Orzeczenie · 2026-05-07

III CO 487/26Odmowa oznaczenia sądu właściwego rozwód 5

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-05-07
SNRodzinnerozwódŚrednianajwyższy
rozwódwłaściwość miejscowasąd najwyższykpcpostępowanie cywilnesąd okręgowy

Sąd Okręgowy w Koszalinie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód zainicjowanej przez B.Ł. przeciwko A.Ł. Wniosek ten został złożony na podstawie art. 45 k.p.c., jednak Sąd Okręgowy zrezygnował z zamieszczenia uzasadnienia oraz podstawy prawnej swojego wystąpienia. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę na posiedzeniu niejawnym, odmówił oznaczenia sądu właściwego. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy oznacza sąd właściwy tylko wtedy, gdy na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej. W sprawach o rozwód właściwość tę określa art. 41 k.p.c., a dopiero w przypadku niemożności ustalenia jej na tej podstawie, może znaleźć zastosowanie art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że przyczyny uzasadniające oznaczenie sądu na podstawie art. 45 k.p.c. muszą być wykazane przez sąd występujący z wnioskiem, co powinno nastąpić w uzasadnieniu postanowienia. Ponieważ Sąd Okręgowy w Koszalinie nie przedstawił takiego uzasadnienia, Sąd Najwyższy nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty wniosków o oznaczenie sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c., zwłaszcza w sprawach o rozwód, oraz wymóg uzasadnienia takich wniosków.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej braku uzasadnienia wniosku przez sąd niższej instancji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy sąd niższej instancji nie przedstawił uzasadnienia swojego wniosku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy nie oznaczy sądu właściwego, jeśli sąd występujący z wnioskiem nie przedstawił uzasadnienia wskazującego na niemożność ustalenia właściwości miejscowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 45 k.p.c. i utrwalonym orzecznictwem, sąd występujący o oznaczenie sądu właściwego musi wykazać przyczyny uzasadniające zastosowanie tego przepisu, co powinno nastąpić w uzasadnieniu postanowienia. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia Sądowi Najwyższemu uwzględnienie wniosku.

Jakie są przesłanki zastosowania art. 45 k.p.c. w sprawach o rozwód?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Art. 45 k.p.c. może być zastosowany tylko wtedy, gdy na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej sądu, a w sprawach o rozwód właściwość tę określa przede wszystkim art. 41 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że właściwość miejscową w sprawach o rozwód określa art. 41 k.p.c. (ostatnie miejsce zamieszkania małżonków, miejsce zamieszkania pozwanego lub powoda). Dopiero gdy ustalenie właściwości na tej podstawie jest niemożliwe, można rozważać zastosowanie art. 45 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmawia oznaczenia sądu właściwego

Strony

NazwaTypRola
B.Ł.osoba_fizycznapowód
A.Ł.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 45 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej.

k.p.c. art. 41

Kodeks postępowania cywilnego

Określa właściwość miejscową w sprawach o rozwód.

Pomocnicze

k.p.c. art. 45 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

O oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd występujący o oznaczenie sądu właściwego musi przedstawić uzasadnienie swojego wniosku, wskazujące na niemożność ustalenia właściwości miejscowej na podstawie przepisów kodeksu. • W sprawach o rozwód właściwość miejscową określa art. 41 k.p.c., a art. 45 k.p.c. ma zastosowanie subsydiarnie.

Godne uwagi sformułowania

Wymaga zaznaczenia, że wystąpienie do Sądu Najwyższego w trybie art. 45 k.p.c. jest uzasadnione tylko pod warunkiem, że nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. • Przyczyny uzasadniające oznaczenie sądu na podstawie art. 45 k.p.c. muszą być wykazane. • Przedstawienie okoliczności, które świadczyłyby o wystąpieniu stanu rzeczy wypełniającego hipotezę normy wynikającej z art. 45 k.p.c., należy do sądu występującego o oznaczenie sądu właściwego - co może nastąpić wyłącznie w uzasadnieniu takiego postanowienia.

Skład orzekający

Marcin Trzebiatowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wniosków o oznaczenie sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c., zwłaszcza w sprawach o rozwód, oraz wymóg uzasadnienia takich wniosków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej braku uzasadnienia wniosku przez sąd niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy specyficznych wymogów formalnych wniosku do Sądu Najwyższego, co czyni ją interesującą głównie dla prawników procesualistów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst