III CO 487/26

III CO 487/26 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
  
7 maja 2026 r. 
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: 
  
SSN Marcin Trzebiatowski 
  
na posiedzeniu niejawnym 7 maja 2026 r. w Warszawie 
w sprawie z powództwa B.Ł. 
przeciwko A.Ł. 
o rozwód, 
na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Koszalinie 
postanowieniem z 13 kwietnia 2026 r., I 2C 125/26, 
o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy,  
  
odmawia oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania 
sprawy.  
  
  
  
UZASADNIENIE 
 
B.Ł. 
wniósł 
do 
Sądu 
Okręgowego 
w 
Koszalinie 
pozew  
o rozwód. 
Postanowieniem z 13 kwietnia 2026 r. Sąd ten zwrócił się do Sądu 
Najwyższego o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo w tej 
sprawie. Sąd ten zrezygnował z zamieszczenia uzasadnienia oraz podstawy 
prawnej swojego wystąpienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 45 k.p.c., jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można  
w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy 

III CO 487/26              
2 
 
 
oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo (§ 1). O oznaczenie sądu, 
przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew 
(§ 2). 
Wymaga zaznaczenia, że wystąpienie do Sądu Najwyższego w trybie art. 45 
k.p.c. jest uzasadnione tylko pod warunkiem, że nie można w świetle okoliczności 
sprawy ustalić właściwości miejscowej sądu, przed który należy wytoczyć 
powództwo. W sprawach o rozwód właściwość miejscową określa art. 41 k.p.c., 
który stanowi, że powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed 
sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli 
choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego 
pobytu. W braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania 
strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. 
A zatem dopiero, jeśli nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej na 
podstawie 
art. 
41 
k.p.c., 
zastosowanie 
może 
znaleźć 
art. 
45 
k.p.c.  
(np. postanowienie SN z 30 marca 2021 r., V CO 61/21). 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano, że przyczyny 
uzasadniające oznaczenie sądu na podstawie art. 45 k.p.c. muszą być wykazane. 
Przedstawienie okoliczności, które świadczyłyby o wystąpieniu stanu rzeczy 
wypełniającego hipotezę normy wynikającej z art. 45 k.p.c., należy do sądu 
występującego o oznaczenie sądu właściwego - co może nastąpić wyłącznie  
w uzasadnieniu takiego postanowienia (np. postanowienia SN: z 13 listopada 2007 
r., III CO 17/07, z 1 czerwca 2015 r„ III CO 37/15, OSNC 2015/12/150, z 29 maja 
2018 r„ III CO 56/18, OSNC-ZD 2019/2/25 oraz z 15 października 2021 r., IV CO 
162/21, a ostatnio także m.in. z 22 maja 2025 r., III CO 571/25). 
Sąd 
Okręgowy 
w 
Koszalinie 
nie 
uzasadnił 
swojego 
wystąpienia. 
Rekonstrukcja okoliczności oraz argumentów mających uzasadnić oznaczenie sądu 
właściwego nie należy do Sądu Najwyższego. 
Mając na uwadze przedstawione argumenty, Sąd Najwyższy orzekł, jak  
w sentencji postanowienia.  
  
(M.K.) 

III CO 487/26              
3 
 
 
[SOP]