Orzeczenie · 2025-10-22

III CO 1049/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-10-22
SNRodzinnerozwódŚrednianajwyższy
rozwódwłaściwość miejscowasąd najwyższykpcmiejsce zamieszkania

Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Okręgowego we Włocławku o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód. Sąd Okręgowy uznał, że nie można ustalić właściwości miejscowej na podstawie przepisów k.p.c., ponieważ żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd Najwyższy, powołując się na własne orzecznictwo, wyjaśnił, że oznaczenie sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c. jest uzasadnione jedynie w sytuacji, gdy nie można ustalić właściwości na podstawie art. 41 k.p.c. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy stwierdził, że z treści pozwu wynika, iż pozwany zamieszkuje w Polsce, co pozwala na ustalenie sądu właściwego na podstawie miejsca zamieszkania strony pozwanej zgodnie z art. 41 zd. 2 k.p.c. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości miejscowej w sprawach rozwodowych, gdy strony nie mieszkają w Polsce.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy pozwany ma miejsce zamieszkania w Polsce.

Zagadnienia prawne (1)

Jak ustalić właściwość miejscową sądu w sprawie o rozwód, gdy żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową sądu w sprawie o rozwód ustala się na podstawie art. 41 k.p.c. Powództwo wytacza się przed sąd okręgu, w którym małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich tam nadal mieszka. W braku tej podstawy właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a następnie powoda. Oznaczenie sądu właściwego przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 45 k.p.c. jest uzasadnione tylko wtedy, gdy nie można ustalić właściwości na podstawie art. 41 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie pozwany ma miejsce zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, co pozwala na ustalenie sądu właściwego na podstawie miejsca zamieszkania pozwanego zgodnie z art. 41 § 2 k.p.c. Dlatego nie ma potrzeby oznaczania sądu właściwego przez Sąd Najwyższy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmawia oznaczenia sądu

Strony

NazwaTypRola
N.N.innepowód
M.N.innepozwany

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 41

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sądem, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma jeszcze miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.

k.p.c. art. 45

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy nie można ustalić właściwości miejscowej. Oznaczenie takie jest uzasadnione dopiero w razie jednoznacznego stwierdzenia, że żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość ustalenia właściwości miejscowej na podstawie miejsca zamieszkania pozwanego w Polsce.

Odrzucone argumenty

Brak możliwości ustalenia właściwości miejscowej z uwagi na brak miejsca zamieszkania stron w Polsce (argument Sądu Okręgowego).

Godne uwagi sformułowania

oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania powództwa, będzie uzasadnione dopiero w razie jednoznacznego stwierdzenia, że żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c.

Skład orzekający

Małgorzata Manowska

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej w sprawach rozwodowych, gdy strony nie mieszkają w Polsce."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pozwany ma miejsce zamieszkania w Polsce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej ustalenia właściwości sądu, choć jej rozstrzygnięcie jest istotne dla stron postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst