Orzeczenie · 2025-05-22

III CO 571/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-05-22
SNRodzinnerozwódŚrednianajwyższy
rozwódwłaściwość miejscowasąd najwyższykpcbrak formalnypostanowienie

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał sprawę z powództwa D. Ł. przeciwko M. Ł. o rozwód, w której Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wystąpił o oznaczenie sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy z powodu dwóch głównych wad formalnych. Po pierwsze, stwierdzono błędne oznaczenie pozwanego w postanowieniu Sądu Okręgowego i w jego odezwie do Sądu Najwyższego – w pozwie wskazano M. P., natomiast w postanowieniu i odezwie M. Ł. Sąd Najwyższy uznał, że ta wada nie może być usunięta przez Sąd Najwyższy i wymaga korekty przez sąd okręgowy. Po drugie, Sąd Najwyższy wskazał, że wystąpienie o oznaczenie sądu właściwego na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. jest uzasadnione tylko wtedy, gdy nie można ustalić właściwości miejscowej na podstawie przepisów szczególnych (w tym przypadku art. 41 k.p.c. dla spraw o rozwód). Sąd Okręgowy nie przedstawił jednak w uzasadnieniu postanowienia żadnych okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 45 k.p.c., ograniczając się jedynie do sentencji. Brak uzasadnienia uniemożliwił Sądowi Najwyższemu merytoryczną ocenę wniosku. Sąd Najwyższy podkreślił, że ustalenie właściwości miejscowej w sprawach o rozwód powinno być dokonywane w oparciu o art. 41 k.p.c., a dopiero w sytuacji niemożności ustalenia właściwości na tej podstawie, można rozważać art. 45 k.p.c. Zwrócenie akt miało na celu umożliwienie Sądowi Okręgowemu poprawy błędów formalnych i uzupełnienia uzasadnienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty wniosków o oznaczenie sądu właściwego, wady formalne wniosków, właściwość miejscowa w sprawach o rozwód.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie występują błędy formalne we wniosku o wyznaczenie sądu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać wniosek o oznaczenie sądu właściwego, jeśli występuje w nim błąd formalny w oznaczeniu stron i brak uzasadnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy nie może rozpoznać wniosku, jeśli występują w nim istotne braki formalne, takie jak błędne oznaczenie stron czy brak uzasadnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy z powodu błędnego oznaczenia pozwanego (M. Ł. zamiast M. P.) oraz braku uzasadnienia wniosku o oznaczenie sądu właściwego. Te wady uniemożliwiają merytoryczną ocenę sprawy przez Sąd Najwyższy i wymagają korekty przez sąd okręgowy.

Jakie są przesłanki do wystąpienia do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego miejscowo w sprawach o rozwód?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wystąpienie do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego jest uzasadnione tylko wtedy, gdy na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej, a sąd występujący musi to uzasadnić konkretnymi okolicznościami sprawy.

Uzasadnienie

W sprawach o rozwód właściwość miejscową określa art. 41 k.p.c. Dopiero gdy ustalenie właściwości na tej podstawie jest niemożliwe, można zastosować art. 45 k.p.c. Sąd Okręgowy nie wykazał w uzasadnieniu, dlaczego nie mógł ustalić właściwości na podstawie art. 41 k.p.c., co stanowiło wadę wniosku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zwrot akt sprawy

Strony

NazwaTypRola
D. Ł.osoba_fizycznapowódka
M. Ł.osoba_fizycznapozwany
M. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 45 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga, aby wystąpienie do Sądu Najwyższego było wolne od braków formalnych, takich jak błędne oznaczenie stron. Uzasadnienie musi zawierać konkretne okoliczności sprawy i przepisy, które uniemożliwiają ustalenie właściwości miejscowej.

k.p.c. art. 41

Kodeks postępowania cywilnego

Określa właściwość miejscową w sprawach o rozwód, wskazując na ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków, a w dalszej kolejności na miejsce zamieszkania pozwanego lub powoda.

Pomocnicze

k.p.c. art. 45 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

O oznaczenie sądu występuje sąd, do którego wpłynął pozew.

k.p.c. art. 350

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy sprostowania błędów formalnych w orzeczeniach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie błędów formalnych we wniosku Sądu Okręgowego (błędne oznaczenie pozwanego, brak uzasadnienia) uniemożliwia rozpoznanie sprawy przez Sąd Najwyższy. • Właściwość miejscową w sprawach o rozwód należy ustalać przede wszystkim na podstawie art. 41 k.p.c., a dopiero w dalszej kolejności, w razie niemożności ustalenia, stosować art. 45 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

wystąpienie do Sądu Najwyższego na podstawie powołanego przepisu musi być przede wszystkim wolne od braków czy innych wad formalnych • nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej • przedstawienie okoliczności, które świadczyłyby o wystąpieniu stanu rzeczy wypełniającego hipotezę normy wynikającej art. 45 k.p.c. należy do sądu występującego o oznaczenie sądu właściwego, co może nastąpić wyłącznie w uzasadnieniu takiego postanowienia

Skład orzekający

Marcin Trzebiatowski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wniosków o oznaczenie sądu właściwego, wady formalne wniosków, właściwość miejscowa w sprawach o rozwód."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie występują błędy formalne we wniosku o wyznaczenie sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych wniosku o oznaczenie sądu właściwego i właściwości miejscowej w sprawach o rozwód.

Błędy formalne we wniosku o wyznaczenie sądu – Sąd Najwyższy zwraca akta sprawy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst