III CSK 126/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie nieruchomości, która została wywłaszczona decyzją z 1951 r. pod budowę huty, jednak nie została do tego celu wykorzystana. Nieruchomość była następnie uprawiana przez córki pierwotnego właściciela, a po śmierci jednej z nich, przez jej córkę (wnioskodawczynię), która od 1995 r. władała nią wyłącznie na swoją rzecz. Wnioskodawczyni domagała się stwierdzenia zasiedzenia na swoją rzecz, chcąc doliczyć czas posiadania swojej matki i jej siostry. Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawczyni, uznając, że nie spełniła ona przesłanki samoistnego posiadania przez wymagany 30-letni okres, zwłaszcza w kontekście posiadania w złej wierze. Sąd Najwyższy, oddalając skargę kasacyjną, wyjaśnił, że zgodnie z art. 176 § 2 k.c., spadkobierca, który włada nieruchomością wyłącznie na swoją rzecz, nie może doliczyć czasu posiadania spadkodawcy, jeśli ten uzyskał posiadanie w złej wierze, a łączny okres posiadania nie wynosi co najmniej trzydziestu lat. Podkreślono, że art. 176 k.c. nie ma zastosowania, gdy do uzyskania posiadania doszło w wyniku aktu samowolnego, a w przypadku współspadkobierców, którzy wyłączają innych od posiadania, nabycie przez zasiedzenie może nastąpić dopiero po upływie terminu liczonego od dnia otwarcia spadku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 176 k.c. w kontekście zasiedzenia przez spadkobierców, zwłaszcza w przypadku posiadania w złej wierze i wyłącznego władania nieruchomością.
Dotyczy specyficznej sytuacji spadkobiercy posiadającego nieruchomość wyłącznie na swoją rzecz, z wyłączeniem innych spadkobierców.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spadkobierca, który uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze i włada nią wyłącznie na swoją rzecz, może doliczyć do swojego posiadania czas posiadania spadkodawcy w celu stwierdzenia nabycia własności przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli łączny czas posiadania nie wynosi co najmniej trzydziestu lat i posiadanie przez spadkobiercę nastąpiło w wyniku aktu samowolnego, wyłączającego pozostałych spadkobierców z posiadania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 176 § 2 k.c. stosuje się do spadkobierców, ale nie pozwala na doliczenie czasu posiadania spadkodawcy na korzyść jednego spadkobiercy, który wyłącza pozostałych z posiadania. W takim przypadku nabycie przez zasiedzenie może nastąpić dopiero po upływie wymaganego terminu liczonego od otwarcia spadku.
Jakie są zasady stosowania art. 176 k.c. w przypadku współspadkobierców nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Instytucja doliczania czasu posiadania na podstawie art. 176 k.c. stosuje się na korzyść wszystkich spadkobierców, jeśli żaden z nich nie włada wyłącznie we własnym imieniu nieruchomością spadkodawcy. Wówczas każdy współspadkobierca nabywa udział we własności odpowiadający jego udziałowi w spadku.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił sytuację, gdy jeden spadkobierca wyłącza pozostałych z posiadania (co uniemożliwia doliczenie czasu poprzednika) od sytuacji, gdy wszyscy współspadkobiercy wspólnie posiadają nieruchomość, co pozwala na doliczenie czasu posiadania spadkodawcy przez każdego z nich.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| M. C. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. C. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| D. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Gmina Miejska K. | instytucja | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 172 § § 2
Kodeks cywilny
Wymaga 30 lat posiadania w złej wierze do zasiedzenia nieruchomości.
k.c. art. 176 § § 1
Kodeks cywilny
Pozwala na doliczenie czasu posiadania poprzednika, jeśli łączny czas wynosi co najmniej 30 lat, a posiadanie nie nastąpiło w wyniku aktu samowolnego.
k.c. art. 176 § § 2
Kodeks cywilny
Przepisy § 1 stosuje się odpowiednio, gdy obecny posiadacz jest spadkobiercą poprzedniego posiadacza.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawczyni, jako spadkobierca, nie może doliczyć czasu posiadania poprzednika (matki), jeśli sama włada nieruchomością wyłącznie na swoją rzecz i uzyskała posiadanie w złej wierze, a łączny okres posiadania nie wynosi 30 lat. • Art. 176 k.c. nie ma zastosowania, gdy posiadanie przez spadkobiercę nastąpiło w wyniku aktu samowolnego, wyłączającego pozostałych spadkobierców z posiadania.
Odrzucone argumenty
Możliwość doliczenia czasu posiadania poprzednika przez wnioskodawczynię na podstawie art. 176 k.c. mimo posiadania w złej wierze i wyłącznego władania nieruchomością.
Godne uwagi sformułowania
Władanie nieruchomością przez niektórych spadkobierców w sposób pozbawiający pozostałych posiadania nieruchomości jest w tym zakresie aktem bezprawnym i samowolnym, a art. 176 k.c. nie ma zastosowania, gdy do uzyskania posiadania doszło w wyniku aktu samowolnego. • Gdy jest kilku spadkobierców, istotne z punktu widzenia zastosowania art. 176 § 2 k.c. jest ustalenie, czy dany spadkobierca włada nieruchomością, której posiadaczem był spadkodawca, wyłącznie w swoim imieniu, czy też nie.
Skład orzekający
Kazimierz Zawada
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Owczarek
członek
Karol Weitz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 176 k.c. w kontekście zasiedzenia przez spadkobierców, zwłaszcza w przypadku posiadania w złej wierze i wyłącznego władania nieruchomością."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spadkobiercy posiadającego nieruchomość wyłącznie na swoją rzecz, z wyłączeniem innych spadkobierców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia zasiedzenia, ale z ciekawym niuansem dotyczącym sytuacji spadkobierców i złej wiary, co może być pouczające dla wielu prawników i właścicieli nieruchomości.
“Czy możesz zasiedzieć nieruchomość po rodzicach, jeśli posiadasz ją sam i w złej wierze?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.