Orzeczenie · 2026-07-16

III CO 579/26Odmowa przekazania sprawy do innego sądu 6

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-07-16
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysędziabezstronnośćwyłączenie sędziegokpcdobro wymiaru sprawiedliwości

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, rozpoznając sprawę z powództwa W.G. przeciwko M.N. o zapłatę, wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku była okoliczność, że pozwana M.N. jest sędzią tego sądu, a powód dochodzi odszkodowania za szkodę wynikłą z rzekomego uchylania się przez nią od orzekania w innej sprawie. Sąd Rejonowy podniósł, że podstawa faktyczna powództwa odnosi się do czynności zawodowych pozwanej, a jej długoletnia praca w sądzie i relacje z innymi sędziami mogą budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, przypomniał, że art. 441 § 1 k.p.c. stanowi wyjątek od zasady właściwości miejscowej i powinien być interpretowany ściśle. Podkreślono, że zbyt pochopne przekazywanie spraw może podważać zaufanie do sądów. Sąd Najwyższy wskazał również, że w sytuacji, gdy stroną postępowania jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, pierwszeństwo ma procedura wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 481 k.p.c.), która polega na wyznaczeniu przez sąd przełożony innego sądu do rozpoznania sprawy. Procedura ta ma pierwszeństwo przed wnioskiem o przekazanie sprawy na podstawie art. 441 k.p.c. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja i pierwszeństwo procedur dotyczących wyłączenia sędziego oraz przekazania sprawy w Sądzie Najwyższym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy stroną jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w sytuacji, gdy pozwanym w sprawie jest sędzia sądu właściwego do jej rozpoznania, a powód dochodzi odszkodowania związanego z działalnością zawodową sędziego, należy przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w takiej sytuacji pierwszeństwo ma procedura wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 481 k.p.c.), która polega na wyznaczeniu przez sąd przełożony innego sądu do rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis o przekazaniu sprawy (art. 441 k.p.c.) jest wyjątkiem i wymaga ścisłej interpretacji. Wskazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, jest kluczowe, ale nie może prowadzić do nadużywania instytucji przekazania sprawy. Wyjaśniono, że wyłączenie sędziego z mocy ustawy jest niezależne od losowania i ma pierwszeństwo przed procedurą przekazania sprawy, która służy innym celom.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
W.G.osoba_fizycznapowód
M.N.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 441 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi wyjątek od kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tej przyczyny powinien być interpretowany ściśle.

Pomocnicze

k.p.c. art. 48 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy z mocy samej ustawy stosownie do art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. i związany z nim status iudex inhabilis jest niezależny od tego, czy został on wylosowany do jej rozpoznania, a tym bardziej czy zostało wydane postanowienie stwierdzające istnienie przyczyny wyłączenia ex lege.

k.p.c. art. 481

Kodeks postępowania cywilnego

Jeśli stroną w konkretnej sprawie jest określony sędzia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do jej rozpoznania, to na wniosek tego sądu sąd nad nim przełożony wyznacza do jej rozpoznania inny sąd równorzędny. Procedura ta ma pierwszeństwo względem procedury przewidzianej w art. 441 k.p.c.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pierwszeństwo procedury wyłączenia sędziego z mocy ustawy przed wnioskiem o przekazanie sprawy. • Ścisła interpretacja przepisów o przekazaniu sprawy jako wyjątku od zasady właściwości miejscowej. • Potrzeba ochrony postrzegania sądu jako organu bezstronnego poprzez stosowanie właściwych procedur.

Odrzucone argumenty

Argument sądu rejonowego o konieczności przekazania sprawy ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności z uwagi na relacje pozwanej sędzi z innymi pracownikami sądu.

Godne uwagi sformułowania

Zbyt pochopne przekazywanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie służy wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sądów, lecz przeciwnie – może budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością. • Wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy z mocy samej ustawy stosownie do art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. i związany z nim status iudex inhabilis jest niezależny od tego, czy został on wylosowany do jej rozpoznania, a tym bardziej czy zostało wydane postanowienie stwierdzające istnienie przyczyny wyłączenia ex lege. • Procedura ta ma pierwszeństwo względem procedury przewidzianej w art. 441 k.p.c.

Skład orzekający

Maciej Kowalski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i pierwszeństwo procedur dotyczących wyłączenia sędziego oraz przekazania sprawy w Sądzie Najwyższym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy stroną jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów i bezstronności w sądownictwie, co jest zawsze tematem budzącym zainteresowanie. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy proceduralne w skomplikowanych sytuacjach.

“Sędzia pozwany o odszkodowanie – czy sprawę przejmie Sąd Najwyższy?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst