III CA 739/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Łodzi postanowieniem z dnia 25 lutego 2014 roku dokonał podziału majątku wspólnego byłych małżonków E. F. i J. Ś. , ustalając jego skład, w tym spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, ruchomości oraz wierzytelność z tytułu umowy pożyczki. Następnie dokonał podziału, przyznając wnioskodawczyni większość składników i zasądzając od niej spłatę na rzecz uczestnika w dwóch ratach. Sąd Rejonowy ustalił również nakład z majątku wspólnego na majątek odrębny uczestnika oraz zasądził koszty zastępstwa procesowego z urzędu. Wnioskodawczyni złożyła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących włączenia do podziału wierzytelności z tytułu pożyczki, dowolne ustalenie wartości nakładów oraz wadliwe rozłożenie spłaty na raty. Sąd Okręgowy, przyjmując ustalenia Sądu Rejonowego za własne, uznał apelację za zasadną w części. Zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wierzytelność z tytułu umowy pożyczki wobec B. S. przyznał po połowie obu stronom, co skutkowało obniżeniem kwoty spłaty należnej uczestnikowi. Sąd Okręgowy uznał, że wierzytelność przedawniona formalnie istnieje i może być dochodzona, a jej ostateczna wartość podlega ocenie sądu w przyszłym postępowaniu. Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących nakładów wnioskodawczyni, wskazując na korzystanie przez nią z lokalu ponad swój udział. Apelacja w zakresie rozłożenia spłaty na raty została uznana za niezasadną, Sąd Okręgowy podkreślił, że rozłożenie to następuje na podstawie art. 212 § 3 kc i uwzględnia sytuację materialną stron, a wnioskodawczyni powinna liczyć się z obowiązkiem spłaty od początku postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących podziału majątku wspólnego, w szczególności w zakresie włączania wierzytelności przedawnionych oraz postępowania apelacyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej; rozstrzygnięcie w sprawie wierzytelności przedawnionej ma charakter ostrożny i nie przesądza ostatecznie o jej wartości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wierzytelność z tytułu umowy pożyczki, która może być przedawniona, powinna zostać włączona do podziału majątku wspólnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wierzytelność przedawniona formalnie istnieje i może być włączona do podziału majątku wspólnego, choć jej wartość może być osłabiona. Ostateczna ocena zarzutu przedawnienia należy do sądu w ewentualnym przyszłym postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że przedawnienie nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania ani umorzenia długu, a jedynie osłabia możliwość dochodzenia roszczenia. Istnieje możliwość, że dłużniczka dobrowolnie ureguluje dług lub zarzut przedawnienia okaże się bezskuteczny. Sąd podkreślił, że kategoryczne wypowiadanie się o wartości wierzytelności przedawnionej w postępowaniu o podział majątku jest przedwczesne.
Czy sąd odwoławczy może dopuścić nowe dowody zgłoszone w apelacji, dotyczące ustalenia wartości nakładów?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie powinien dopuszczać nowych dowodów, jeśli potrzeba ich powołania wynikała z faktu, że sąd pierwszej instancji uznał twierdzenia strony za nieuzasadnione, a obowiązek dowodzenia spoczywa na uczestnikach od początku postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że przepis art. 381 kpc, dotyczący koncentracji postępowania dowodowego w pierwszej instancji, nie może być interpretowany w sposób, który pozwalałby na dopuszczanie nowych dowodów tylko dlatego, że sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska strony. Obowiązek dowodzenia spoczywa na uczestnikach od początku postępowania.
Czy rozłożenie spłaty zasądzonej od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika na dwie raty jest właściwe?
Odpowiedź sądu
Tak, rozłożenie spłaty na raty jest właściwe, jednakże w tym konkretnym przypadku Sąd Okręgowy zmienił sposób podziału wierzytelności, co skutkowało obniżeniem kwoty spłaty, ale utrzymał pierwotne rozłożenie na raty.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że rozłożenie spłat na raty w sprawach o podział majątku wspólnego następuje na podstawie art. 212 § 3 kc. Ocenił, że rozłożenie spłaty na raty, które już pierwotnie ustalił Sąd Rejonowy, jest uzasadnione, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawczyni i potrzebę ochrony praw uczestnika do uzyskania spłaty proporcjonalnej do jego udziału.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. F. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| J. Ś. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Gmina M. Ł. | organ_państwowy | uczestnik |
| B. S. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych | instytucja | wierzyciel |
| J. K. | osoba_fizyczna | matka wnioskodawczyni |
| S. Ś. | osoba_fizyczna | ojciec uczestnika |
| Z. Ś. | osoba_fizyczna | brat uczestnika |
| M. Ś. | osoba_fizyczna | córka |
| A. Ś. | osoba_fizyczna | córka |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 684
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakresu postępowania o podział majątku.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.c. art. 211
Kodeks cywilny
Dotyczy fizycznego podziału rzeczy w naturze.
k.c. art. 212 § § 3
Kodeks cywilny
Dotyczy rozłożenia na raty spłat i dopłat w postępowaniu o zniesienie współwłasności.
k.r.o.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przepisy dotyczące majątku wspólnego małżonków.
Ustawa Prawo spółdzielcze art. 215
Dotyczy spółdzielczego prawa do lokalu jako składnika majątku wspólnego (przepis uchylony).
Pomocnicze
k.p.c. art. 228 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ustalania stanu faktycznego w oparciu o dowody.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy możliwości rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad współżycia społecznego, możliwość pominięcia zarzutu przedawnienia.
k.c. art. 206
Kodeks cywilny
Dotyczy korzystania z rzeczy przez współwłaścicieli.
k.c. art. 209
Kodeks cywilny
Dotyczy czynności zachowawczych współwłaściciela.
k.c. art. 123
Kodeks cywilny
Dotyczy przerwania biegu przedawnienia.
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych art. 4 § ust. 1 i 6
Dotyczy obowiązku pokrywania opłat za lokal.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wierzytelność z tytułu pożyczki wobec B. S. powinna zostać przyznana po połowie obu stronom ze względu na jej potencjalne przedawnienie i brak zgody na jednostronne przyznanie. • Sąd odwoławczy nie powinien dopuszczać nowych dowodów w apelacji, jeśli potrzeba ich powołania wynika z niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Wierzytelność z tytułu pożyczki wobec B. S. nie powinna w ogóle wchodzić do podziału majątku wspólnego jako zobowiązanie naturalne. • Nakłady wnioskodawczyni z majątku odrębnego na majątek wspólny powinny zostać ustalone na wyższą kwotę. • Rozłożenie spłaty na dwie raty jest pozorne i nie uwzględnia sytuacji materialnej wnioskodawczyni.
Godne uwagi sformułowania
Prima facie, nie przesądzając tej okoliczności na potrzeby ewentualnych przyszłych postępowań, można wyrazić ostrożną ocenę, że wierzytelność o zwrot pożyczki, skierowana przeciwko siostrze wnioskodawczyni uległa przedawnieniu. • Wierzytelność przedawniona istnieje, a jedynie osłabiona jest możliwość jej dochodzenia na drodze sądowej. • Nie można także całkowicie wykluczyć, że ujawnią się takie okoliczności (jak np. niewłaściwe uznanie długu), które ewentualny zarzut przedawnienia uczyniłyby bezskutecznym. • Formalnie za chybiony należy też uznać, formułowane przez apelującą, zarzuty naruszenia przepisów art. 684 kpc w zw. z art. 228 § 1 kpc i art. 233 § 1 kpc. • Kategoryczną natomiast przeszkodą do orzekania w przedmiocie tego składnika w sposób taki, jak uczynił to Sąd Rejonowy, jest brak zgody apelującej na przyjęcie tego składnika majątkowego. • W tej sytuacji za uzasadnione należy uznać rozstrzygnięcie, w którym uczestnik nie jest obciążony połową kosztów utrzymania rzeczy, z której na skutek postawy wnioskodawczyni, nie mógł korzystać. • Wysokość wynagrodzeń przyznanych pełnomocnikom uczestników z urzędu zostało ustalone stosownie do wartości przedmiotu zaskarżenia, na przedmiocie przepisów...
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału majątku wspólnego, w szczególności w zakresie włączania wierzytelności przedawnionych oraz postępowania apelacyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej; rozstrzygnięcie w sprawie wierzytelności przedawnionej ma charakter ostrożny i nie przesądza ostatecznie o jej wartości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy podziału majątku wspólnego po rozwodzie, co jest tematem powszechnie interesującym. Wątek przedawnionej wierzytelności i sposobu jej podziału dodaje jej prawniczego smaczku.
“Przedawniona pożyczka po rozwodzie – jak sąd podzielił majątek?”
Dane finansowe
spłata: 86 952,55 PLN
koszty pomocy prawnej z urzędu: 6642 PLN
koszty pomocy prawnej z urzędu: 6642 PLN
wydatki tymczasowo poniesione przez Skarb Państwa: 1061,93 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.