Orzeczenie · 2026-07-08

III CO 762/26Odmowa oznaczenia sądu właściwego rozwód 14

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-07-08
SNRodzinnerozwódŚrednianajwyższy
rozwódwłaściwość miejscowasąd najwyższykpcmiejsce zamieszkaniaostatnie wspólne miejsce zamieszkania

Sąd Okręgowy w Sieradzu zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, powołując się na art. 45 k.p.c. Uzasadnienie wniosku opierało się na fakcie, że strony ostatni raz wspólnie zamieszkiwały za granicą (Senegal), a ich ostatnie wspólne miejsce zamieszkania w Polsce nie jest znane. Dodatkowo, pozwany nie posiadał miejsca zamieszkania ani zwykłego pobytu na terytorium Polski. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, odmówił oznaczenia sądu właściwego. W uzasadnieniu wskazano, że oznaczenie sądu przez Sąd Najwyższy jest uzasadnione jedynie w sytuacji, gdy nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów ogólnych, w tym art. 41 k.p.c. Przepis ten stanowi, że powództwo o rozwód wytacza się przed sąd okręgu, w którym małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeśli choć jedno z nich tam nadal mieszka. W braku takiej podstawy, właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a następnie powoda. Sąd Najwyższy podkreślił, że powódka podała w pozwie swoje miejsce zamieszkania w S., a Sąd Okręgowy nie wykazał, aby to wskazanie było nieprawdziwe. W związku z tym, właściwość miejscową można było ustalić na podstawie art. 41 zd. 2 in fine k.p.c., co wykluczało potrzebę oznaczenia sądu przez Sąd Najwyższy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach rozwodowych, gdy strony miały ostatnie wspólne miejsce zamieszkania za granicą lub pozwany nie ma miejsca zamieszkania w Polsce.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia właściwości na podstawie art. 41 k.p.c. i konieczności interwencji SN.

Zagadnienia prawne (1)

Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy rozwodowej, gdy strony miały ostatnie wspólne miejsce zamieszkania za granicą, a pozwany nie ma miejsca zamieszkania w Polsce?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy nie powinien oznaczyć sądu właściwego, jeśli właściwość miejscową można ustalić na podstawie miejsca zamieszkania powoda.

Uzasadnienie

Oznaczenie sądu przez Sąd Najwyższy jest uzasadnione tylko wtedy, gdy nie można ustalić właściwości miejscowej na podstawie przepisów ogólnych (art. 41 k.p.c.). W sytuacji, gdy powódka ma miejsce zamieszkania w Polsce, można ustalić właściwość sądu na podstawie jej miejsca zamieszkania, co wyklucza potrzebę interwencji Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa oznaczenia sądu

Strony

NazwaTypRola
L.C.osoba_fizycznapowódka
Ł.G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 45

Kodeks postępowania cywilnego

Tryb oznaczenia sądu właściwego przez Sąd Najwyższy jest uzasadniony tylko w razie jednoznacznego stwierdzenia, że nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie przepisów ogólnych.

k.p.c. art. 41

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sądem, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma jeszcze miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość ustalenia właściwości miejscowej na podstawie miejsca zamieszkania powódki.

Godne uwagi sformułowania

Oznaczenie przez Sąd Najwyższy, w trybie art. 45 k.p.c., sądu właściwego do rozpoznania powództwa jest uzasadnione dopiero w razie jednoznacznego stwierdzenia, że nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c.

Skład orzekający

Marcin Krajewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach rozwodowych, gdy strony miały ostatnie wspólne miejsce zamieszkania za granicą lub pozwany nie ma miejsca zamieszkania w Polsce."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia właściwości na podstawie art. 41 k.p.c. i konieczności interwencji SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalenia właściwości sądu w sprawach rozwodowych, co jest częstym zagadnieniem dla prawników rodzinnych.

“Gdzie złożyć pozew o rozwód, gdy ostatnie wspólne mieszkanie było za granicą?”

Sektor

rodzina

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst