Orzeczenie · 2024-01-10

III CO 1088/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-01-10
SNRodzinnealimentyWysokanajwyższy
alimentysąd najwyższyprzekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sąduk.p.c.

Sąd Rejonowy w Sandomierzu, w sprawie o podwyższenie alimentów, wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Jako podstawę wskazał art. 44¹ k.p.c. oraz fakt, że pełnomocnikiem jednej ze stron jest żona prezesa sądu, a także wniosek powódki o przekazanie sprawy. Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy, odwołując się do swojej utrwalonej linii orzeczniczej. Podkreślono, że dobro wymiaru sprawiedliwości, jako podstawa przekazania sprawy, oznacza potrzebę ukształtowania przekonania o obiektywnym działaniu sądów i zachowaniu bezstronności. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy i nie podlega wykładni rozszerzającej. Przekazanie sprawy może nastąpić jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych, które jednoznacznie świadczą o tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy byłoby niezgodne z interesem publicznym. Sąd Najwyższy zaznaczył, że art. 44¹ k.p.c. nie dotyczy przeszkód związanych z konkretnym sędzią, gdyż w takich przypadkach stosuje się przepisy o wyłączeniu sędziego. Ponadto, sąd występujący z wnioskiem o przekazanie sprawy nie może ograniczać swojej roli do przekazania wniosku strony, lecz musi samodzielnie ocenić i uzasadnić przesłanki zastosowania art. 44¹ k.p.c. W rozpatrywanej sprawie Sąd Najwyższy nie stwierdził spełnienia tych przesłanek.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 44¹ k.p.c. w kontekście przekazania sprawy, w szczególności w sytuacjach budzących wątpliwości co do bezstronności sądu lub sędziego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy i interpretacji przesłanek z art. 44¹ k.p.c.

Zagadnienia prawne (2)

Czy okoliczność, że pełnomocnikiem strony jest żona prezesa sądu, stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sama okoliczność, że pełnomocnikiem strony jest żona prezesa sądu, nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 44¹ k.p.c. dotyczy sytuacji, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi, a nie przeszkód związanych z konkretnym sędzią. W takich przypadkach stosuje się przepisy o wyłączeniu sędziego. Ponadto, sąd występujący z wnioskiem musi samodzielnie ocenić przesłanki, a nie jedynie przekazywać wniosek strony.

Jaka jest rola sądu występującego z wnioskiem o przekazanie sprawy na podstawie art. 44¹ k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Rola sądu występującego z wnioskiem nie może sprowadzać się jedynie do przekazania wniosku pochodzącego od strony, lecz sąd ten musi samodzielnie ocenić i uzasadnić przesłanki stosowania instytucji przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 44¹ k.p.c. wymaga od sądu inicjatywy i oceny, a nie jedynie biernego przekazywania wniosków stron. W przypadku, gdy wniosek jest inspirowany przez stronę, postanowienie sądu powinno zawierać uzasadnienie odnoszące się do podstaw stosowania przepisu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
N. D.osoba_fizycznapowód
P. D.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 44¹

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Nie dotyczy przeszkód odnoszących się do poszczególnego sędziego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący możliwości wyłączenia sędziego od orzekania w danej sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczność, że pełnomocnikiem strony jest żona prezesa sądu, nie stanowi przesłanki do przekazania sprawy na podstawie art. 44¹ k.p.c. • Sąd występujący z wnioskiem o przekazanie sprawy musi samodzielnie ocenić przesłanki, a nie jedynie przekazywać wniosek strony. • Przeszkody związane z konkretnym sędzią powinny być rozstrzygane w trybie wyłączenia sędziego.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnik strony jest żoną prezesa sądu. • Wniosek powódki o wystąpienie do SN z wnioskiem o przekazanie sprawy.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości • społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego • niedopuszczana jest wykładnia rozszerzająca • nie dotyczy przeszkód, odnoszących się do poszczególnego sędziego lub poszczególnych sędziów • nie może sprowadzać się jedynie do przekazania wniosku pochodzącego od strony

Skład orzekający

Agnieszka Góra-Błaszczykowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 44¹ k.p.c. w kontekście przekazania sprawy, w szczególności w sytuacjach budzących wątpliwości co do bezstronności sądu lub sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy i interpretacji przesłanek z art. 44¹ k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii bezstronności sądu i prawidłowego stosowania przepisów proceduralnych, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przesłanki przekazania sprawy.

Czy żona prezesa sądu może być powodem do przekazania sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst