Orzeczenie · 2026-05-07

III CO 487/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-05-07
SNRodzinnerozwódŚrednianajwyższy
rozwódwłaściwość miejscowasąd najwyższykpcpostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy rozpatrywał sprawę z powództwa B.Ł. przeciwko A.Ł. o rozwód, w której Sąd Okręgowy w Koszalinie zwrócił się o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Sąd Okręgowy nie zamieścił jednak uzasadnienia ani podstawy prawnej swojego wystąpienia. Sąd Najwyższy przypomniał, że zgodnie z art. 45 k.p.c., wystąpienie o oznaczenie sądu jest uzasadnione tylko w sytuacji, gdy nie można ustalić właściwości miejscowej na podstawie przepisów kodeksu, w szczególności art. 41 k.p.c. dla spraw rozwodowych. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd występujący o oznaczenie sądu właściwego musi wykazać okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 45 k.p.c., co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia. Ponieważ Sąd Okręgowy nie przedstawił takiego uzasadnienia, Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach o rozwód i procedury związane z występowaniem o oznaczenie sądu właściwego przez Sąd Najwyższy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia wniosku sądu niższej instancji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy rozwodowej, jeśli sąd niższej instancji nie przedstawił uzasadnienia swojego wystąpienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu właściwego, jeśli sąd występujący nie uzasadnił swojego wniosku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na art. 45 k.p.c. i orzecznictwo, zgodnie z którym sąd występujący o oznaczenie sądu właściwego musi wykazać okoliczności uzasadniające zastosowanie tego przepisu, co powinno być zawarte w uzasadnieniu postanowienia. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia Sądowi Najwyższemu oznaczenie sądu.

Jakie są zasady ustalania właściwości miejscowej w sprawach o rozwód?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową w sprawach o rozwód określa art. 41 k.p.c., który stanowi, że powództwo wytacza się przed sąd okręgu ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania, a w braku takiej podstawy - przed sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeśli i tej podstawy nie ma - przed sąd miejsca zamieszkania powoda.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnia, że art. 41 k.p.c. określa wyłączną właściwość miejscową w sprawach o rozwód, a dopiero w sytuacji niemożności ustalenia właściwości na jego podstawie, można zastosować art. 45 k.p.c. oznaczający sąd właściwy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa oznaczenia sądu właściwego

Strony

NazwaTypRola
B.Ł.osoba_fizycznapowód
A.Ł.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 45 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wystąpienie do Sądu Najwyższego w trybie art. 45 k.p.c. jest uzasadnione tylko pod warunkiem, że nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej sądu, przed który należy wytoczyć powództwo.

k.p.c. art. 41

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. W braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda.

Pomocnicze

k.p.c. art. 45 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

O oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd występujący o oznaczenie sądu właściwego musi przedstawić uzasadnienie swojego wniosku. • Sąd Okręgowy nie przedstawił uzasadnienia swojego wystąpienia.

Godne uwagi sformułowania

Wymaga zaznaczenia, że wystąpienie do Sądu Najwyższego w trybie art. 45 k.p.c. jest uzasadnione tylko pod warunkiem, że nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. • Przedstawienie okoliczności, które świadczyłyby o wystąpieniu stanu rzeczy wypełniającego hipotezę normy wynikającej z art. 45 k.p.c., należy do sądu występującego o oznaczenie sądu właściwego - co może nastąpić wyłącznie w uzasadnieniu takiego postanowienia.

Skład orzekający

Marcin Trzebiatowski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach o rozwód i procedury związane z występowaniem o oznaczenie sądu właściwego przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia wniosku sądu niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury ustalania właściwości sądu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy odmawia pomocy: dlaczego brak uzasadnienia może zatrzymać sprawę rozwodową?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst