Orzeczenie · 2010-01-20

III CSK 119/09

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2010-01-20
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
sygnatura aktSąd Najwyższyskarga kasacyjnanaruszenie przepisów postępowaniaart. 129 k.p.c.oryginały dokumentówodpisyreprezentacja spółkiuzasadnienie wyrokuponowne rozpoznanie

Sprawa dotyczyła powództwa Syndyka Masy Upadłości „T. P.” S.A. o zapłatę kwoty 277.922,40 zł od Zakładów Wyrobów Metalowych „S.” S.A. Sąd Okręgowy w K. nakazem zapłaty uwzględnił powództwo w całości, a następnie wyrokiem z dnia 22 lipca 2008 r. zasądził kwotę 225.218,40 zł, oddalając powództwo w pozostałej części. Pozwana w sprzeciwie od nakazu zapłaty domagała się przedstawienia oryginałów dokumentów dołączonych do pozwu w odpisach, zarzucając, że były podpisane przez osoby nieuprawnione. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 9 grudnia 2008 r. oddalił apelację pozwanej, uznając, że niezłożenie oryginałów dokumentów przez powoda było usprawiedliwione, a zarzuty dotyczące reprezentacji spółki były bezzasadne. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanej, uchylił zaskarżony wyrok. Kluczowym zarzutem było naruszenie art. 129 k.p.c. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował ten przepis, uznając, że obowiązek złożenia oryginału dokumentu powstaje automatycznie z chwilą żądania strony przeciwnej, a nie jest uzależniony od decyzji sądu. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał na niespójność uzasadnienia Sądu Apelacyjnego w kwestii reprezentacji spółki, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Z uwagi na te uchybienia, sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 129 k.p.c. w zakresie obowiązku przedstawienia oryginału dokumentu na żądanie strony przeciwnej oraz wymogów uzasadnienia wyroku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z żądaniem przedstawienia dokumentów i zarzutami dotyczącymi reprezentacji spółki.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 129 k.p.c. w zakresie obowiązku przedstawienia oryginału dokumentu na żądanie strony przeciwnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Apelacyjny dokonał błędnej wykładni art. 129 k.p.c., wiążąc obowiązek przedstawienia oryginału dokumentu z decyzją procesową sądu, a nie z automatycznym powstaniem tego obowiązku z chwilą zgłoszenia żądania przez stronę przeciwną.

Uzasadnienie

Obowiązek złożenia oryginału dokumentu na żądanie strony przeciwnej powstaje automatycznie z chwilą zgłoszenia takiego żądania, bez potrzeby wydawania przez sąd rozstrzygnięć w tym przedmiocie. Sąd Apelacyjny błędnie uzależnił ten obowiązek od decyzji sądu.

Czy uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego jest spójne i czy prawidłowo ocenił zarzuty dotyczące reprezentacji spółki akcyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego jest niespójne w części odnoszącej się do zarzutu naruszenia zasad reprezentacji spółki akcyjnej.

Uzasadnienie

Stwierdzenie, że podpisanie zamówień przez osoby nieuprawnione do reprezentacji nie oznacza braku upoważnienia do tych konkretnych czynności, jest wewnętrznie sprzeczne, jeśli nie ustalono, że osoby te zostały umocowane przez zarząd spółki.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Syndyk Masy Upadłości "T. P." S.A. w K.spółkapowód
Zakłady Wyrobów Metalowych "S." S.A. w K.spółkapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 129

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek złożenia oryginału dokumentu na żądanie przeciwnika powstaje automatycznie z chwilą zgłoszenia takiego żądania, bez potrzeby wydawania przez sąd rozstrzygnięć w tym przedmiocie. Niewykonanie tego obowiązku podlega ocenie przez pryzmat art. 233 § 2 k.p.c.

k.p.c. art. 39815

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania Sądu Najwyższego w przedmiocie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd powinien ocenić znaczenie odmowy przedstawienia dowodu, uwzględniając dyrektywy z art. 3 k.p.c.

k.p.c. art. 3

Kodeks postępowania cywilnego

Nakazuje stronom dawanie wyjaśnienia okoliczności sprawy zgodnie z prawdą oraz przedstawianie dowodów.

k.c. art. 735

Kodeks cywilny

Dotyczy umowy zlecenia, stosowany w zw. z art. 750 k.c. do umów podobnych.

k.c. art. 750

Kodeks cywilny

Dotyczy umów o świadczenie usług, stosowany do umów nieuregulowanych przepisami.

k.s.h. art. 368 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy zakresu apelacji.

k.s.h. art. 379 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy nieważności postępowania.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymagań uzasadnienia wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 129 k.p.c. poprzez błędną wykładnię przepisu dotyczącego obowiązku przedstawienia oryginału dokumentu na żądanie strony przeciwnej. • Niespójność uzasadnienia Sądu Apelacyjnego w kwestii oceny zarzutów dotyczących reprezentacji spółki akcyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 368 § 1 i art. 379 § 1 k.s.h. oraz art. 95-1099 k.c. (niektóre z nich nie zostały uznane za uzasadnione przez SN).

Godne uwagi sformułowania

Obowiązek złożenia oryginału dokumentu powstaje automatycznie z chwilą zgłoszenia przez stronę przeciwną takiego żądania • Sąd Apelacyjny, wychodząc z odmiennych założeń, niewątpliwie dokonał błędnej wykładni art. 129 k.p.c., wiążąc przewidziany w nim obowiązek przedstawienia oryginału dokumentu z decyzją procesową sądu. • Stwierdzenie przez Sąd Apelacyjny, że złożenie oświadczenia woli (zamówienia) w imieniu spółki akcyjnej przez osoby inne niż upoważnione do jej reprezentowania nie oznacza, iż osoby te nie miały od osób uprawnionych do reprezentacji upoważnienia do dokonywania takich konkretnych czynności, istotnie zawiera wewnętrzną sprzeczność.

Skład orzekający

Stanisław Dąbrowski

przewodniczący

Wojciech Jan Katner

członek

Grzegorz Misiurek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 129 k.p.c. w zakresie obowiązku przedstawienia oryginału dokumentu na żądanie strony przeciwnej oraz wymogów uzasadnienia wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z żądaniem przedstawienia dokumentów i zarzutami dotyczącymi reprezentacji spółki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie formalnych wymogów procesowych, takich jak przedstawianie dokumentów, i jak ich naruszenie może prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa.

Niezłożenie oryginału dokumentu może kosztować wygraną w sądzie – Sąd Najwyższy wyjaśnia art. 129 k.p.c.

Dane finansowe

WPS: 277 922,4 PLN

należność za prace wykonane: 225 218,4 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst