III CO 602/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Okręgowego w Szczecinie o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód. Zgodnie z art. 45 k.p.c., takie oznaczenie następuje, gdy nie można ustalić właściwości miejscowej. Przepisy k.p.c. (art. 41) i k.c. (art. 25) określają właściwość sądu w sprawach małżeńskich na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania małżonków lub miejsca zamieszkania strony pozwanej/powoda. Sąd Najwyższy podkreślił, że konieczność oznaczenia sądu pojawia się dopiero wtedy, gdy żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania ani zwykłego pobytu w Polsce. W niniejszej sprawie powódka podała, że strony przebywają w Niemczech w celach zarobkowych, posiadając polskie meldunki. Na wezwanie sądu do sprecyzowania charakteru pobytu w Niemczech, powódka wskazała, że przebywa tam bez zamiaru stałego pobytu od 2022 r. i posiada niemiecki meldunek, ale nie ma informacji o pobycie pozwanego. Sąd Najwyższy uznał, że wobec braku jednoznacznych informacji o charakterze pobytu pozwanego za granicą, wniosek o oznaczenie sądu był przedwczesny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie właściwości sądu w sprawach o rozwód, gdy strony przebywają za granicą.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku wystarczających informacji o charakterze pobytu za granicą.
Zagadnienia prawne (2)
Kiedy zachodzi potrzeba oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu właściwego do wytoczenia powództwa o rozwód?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Potrzeba taka zachodzi, gdy w myśl przepisów kodeksu nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że właściwość sądu w sprawach o rozwód określa się na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania małżonków lub miejsca zamieszkania strony pozwanej/powoda. Dopiero brak możliwości ustalenia tych przesłanek, w tym w sytuacji, gdy strony przebywają poza granicami Polski, może skutkować koniecznością oznaczenia sądu przez Sąd Najwyższy.
Jaka jest różnica między miejscem zamieszkania a pobytem czasowym w kontekście ustalania właściwości sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Miejsce zamieszkania osoby fizycznej to miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Pobyt czasowy nie jest jednoznaczny z pobytem stałym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że w razie wątpliwości co do charakteru pobytu należy żądać od strony sprecyzowania, czy przebywa w danej miejscowości z zamiarem stałego pobytu. Dopiero stwierdzenie, że miejscowość ta znajduje się poza granicami Polski, może uzasadniać zastosowanie przepisów o oznaczeniu sądu właściwego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.S. | osoba_fizyczna | powódka |
| A.S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 45
Kodeks postępowania cywilnego
Oznaczenie przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, następuje wówczas, gdy w myśl przepisów kodeksu nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej.
k.p.c. art. 41
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo w sprawach ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda.
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o oznaczenie sądu był przedwczesny z uwagi na brak wystarczających informacji o charakterze pobytu stron za granicą.
Godne uwagi sformułowania
Pobyt czasowy nie jest jednoznaczny z pobytem stałym • wystąpienie do Sądu Najwyższego w trybie art.45 k.p.c. należało ocenić jako co najmniej przedwczesne
Skład orzekający
Roman Trzaskowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości sądu w sprawach o rozwód, gdy strony przebywają za granicą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wystarczających informacji o charakterze pobytu za granicą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania właściwości sądu w sprawach rozwodowych, gdy strony przebywają za granicą, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej.
“Gdzie złożyć pozew o rozwód, gdy mieszkasz za granicą? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.