III CO 20/26Odmowa przekazania sprawy brak żądania cywilnego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Okręgowego w Szczecinie o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła powództwa M. T. przeciwko Ministerstwu Sprawiedliwości i referendarzowi sądowemu, domagającego się ustalenia prawa do jawnego konstytucyjnego procesu. Powódka zarzucała niekonstytucyjność § 182 r.u.s.p. oraz bezprawność jego zastosowania przez referendarza. Sąd Okręgowy uznał, że rozpoznawanie sprawy w sądzie, gdzie pracuje pozwany referendarz, mogłoby godzić w społeczne postrzeganie bezstronności sądu i wystąpił o przekazanie sprawy na podstawie art. 441 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, wskazując, że pismo powódki nie zawiera żądania świadczenia, ustalenia stosunku prawnego ani wydania orzeczenia kształtującego prawa lub obowiązki o charakterze cywilnym. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że sprawa nie podlega rozpoznaniu przez sąd powszechny i powinno się zastosować art. 1861 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zakresu kognicji sądów powszechnych w sprawach cywilnych oraz stosowania art. 1861 k.p.c.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy żądanie nie jest jasno określone jako cywilne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pismo powoda o "ustalenie prawa do jawnego konstytucyjnego procesu" stanowi żądanie podlegające rozpoznaniu przez sąd powszechny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pismo to nie jest ani żądaniem świadczenia, ani ustalenia stosunku prawnego lub prawa, ani wydania orzeczenia kształtującego prawa lub obowiązki o charakterze cywilnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że żądanie powódki nie mieści się w katalogu spraw cywilnych, którymi mogą zajmować się sądy powszechne, co skutkuje brakiem jurysdykcji do rozpoznania sprawy.
Czy w sytuacji, gdy pismo nie zawiera żądania cywilnego, należy zastosować art. 1861 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku pisma nie zawierającego żądania, o którym mógłby rozstrzygać sąd powszechny, należy zastosować art. 1861 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na właściwy przepis proceduralny do sytuacji, gdy pismo procesowe nie spełnia wymogów formalnych dla pozwu cywilnego.
Czy obawa naruszenia społecznego postrzegania bezstronności sądu uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi?
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji braku jurysdykcji do rozpoznania sprawy, kwestia przekazania z uwagi na postrzeganie bezstronności staje się bezprzedmiotowa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie rozpatrywał merytorycznie wniosku o przekazanie oparty na art. 441 k.p.c., ponieważ uznał pismo powódki za niedopuszczalne w postępowaniu cywilnym.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. T. | osoba_fizyczna | powódka |
| Ministerstwo Sprawiedliwości | organ_państwowy | pozwany |
| J. T. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 1861
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis właściwy do sytuacji, gdy pismo oznaczone jako pozew nie zawiera żądania, o którym mógłby rozstrzygać sąd powszechny.
Pomocnicze
k.p.c. art. 441
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wystąpienia sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
r.u.s.p. art. 182 § § 1
Regulamin urzędowania sądów powszechnych
Przepis, którego konstytucyjność była kwestionowana przez powódkę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo powódki nie zawiera żądania cywilnego podlegającego rozpoznaniu przez sąd powszechny. • Właściwe zastosowanie art. 1861 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Argument Sądu Okręgowego o konieczności przekazania sprawy ze względu na postrzeganie bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
żądanie „ustalenia prawa do jawnego konstytucyjnego procesu” nie jest ani żądaniem świadczenia, ani żądaniem ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, ani żądaniem wydania orzeczenia kształtującego prawa lub obowiązki o charakterze cywilnym. • pismo oznaczone jako pozew nie zawiera żądania, o którym mógłby rozstrzygać sąd powszechny.
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji sądów powszechnych w sprawach cywilnych oraz stosowania art. 1861 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy żądanie nie jest jasno określone jako cywilne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy proceduralnej i interpretacji jurysdykcji sądów, ale brakuje jej szerszego kontekstu społecznego czy faktycznego.
“Czy sąd rozpozna żądanie "prawa do jawnego procesu"? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.