rzeczywiście wystąpiła w sprawie. • Dokonywana przez Sąd Najwyższy ocena ma zatem charakter formalny i skupia się wyłącznie na przesłankach uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji. • Zażalenie [...] nie służy ocenie prawidłowości czynności procesowych sądu, podjętych w celu wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy ani także zaprezentowanego przez sąd meriti poglądu na temat wykładni prawa materialnego, mającego zastosowanie w sprawie. • Uchylenie wyroku przez sąd odwoławczy, połączone z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, ma w założeniu charakter wyjątku od zasady, którą jest merytoryczne rozpoznanie zaskarżonego orzeczenia sądu I instancji. • O nierozpoznaniu istoty sprawy nie świadczy potrzeba poczynienia nowych ustaleń co do okoliczności faktycznych sprawy, choćby decydujących z punktu widzenia kierunku jej rozstrzygnięcia. • W polskim postępowaniu cywilnym obowiązuje tzw. apelacja pełna. […]
Skład orzekający
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania apelacji pełnej i kryteriów nierozpoznania istoty sprawy przez sąd drugiej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zażalenia na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji w polskim postępowaniu cywilnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN wyjaśnia kluczowe zasady postępowania cywilnego dotyczące zakresu kontroli sądu odwoławczego i kryteriów uchylania wyroków, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Sąd Najwyższy przypomina: Apelacja pełna to nie tylko formalność!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.