III CB 53/23Podjecie postępowania ocena niezawisłości sędziego SN prawo UE
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy postanowił podjąć zawieszone postępowanie w sprawie III CB 53/23, zainicjowane wnioskiem M.J. o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności Sędziego SN M.Ł. w sprawie I CSK 1385/23. Postępowanie zostało zawieszone postanowieniem z 29 lipca 2024 r. do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) pytań prejudycjalnych przedstawionych w innej sprawie (III CB 40/23). Po wydaniu przez TSUE wyroku z 16 lipca 2026 r., który doprecyzował interpretację art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w świetle art. 47 Karty Praw Podstawowych UE, Sąd Najwyższy stwierdził ustanie przyczyny zawieszenia. Jednakże, Sąd Najwyższy uznał, że obecny skład orzekający, w którym zasiada czterech sędziów powołanych w tej samej procedurze co sędzia objęty wnioskiem, nie spełnia wymogów prawa UE. W związku z tym, akta sprawy zostały przekazane Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego w celu podjęcia czynności zmierzających do ukształtowania składu orzekającego zgodnie z wyrokami TSUE i art. 91 ust. 2 Konstytucji RP, który gwarantuje pierwszeństwo prawa UE w razie kolizji z przepisami krajowymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie prawa UE w zakresie niezawisłości i bezstronności sędziów, w szczególności w kontekście składów orzekających Sądu Najwyższego i pierwszeństwa prawa UE.
Dotyczy specyficznej sytuacji oceny niezawisłości sędziego SN w kontekście wadliwości procedury powołania, z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skład orzekający sądu, który ma rozpoznać wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności członka tego sądu, może być ukształtowany w sposób naruszający prawo do sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skład orzekający nie może naruszać prawa do sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy. W sytuacji, gdy skład sądu rozpoznającego wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sam narusza te wymogi, sąd jest zobowiązany dopilnować, aby sędzia niespełniający tych wymogów nie uczestniczył w rozpoznawaniu wniosku, a w razie potrzeby odstąpić od stosowania przepisów krajowych określających ukształtowanie składu.
Uzasadnienie
TSUE orzekł, że art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w zw. z art. 47 KPP stoi na przeszkodzie sytuacji, gdy badanie niezawisłości i bezstronności sędziego powierza się składowi orzekającemu, w którym zasiada sędzia powołany w identycznej, wadliwej procedurze. Sąd krajowy musi zapewnić, aby wniosek został rozpoznany przez skład zgodny z prawem UE, nawet jeśli wymaga to odstąpienia od przepisów krajowych.
Czy postępowanie w sprawie oceny niezawisłości i bezstronności sędziego, zawieszone do czasu rozstrzygnięcia pytań prejudycjalnych przez TSUE, powinno zostać podjęte po wydaniu przez TSUE wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie powinno zostać podjęte, ponieważ ustaje przyczyna uniemożliwiająca jego dalszy bieg.
Uzasadnienie
Postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało wydane do czasu rozstrzygnięcia przez TSUE pytań prejudycjalnych. Po wydaniu wyroku przez TSUE, który rozstrzygnął te pytania, przyczyna zawieszenia ustała, co obliguje sąd do podjęcia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.J. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego w [...] | organ_państwowy | pozwany |
| Sędzia SN M.Ł. | osoba_fizyczna | sędzia objęty wnioskiem |
Przepisy (8)
Główne
u.SN art. 29 § 24
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do podjęcia zawieszonego postępowania.
k.p.c. art. 180 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do podjęcia zawieszonego postępowania (pkt 4).
TUE art. 19 § 1
Traktat o Unii Europejskiej
Wymogi niezawisłości i bezstronności sędziów, prawo do sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy.
KPP art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
Konstytucja RP art. 91 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Klauzula pierwszeństwa prawa UE nad prawem krajowym w razie kolizji.
Pomocnicze
u.SN art. 29 § 15
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis dotyczący ustalania składu orzekającego.
Regulamin SN art. 81
Regulamin Sądu Najwyższego
Przepis dotyczący ustalania składu orzekającego.
Konstytucja RP art. 190 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie podlegał uwzględnieniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustanie przyczyny zawieszenia postępowania po rozstrzygnięciu przez TSUE pytań prejudycjalnych. • Obecny skład orzekający SN narusza prawo UE (art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w zw. z art. 47 KPP) ze względu na udział sędziów powołanych w tej samej procedurze co sędzia objęty wnioskiem. • Konieczność zapewnienia skuteczności prawa UE i pierwszeństwa prawa UE nad prawem krajowym (art. 91 ust. 2 Konstytucji RP).
Godne uwagi sformułowania
ustała przyczyna uniemożliwiająca dalszy bieg postępowania • nie ma wątpliwości, że orzekanie w przedmiocie tego wniosku przez Sąd Najwyższy w składzie z udziałem Sędziów powołanych w identycznej procedurze nie da się pogodzić z treścią art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE odczytywanego w świetle art. 47 KPP • sąd jest zobowiązany dopilnować, aby taki sędzia nie uczestniczył w rozpoznawaniu tego wniosku, i w razie potrzeby powinien odstąpić od stosowania przepisów krajowych określających ukształtowanie tego składu • ma zastosowanie klauzula pierwszeństwa z art. 91 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE
Skład orzekający
Andrzej Tomczyk
Sędzia SN
T.S.
sprawozdawca
A.T.
sprawozdawca
A.B.
członek
L.B.
członek
D.P.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie prawa UE w zakresie niezawisłości i bezstronności sędziów, w szczególności w kontekście składów orzekających Sądu Najwyższego i pierwszeństwa prawa UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oceny niezawisłości sędziego SN w kontekście wadliwości procedury powołania, z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i wpływu prawa Unii Europejskiej na polski wymiar sprawiedliwości, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy nie może orzekać w sprawie niezawisłości sędziego, jeśli sam ma wadliwy skład. Kluczowe orzeczenie TSUE zmienia zasady gry.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.