III CSK 15/15Uchylenie postanowienia o odrzuceniu pozwu fundacji
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Fundacji „M.” od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 28 maja 2014 r., które uchyliło wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 marca 2013 r. oddalający powództwo o zapłatę 8 041 265,33 zł z odsetkami z tytułu nakładów zwiększających wartość nieruchomości pozwanej Gminy Miejskiej K. Sąd Apelacyjny odrzucił pozew, uznając, że W. M., który działał w imieniu Fundacji, nie był prawidłowo umocowany do jej reprezentacji. Stwierdzono, że statut Fundacji nie reguluje sposobu wykonywania reprezentacji przez zarząd, a próby wprowadzenia regulacji upoważniającej dyrektora zarządu do jednoosobowej reprezentacji nie przyniosły skutku. Sąd Apelacyjny wezwał Fundację do uzupełnienia braków w reprezentacji, czego nie uczyniono, co skutkowało odrzuceniem pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za uzasadnione. Wskazał, że Sąd Apelacyjny powinien był, zgodnie z art. 70 § 1 k.p.c. w związku z art. 42 k.c., zwrócić się do właściwego sądu rejestrowego o ustanowienie kuratora dla Fundacji, zamiast odrzucać pozew. Podkreślono, że odrzucenie pozwu bez podjęcia takich kroków narusza prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Sprawa została przekazana Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPrawidłowe procedowanie sądu w przypadku braków w reprezentacji osoby prawnej, w szczególności fundacji, oraz rola sądu rejestrowego w ustanawianiu kuratora.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku funkcjonowania zarządu fundacji i procedury jego uzupełniania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił pozew z powodu braków w reprezentacji osoby prawnej, nie podejmując próby ustanowienia kuratora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nieprawidłowo odrzucił pozew. Powinien był zwrócić się do właściwego sądu rejestrowego o ustanowienie kuratora dla fundacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że odrzucenie pozwu bez próby ustanowienia kuratora dla fundacji, której zarząd nie funkcjonuje, narusza art. 70 § 1 k.p.c. w związku z art. 42 k.c. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Jaka jest rola sądu rejestrowego w kontekście ustanawiania kuratora dla osoby prawnej na podstawie art. 70 § 1 k.p.c. po nowelizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd rejestrowy, w okręgu którego osoba prawna ma lub miała ostatnią siedzibę, jest sądem właściwym do ustanowienia kuratora dla osoby prawnej w rozumieniu art. 70 § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na uzasadnienie projektu nowelizacji art. 603 k.p.c., stwierdził, że sądem opiekuńczym w rozumieniu art. 70 § 1 k.p.c. dla osób prawnych jest sąd rejestrowy, a nie sąd rodzinny.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Fundacja "M." | instytucja | powód |
| Gmina Miejska K. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 199 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew podlega odrzuceniu, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej powodem zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, jednakże dopiero po bezskutecznym wezwaniu do ich uzupełnienia.
k.p.c. art. 199 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie pozwu z powodu braków w składzie organów jednostki organizacyjnej następuje dopiero wtedy, gdy brak nie zostanie uzupełniony.
k.p.c. art. 70 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli braki w składzie właściwych organów osoby prawnej dają się uzupełnić, sąd wyznaczy w tym celu odpowiedni termin. W wypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się o to do właściwego sądu opiekuńczego (w przypadku osób prawnych - sądu rejestrowego).
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 42
Kodeks cywilny
Jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów, sąd ustanawia dla niej kuratora.
u.f. art. 10
Ustawa o fundacjach
Fundację reprezentuje zarząd.
Konstytucja art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeka się z uwzględnieniem wyniku sprawy.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy o postępowaniu przed sądem drugiej instancji stosuje się odpowiednio.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny naruszył art. 70 § 1 k.p.c. w zw. z art. 199 § 2 k.p.c. i art. 42 k.c. poprzez odrzucenie pozwu bez zwrócenia się o ustanowienie kuratora. • Odrzucenie pozwu bez podjęcia działań zmierzających do uzupełnienia braków w reprezentacji narusza prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji).
Godne uwagi sformułowania
zarząd Fundacji faktycznie nie funkcjonuje • zarząd powinien działać in corpore • sądem opiekuńczym w rozumieniu art. 70 § 1 k.p.c. jest sąd rejestrowy • odmienne stanowisko byłoby równoznaczne z pozbawieniem strony prawa do sądu
Skład orzekający
Józef Frąckowiak
przewodniczący
Barbara Myszka
sprawozdawca
Marta Romańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowe procedowanie sądu w przypadku braków w reprezentacji osoby prawnej, w szczególności fundacji, oraz rola sądu rejestrowego w ustanawianiu kuratora."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku funkcjonowania zarządu fundacji i procedury jego uzupełniania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego – prawa do sądu i prawidłowego reprezentowania osób prawnych, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Fundacja walczy o miliony, ale sąd chce wiedzieć, kto nią naprawdę zarządza – kluczowa lekcja o reprezentacji prawnej.”
Dane finansowe
WPS: 8 041 265,33 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.